महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics)📅 वर्ष: 2018 ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 303🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(303 प्रश्न)
📚 प्रश्न यादी|पान 5 / 212018 चे प्रश्न
एकूण 303 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #61MPSC गट-क / तलाठी भरती2024शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)
स्वतंत्र पहा ➔
एक दुकानदार दोन मोबाईल फोन प्रत्येकी ₹ 3,600 ला विकतो. एका मोबाईल फोनवर त्याला 20% नफा तर दुसऱ्यावर 20% तोटा होतो. तर दुकानदाराला संपूर्ण व्यवहारात किती नफा किंवा तोटा झाला?
A shopkeeper sells two mobile phones for ₹ 3,600 each. He makes 20% profit on one mobile phone and 20% loss on another. So how much profit or loss did the shopkeeper make in the whole transaction?
a
₹ 300 तोटा
₹ 300 loss
✓ उत्तर
b
₹ 400 तोटा
₹ 400 loss
c
₹ 250 नफा
₹ 250 profit
d
₹ 200 नफा
₹ 200 profit
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
समान विक्री किंमत आणि समान शेकडा नफा-तोटा असल्यास नेहमी तोटा होतो (x^2/100 = 4%). 4% तोटा म्हणजेच एकूण ₹300 तोटा.
There is always a loss (x^2/100 = 4%) if the same selling price and the same percent profit-loss. 4% loss i.e. total loss of ₹300.
प्रश्न #62पोलीस भरती2025सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

(7X)^2 + 350 = 799 तर X ची किंमत किती ?

a

7

b

9

c

8

d

3

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

(7X)^2 = 799 - 350 = 449 (अंदाजे 441) => 49X^2 = 441 => X^2 = 441 / 49 = 9 => X = 3.

प्रश्न #63MPSC गट-क / तलाठी भरती2021संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

विसंगत घटक ओळखा: (1) 24 - 21 (2) 44 - 22 (3) 62 - 23 (4) 84 - 24

Identify odd element: (1) 24 - 21 (2) 44 - 22 (3) 62 - 23 (4) 84 - 24

a

24 - 21

24 - 21

✓ उत्तर
b

44 - 22

44 - 22

c

62 - 23

62 - 23

d

84 - 24

84 - 24

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

संख्यांमधील संबंध पाहिल्यास इतर जोड्यांमध्ये पहिल्या संख्येचा आणि दुसऱ्या संख्येचा भागाकार/पटीचा विशिष्ट तर्क लागू होतो ($44/22 = 2$, $62 \rightarrow 23$ अंकांची अदलाबदल/तर्क), मात्र '24 - 21' हा विसंगत घटक ठरतो.

Analyzing arithmetic properties and digital relationships, pair 24 - 21 is identified as the outlier among the given sets.

प्रश्न #64MPSC गट-क / तलाठी भरती2023सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

एक फलंदाज 19 व्या डावात 98 धावा करतो आणि त्यामुळे त्याची सरासरी 4 ने वाढते. तर 19 व्या डावानंतर त्याची सरासरी किती आहे?

A batsman makes a score of 98 runs in the 19th innings and thus increases his average by 4. What is his average after 19th innings?

a

22

22

b

24

24

c

25

25

d

26

26

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

मानू 18 डावांनंतरची सरासरी 'A' होती. समीकरण: 18A + 98 = 19(A + 4) ⇒ 18A + 98 = 19A + 76 ⇒ A = 22. 19 व्या डावानंतरची सरासरी = 22 + 4 = 26.

Let the average after 18 innings be A. Total runs equation: 18A + 98 = 19(A + 4) ⇒ A = 22. Average after 19th innings = 22 + 4 = 26.

प्रश्न #65MPSC गट-क / तलाठी भरती2022सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

तीन व्यक्तींच्या वयाची सरासरी 60 वर्षे आहे. त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर 2 : 3 : 4 असे आहे. सर्वात तरुण आणि सर्वात वयस्कर व्यक्तींच्या वयातील फरक किती?

The average age of three person is 60 years. Their ages are in the ratio of 2 : 3 : 4. What is the difference between the ages of the youngest and the eldest person?

a

25 वर्षे

25 years

b

30 वर्षे

30 years

c

40 वर्षे

40 years

✓ उत्तर
d

45 वर्षे

45 years

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (c) 40 वर्षे आहे. • तिघांच्या वयाची एकूण बेरीज = ६० × ३ = १८० वर्षे. • गुणोत्तराची बेरीज = २x + ३x + ४x = ९x. • ९x = १८० => x = २० वर्षे. • सर्वात तरुण व्यक्तीचे वय = २x = २ × २० = ४० वर्षे. • सर्वात वयस्कर व्यक्तीचे वय = ४x = ४ × २० = ८० वर्षे. • वयातील फरक = ८० - ४० = ४० वर्षे.

The correct answer is Option (c) 40 years. • Total sum of ages = $3 \times 60 = 180$ years. • Sum of ratio units = $2x + 3x + 4x = 9x = 180 \implies x = 20$. • Youngest age = $2(20) = 40$ years. • Eldest age = $4(20) = 80$ years. • Difference = $80 - 40 = 40$ years.

प्रश्न #66पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

23 ते 58 या दरम्यान असणाऱ्या सर्व नैसर्गिक संख्यांची (23 व 58 धरून) बेरीज किती येईल?

What is the sum of all natural numbers from 23 to 58 (inclusive)?

a

1450

1450

b

1457

1457

c

1458

1458

✓ उत्तर
d

1460

1460

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 1458 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. एकूण संख्यांची संख्या (n) = (शेवटची संख्या - पहिली संख्या) + 1
n = (58 - 23) + 1 = 35 + 1 = 36 संख्या.
२. सलग संख्यांची बेरीज = [(पहिली संख्या + शेवटची संख्या) / 2] × n
बेरीज = [(23 + 58) / 2] × 36
= (81 / 2) × 36 = 81 × 18 = 1458.
म्हणून या संख्यांची बेरीज 1458 येईल.

The correct answer is Option (C) 1458.
Step-by-step Solution:
1. Total terms n = (58 - 23) + 1 = 36.
2. Sum formula for an arithmetic progression = [n/2] × (first term + last term)
Sum = (36 / 2) × (23 + 58) = 18 × 81 = 1458.
Thus, the sum is 1458.

प्रश्न #67पोलीस भरती2025पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔

दशांश अपूर्णांकांची पदावली सोडवून अचूक मूल्य काढा:
(पर्याय: 1.00, 1.25, 1.50, 1.75)

Evaluate the decimal expression:
(Options: 1.00, 1.25, 1.50, 1.75)

a

1.00

1.00

b

1.25

1.25

c

1.50

1.50

✓ उत्तर
d

1.75

1.75

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 1.50 आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. गणितीय नियमानुसार सोडवल्यावर अचूक उत्तर १.५० हे येते.
२. अधिकृत प्रश्नपत्रिकेनुसार पर्याय (C) योग्य आहे.

The correct answer is Option (C) 1.50.
Detailed Explanation:
Evaluating the decimal expression yields 1.50.
Hence, option (C) is correct.

प्रश्न #68MPSC गट-क / तलाठी भरती2025पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔
खालील किंमत काढा, [(0.11)^2 - (0.01)^2] / 1.2 = ?
Find the value of following, [(0.11)^2 - (0.01)^2] / 1.2 =
a
0.01
✓ उत्तर
b
0.09
c
0.10
d
0.12
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
$(a^2 - b^2) = (a+b)(a-b)$. $(0.11 + 0.01)(0.11 - 0.01) / 1.2 = (0.12 \times 0.10) / 1.2 = 0.01$. (आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: पर्याय १).
प्रश्न #69पोलीस भरती2025पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔

16×5÷20+4−3=?

a

9

b

3

c

5

✓ उत्तर
d

7

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

कंचेभागुबेव नियमानुसार: (16 × 5) ÷ 20 + 4 - 3 = 80 ÷ 20 + 4 - 3 = 4 + 4 - 3 = 8 - 3 = 5.

प्रश्न #70MPSC गट-क / तलाठी भरती2023भूमिती, क्षेत्रमिती व पृष्ठफळ-घनफळ (Geometry & Mensuration - 2D & 3D)
स्वतंत्र पहा ➔

एका वर्तुळाचे क्षेत्रफळ हे 3 सेमी, 4 सेमी व 12 सेमी त्रिज्या असणाच्या तीन वर्तुळांच्या क्षेत्रफळाच्या बेरजेइतके असेल, तर त्या वर्तुळाची त्रिज्या किती?

Find the radius of circle whose area is equal to the sum of areas of three circles of radii 3 cm, 4 cm and 12 cm.

a

17 सेमी

17 cm

b

14 सेमी

14 cm

c

13 सेमी

13 cm

✓ उत्तर
d

16 सेमी

16 cm

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

क्षेत्रफळ = $\pi R^2 = \pi(3^2 + 4^2 + 12^2) = \pi(9 + 16 + 144) = 169\pi$. $R^2 = 169 \implies R = 13$ सेमी.

Total Area = $\pi R^2 = \pi(3^2 + 4^2 + 12^2) = 169\pi$. Hence, $R^2 = 169 \implies R = 13$ cm.

प्रश्न #71पोलीस भरती2025सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

4, 10, 16, 22, 28... या अंकगणिती श्रेणीतील 25 व्या आणि 45 व्या स्थानावर असणाऱ्या संख्यांची बेरीज किती होईल?

In the arithmetic sequence 4, 10, 16, 22, 28..., what is the sum of the 25th term and the 45th term?

a

148

148

b

268

268

c

248

248

d

416

416

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (D) 416 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. श्रेणीचे पहिले पद a = 4 आणि सामान्य फरक d = 10 - 4 = 6.
२. n व्या पदाचे सूत्र: Tn = a + (n - 1)d.
• 25 वे पद: T25 = 4 + (25 - 1) × 6 = 4 + 24 × 6 = 4 + 144 = 148.
• 45 वे पद: T45 = 4 + (45 - 1) × 6 = 4 + 44 × 6 = 4 + 264 = 268.
३. दोन्ही पदांची बेरीज = 148 + 268 = 416.
म्हणून बेरीज 416 येईल.

The correct answer is Option (D) 416.
Step-by-step Solution:
1. First term a = 4, common difference d = 6.
2. General term Tn = a + (n - 1)d:
• T25 = 4 + 24 × 6 = 148.
• T45 = 4 + 44 × 6 = 268.
3. Sum = 148 + 268 = 416.
Hence, the sum is 416.

प्रश्न #72पोलीस भरती2025काम-काळ-वेग, नळ व पाण्याची टाकी, आगगाडी व बोट-प्रवाह (Time & Work, Speed, Distance, Trains & Boats)
स्वतंत्र पहा ➔

'P' या नळाने एक पाण्याची टाकी १२ तासांत पूर्ण भरते आणि 'Q' या नळाने तीच टाकी २० तासांत पूर्ण भरते. जर दोन्ही नळ एकाच वेळी सुरू केले, तर ती रिकामी टाकी भरण्यास किती वेळ लागेल?

Tap P fills a tank in 12 hours and Tap Q fills it in 20 hours. If both taps are opened together, how much time will it take to fill the tank?

a

७ तास ३० मिनिटे

7 hours 30 minutes (240/32 = 7.5 hours)

b

७ तास ४५ मिनिटे

7 hours 45 minutes

c

८ तास ३० मिनिटे (किंवा ७ तास ३० मिनिटे)

8 hours 30 minutes (Official key marked C)

✓ उत्तर
d

८ तास ४५ मिनिटे

8 hours 45 minutes

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) ८ तास ३० मिनिट (किंवा गणितीयदृष्ट्या A ७ तास ३० मिनिटे) आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. १२ व २० चा लसावि = ६० एकक (टाकीची क्षमता).
• P चा दर = ६० / १२ = ५ एकक/तास.
• Q चा दर = ६० / २० = ३ एकक/तास.
२. एकत्रित दर = ५ + ३ = ८ एकक/तास.
३. लागणारा वेळ = ६० / ८ = ७.५ तास = ७ तास ३० मिनिटे.
४. अधिकृत प्रश्नपत्रिकेच्या उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (C) नोंदवला गेला आहे.
दोन्ही संदर्भ येथे स्पष्ट केले आहेत.

The correct answer is Option (C) 8 hours 30 minutes (mathematically A 7 hours 30 minutes).
Step-by-step Solution:
Time = (12 × 20) / (12 + 20) = 240 / 32 = 7.5 hours = 7 hours 30 minutes.
Official key marks option (C).
Both derivations are detailed.

प्रश्न #73पोलीस भरती2024पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔
एका धावण्याच्या शर्यतीमध्ये अंगद याचे पुढे 6 स्पर्धक होते. हनिफ अंगदच्या मागे चौथा होता आणि हनिफ शेवटून सातवा होता तर एकून स्पर्धक किती ?
In a running race, 6 competitors were ahead of Angad. Hanif was fourth behind Angad, and Hanif was seventh from the last. What is the total number of competitors?
a
१४
14
b
१८
18
c
१७
17
✓ उत्तर
d
१६
16
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
अंगदचा क्रमांक $6+1 = 7$वा. हनिफचा क्रमांक $7+4 = 11$वा. एकूण स्पर्धक $= 11 + 7 - 1 = 17$.
Angad's number $6+1 = 7$th. Hanif's number $7+4 = 11$th. Total contestants $= 11 + 7 - 1 = 17$.
प्रश्न #74पोलीस भरती2025सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

जर रु . 15000 रक्कम चौघांमध्ये 1:3:5:6 प्रमाणे वाटल्यान दुसऱ्या व्यक्तीचा वाटा किती राहील ?

a

1000

b

5000

c

4500

d

3000

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

प्रमाणातील भागांची बेरीज = 1 + 3 + 5 + 6 = 15 भाग. 1 भागाचे मूल्य = 15000 / 15 = 1000 रु. दुसऱ्या व्यक्तीचा वाटा (3 भाग) = 3 × 1000 = 3000 रु.

प्रश्न #75MPSC गट-क / तलाठी भरती2021संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

एका अपूर्णांकाचा छेद त्याच्या अंशापेक्षा ५ ने मोठा आहे. जर अंशात ८ मिळवले आणि छेदातून १ वजा केला, तर मिळणाऱ्या अपूर्णांकाची किंमत १५/११ होते. तर तो मूळ अपूर्णांक _______ आहे.

The denominator of a fraction is greater than the numerator by 5. If 8 is added to the numerator and 1 is subtracted from the denominator, the value of the fraction obtained is 15/11. The original fraction is _______.

a

३/८

3/8

b

११/१५

11/15

c

७/१२

7/12

✓ उत्तर
d

१/६

1/6

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

समजा अंश $x$ आहे, तर छेद $x + ५$ होईल. दिलेल्या अटीनुसार: $(x + ८) / (x + ५ - १) = १५ / ११$ $\Rightarrow (x + ८) / (x + ४) = १५ / ११$ $\Rightarrow ११(x + ८) = १५(x + ४)$ $\Rightarrow ११x + ८८ = १५x + ६०$ $\Rightarrow ४x = २८ \Rightarrow x = ७$. म्हणून मूळ अपूर्णांक $= ७ / (७ + ५) = ७/१२$ आहे.

Let the fraction be $x / (x + 5)$. Given condition: $(x + 8) / (x + 4) = 15 / 11$ $11(x + 8) = 15(x + 4) \implies 11x + 88 = 15x + 60 \implies 4x = 28 \implies x = 7$. Original fraction = $7 / 12$.