दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास सराव चाचणी ०१
दारिद्र्य समित्या (तेंडुलकर, रंगराजन), बेरोजगारीचे प्रकार, PLFS, मनरेगा व HDI वरील १० महत्त्वाचे प्रश्न.

भारतीय अर्थव्यवस्था
Google वर फॉलो करा 📖
नोट्स वाचा➔या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धदारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)
महासराव संपादकीय टीम २१ ऑगस्ट, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
10
एकूण गुण
10
वेळ मर्यादा
10 मि.
माध्यम
मराठी व English
📲
Google Play वरून मिळवाहा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!
महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.
सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)
10 प्रश्न समाविष्ट Q1
दांडेकर व रथ समितीने (१९७१) दारिद्र्य रेषा ठरवण्यासाठी ग्रामीण व शहरी दोन्ही भागांसाठी प्रतिदिन दरडोई किती कॅलरी निकष ठरवला होता?
Dandekar and Rath Committee (1971) set the criteria of how many calories per capita per day for both rural and urban areas to determine the poverty line?
a
२,१०० कॅलरी
2,100 calories
b
२,२५० कॅलरी
2,250 calories
c
२,४०० कॅलरी
2,400 calories
d
२,००० कॅलरी
2,000 calories
Q2
डॉ. वाय. के. अलग कार्यगटाने (१९७९) ग्रामीण व शहरी भागासाठी अनुक्रमे प्रतिदिन दरडोई किती उष्मांक (कॅलरी) निकष निश्चित केला?
Dr. Y. K. A separate working group (1979) determined the per capita daily caloric intake criteria for rural and urban areas respectively.
a
ग्रामीण २१०० Kcal व शहरी २४०० Kcal
Rural 2100 Kcal and urban 2400 Kcal
b
ग्रामीण २४०० Kcal व शहरी २१०० Kcal
Rural 2400 Kcal and urban 2100 Kcal
c
ग्रामीण २२५० Kcal व शहरी २१०० Kcal
Rural 2250 Kcal and urban 2100 Kcal
d
दोन्हीसाठी २४०० Kcal
2400 Kcal for both
Q3
प्रा. सुरेश तेंडुलकर समितीच्या अहवालानुसार (MRP पद्धत) २०११-१२ मध्ये भारतात दारिद्र्याचे एकूण प्रमाण किती टक्के नोंदवले गेले?
Prof. According to Suresh Tendulkar Committee report (MRP method) what percentage of total poverty was recorded in India in 2011-12?
a
३७.२%
37.2%
b
२९.८%
29.8%
c
२१.९%
21.9%
d
२९.५%
29.5%
Q4
प्रा. सुरेश तेंडुलकर समितीने जुनी कॅलरी पद्धत पूर्ण रद्द करून उपभोग टोपलीत अन्नाव्यतिरिक्त नव्याने कोणते दोन वैयक्तिक खर्च जोडले?
Prof. The Suresh Tendulkar Committee completely scrapped the old calorie system and added which two new personal expenses besides food to the consumption basket?
a
घरभाडे व करमणूक
House rent and entertainment
b
आरोग्य व शिक्षण
Health and Education
c
वाहतूक व वीज
Transport and Electricity
d
मोबाईल व इंटरनेट
Mobile and Internet
Q5
डॉ. सी. रंगराजन समितीने (२०१४) २०११-१२ च्या किमतीनुसार ग्रामीण व शहरी भागासाठी दैनिक दरडोई दारिद्र्य रेषा किती ठरवली?
Dr. C. Rangarajan Committee (2014) determined daily per capita poverty line for rural and urban areas at 2011-12 prices?
a
ग्रामीण ₹२७ व शहरी ₹३३ प्रति दिवस
Rural ₹27 and Urban ₹33 per day
b
ग्रामीण ₹३२ व शहरी ₹४७ प्रति दिवस
Rural ₹32 and Urban ₹47 per day
c
ग्रामीण ₹४० व शहरी ₹५० प्रति दिवस
Rural ₹40 and Urban ₹50 per day
d
ग्रामीण ₹२५ व शहरी ₹३५ प्रति दिवस
Rural ₹25 and Urban ₹35 per day
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी
MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज
100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!
Q6
कामगारांची सीमांत उत्पादकता शून्य (Marginal Productivity is Zero) असणारी बेरोजगारी खालीलपैकी कोणत्या प्रकारात मोडते?
Unemployment where the marginal productivity of workers is zero falls under which of the following types?
a
संरचनात्मक बेरोजगारी
structural unemployment
b
प्रच्छन्न / अदृश्य बेरोजगारी
Disguised / invisible unemployment
c
चक्रीय बेरोजगारी
Cyclical unemployment
d
घर्षणात्मक बेरोजगारी
frictional unemployment
Q7
NSSO च्या कोणत्या मोजमाप पद्धतीनुसार भारतातील बेरोजगारीचे सर्वात सर्वसमावेशक व वास्तववादी (Comprehensive) चित्र मिळते?
Which measurement method of NSSO gives the most comprehensive and realistic picture of unemployment in India?
a
सामान्य मुख्य दर्जा
Common core standards
b
सामान्य मुख्य व दुय्यम दर्जा
Common Main and Secondary Levels
c
चालू साप्ताहिक दर्जा
Current weekly status
d
चालू दैनिक दर्जा
Current daily status
Q8
महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायद्यानुसार (MGNREGA) ग्रामीण कुटुंबाला एका वर्षात किमान किती दिवसांच्या मजुरी रोजगाराची कायदेशीर हमी मिळते?
According to the Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Act (MGNREGA) a rural household is legally guaranteed minimum number of days of wage employment in a year?
a
५० दिवस
50 days
b
१०० दिवस
100 days
c
१५० दिवस
150 days
d
२०० दिवस
200 days
Q9
मानवी विकास निर्देशांक (HDI) मोजण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्या ३ मूलभूत आयामांचा (Dimensions) वापर केला जातो?
Which of the following 3 basic dimensions are used to calculate the Human Development Index (HDI)?
a
आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमानाचा दर्जा
Health, education and standard of living
b
उत्पन्न, गरिबी आणि रोजगार
Income, poverty and employment
c
साक्षरता, पोषण आणि वीज पुरवठा
Literacy, nutrition and power supply
d
आयुर्मान, उद्योग आणि पायाभूत सुविधा
Life expectancy, industry and infrastructure
Q10
अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ मॉरिस डी. मॉरिस यांनी १९७९ मध्ये विकसित केलेल्या 'PQLI' मध्ये खालीलपैकी कोणत्या घटकाचा समावेश नसतो?
American economist Morris D. The 'PQLI' developed by Morris in 1979 does not include which of the following components?
a
अर्भक मृत्यूदर
Infant mortality rate
b
वयाच्या १ ल्या वर्षीचे अपेक्षित आयुर्मान
Life expectancy at age 1 year
c
मूलभूत साक्षरता दर
Basic Literacy Rate
d
दरडोई राष्ट्रीय उत्पन्न
per capita national income
🚀 संपूर्ण तयारी
MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज
या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.
💎
सर्व पहा➔🎯 लोकप्रिय टेस्ट सिरीज
सर्वोत्तम तयारीसाठी प्रीमियम सराव पेपर्स पहा

सवलत
🌐मराठी व English⚡5,453 प्रश्न
MPSC गट क, तलाठी भरती & AMVI पूर्व टेस्ट सिरीज 2026
📄 99 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹450
पॅकेज पहा ➔

80.4% OFF
🌐मराठी व English⚡24,131 प्रश्न
पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 + PYP + PDF नोट्स
📄 287 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹450
पॅकेज पहा ➔

78% OFF
🌐मराठी व English⚡3,625 प्रश्न
महसूल सेवक - कोतवाल भरती 2026 संपूर्ण टेस्ट सिरीज + PDF नोट्स
📄 108 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹449
पॅकेज पहा ➔
💎
सर्व पहा➔🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज
सर्वोत्तम तयारी व सराव पेपर्स

सवलत
🌐मराठी व English⚡5,453 प्रश्न
MPSC गट क, तलाठी भरती & AMVI पूर्व टेस्ट सिरीज 2026
📄 99 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹450
पॅकेज पहा ➔

80.4% OFF
🌐मराठी व English⚡24,131 प्रश्न
पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 + PYP + PDF नोट्स
📄 287 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹450
पॅकेज पहा ➔

78% OFF
🌐मराठी व English⚡3,625 प्रश्न
महसूल सेवक - कोतवाल भरती 2026 संपूर्ण टेस्ट सिरीज + PDF नोट्स
📄 108 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹449
पॅकेज पहा ➔
🎁
सर्व ➔ मोफत सराव पेपर्स
कोणतेही मोफत पेपर्स उपलब्ध नाहीत
महासराव Mobile App
Google Play Store वर उपलब्ध
सर्व टेस्ट्स व PYQ मोबाईलवर सोडवा आणि डेली टेस्ट नोटिफिकेशन्स मिळवा!
📲 ॲप डाऊनलोड करा📲स्पर्धा परीक्षा कम्युनिटी
दररोज नवीन मोफत टेस्ट्स, चालू घडामोडी आणि परीक्षेचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी आजच जॉईन करा.