'ब' ने जो गुन्हा केलेला आहे असे 'अ' म्हणतो त्याबद्दल 'ब' ला शिक्षा करणेत येत आहे असा न्यायनिर्णय दिला जावा असे 'अ' न्यायालयास आवाहन करतो. 'ब' ने गुन्हा केलेला आहे असे खालीलपैकी कोणी शाबित केले पाहिजे ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ('अ') आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ - पुराव्याचा भार (कलम १०१):
• कलम १०१ (Burden of Proof): जो कोणी न्यायालयाकडून असा न्यायनिर्णय मिळवू इच्छितो की जो त्याने मांडलेल्या तथ्यांच्या अस्तित्वावर अवलंबून आहे, त्याने ते तथ्य अस्तित्वात असल्याचे सिद्ध केले पाहिजे.
• कलम १०१ चे स्पष्टीकरण/उदाहरणात्मक स्पष्टीकरण (Illustration a):
• *'ब' ने जो अपराध केला आहे असे 'अ' म्हणतो त्या अपराधाबद्दल 'ब' ला शिक्षा व्हावी असा न्यायनिर्णय न्यायालयाने द्यावा अशी 'अ' ची इच्छा असेल, तर 'ब' ने अपराध केला आहे हे 'अ' ने शाबीत केले पाहिजे.
• कायद्यातील उदाहरणावर आधारित हा थेट प्रश्न असून पुरावा देण्याची जबाबदारी 'अ' वर असते (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: भारतीय पुरावा कायद्याच्या कलम १०१ नुसार गुन्हा घडल्याचा दावा करणाऱ्या व्यक्तीवरच ('अ' वर) तो सिद्ध करण्याचा भार असतो.
The correct answer is Option B ('A').
Key Points:
• Burden of Proof (Section 101 of Indian Evidence Act):
• Section 101: States that whoever desires any Court to give judgment as to any legal right or liability dependent on the existence of facts which he asserts, must prove that those facts exist.
• Illustration (a) to Section 101:
• *"A desires a Court to give judgment that B shall be punished for a crime which A says B has committed. A must prove that B has committed the crime."*
• The Latin maxim *semper necessitas probandi incumbit ei qui agit* establishes that the burden of proof lies upon him who affirms, not on him who denies.
• The question reproduces Illustration (a) verbatim; hence 'A' must prove it (Option 2).
• Key Takeaway: Under Section 101 (Illustration a) of the Indian Evidence Act, the person asserting that a crime was committed ('A') must prove it.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वाहतूक नियम, वाहतूक चिन्हे व मोटार वाहन कायदा (Traffic Rules, Signs & MVA)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
फौजदारी प्रक्रिया संहितेतील कलम ________ ने प्रथम माहिती अहव...
विधीग्राह्य वैवाहिक जीवनाच्या कोणत्या काळात एखाद्या बाळाचा ज...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2016 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?