कृषी अर्थशास्त्र, कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड व ग्रामीण विकास - सराव चाचणी

कृषी अर्थशास्त्र, कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड व ग्रामीण विकास (Agricultural Economics, Rural Credit & NABARD) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

भारतीय अर्थव्यवस्था

Google वर फॉलो करा

📖

या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धदारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

नोट्स वाचा➔

महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)

एकूण प्रश्न

एकूण गुण

वेळ मर्यादा

15 मि.

माध्यम

मराठी व English

🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔

📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट

सहकारी पतसंस्थांचे बळकटीकरण करण्यासाठी नाबार्डद्वारे स्थापन करण्यात आलेल्या 'सहकारी विकास निधी' (Co-operative Development Fund - CDF) बद्दल खालील विधाने विचारात घ्या:(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये करण्यात आली.(c) प्राथमिक व जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी पतसंस्थांच्या मनुष्यबळ विकास आणि पायाभूत सुविधांचे मजबुतीकरण करणे हे याचे उद्दिष्ट आहे.योग्य पर्याय निवडा:

Consider the following statements regarding the 'Co-operative Development Fund' (CDF):(a) It was instituted by NABARD.(b) It was established in 1993 under the NABARD Act.(c) Strengthening the operational infrastructure, human resource development, and MIS of cooperative credit institutions is its core objective.Select the correct option:

फक्त (a) आणि (b)

Only (a) and (b)

फक्त (b) आणि (c)

Only (b) and (c)

फक्त (a)

Only (a)

सर्व विधाने बरोबर आहेत ((a), (b) आणि (c))

All statements are correct ((a), (b) and (c))

ग्रामीण भागातील महिलांच्या आरोग्य व मासिक पाळीच्या स्वच्छतेसाठी नाबार्डने (NABARD) 'माय पॅड माय राईट' (My Pad My Right) हा नाविन्यपूर्ण सामाजिक प्रकल्प सर्वप्रथम कोणत्या राज्यात सुरू केला होता?

In which Indian State did NABARD launch the pioneering 'My Pad My Right' menstrual hygiene and livelihood project for rural women and self-help groups?

गुजरात

Gujarat

तमिळनाडू

Tamil Nadu

त्रिपुरा

Tripura

उत्तर प्रदेश

Uttar Pradesh

राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँकेच्या (NABARD) कर्जपुरवठा अधिकारक्षेत्राविषयी खालील विधाने विचारात घ्या:(a) नाबार्ड कृषी क्षेत्राच्या विकासासाठी आणि सिंचनासाठी पुनर्वित्त कर्जपुरवठा (Refinance) पुरवते.(b) नाबार्ड ग्रामीण भागातील कुटीरोद्योग, हस्तकला आणि ग्रामीण व्यवसायांना वित्तीय साहाय्य देते.(c) नाबार्ड शहरी भागातील अवजड कारखान्यांना थेट व्यावसायिक कर्ज देते.(d) नाबार्ड मोठ्या शहरांच्या नागरी विकासासाठी पायाभूत सुविधा कर्ज पुरवते.कोणती विधाने बरोबर आहेत?

Consider the following statements regarding the financial remit of NABARD:(a) NABARD provides refinance facilities for the development of agriculture, allied sectors, and irrigation.(b) NABARD supports cottage industries, rural handicrafts, and micro-enterprises in rural areas.(c) NABARD extends commercial loans directly to heavy industries in metropolitan cities.(d) NABARD finances urban real estate municipal infrastructure.Which statements are correct?

फक्त (a)

Only (a)

फक्त (a) आणि (b) बरोबर आहेत

Only (a) and (b) are correct

फक्त (b) आणि (c)

Only (b) and (c)

वरील सर्व

All of the above

तेलबिया, कडधान्ये आणि खोबरे उत्पादक शेतकऱ्यांना हमीभाव (MSP) मिळवून देण्यासाठी आणि बाजारातील किमती घसरल्यास नुकसान भरपाई देण्यासाठी केंद्र शासन खालीलपैकी कोणती व्यापक छत्री योजना राबवत आहे?

To guarantee Minimum Support Prices (MSP) for oilseed, pulse, and copra growers and insulate farmers against distress sales, which comprehensive umbrella scheme was launched by the Central Government in 2018?

प्रधानमंत्री अन्नदाता आय संरक्षण अभियान

Pradhan Mantri Annadata Aay Sanrakshan Abhiyan (PM-AASHA)

मुख्यमंत्री शाश्वत कृषी सिंचन योजना

Chief Minister Sustainable Agricultural Irrigation Scheme

किसान क्रेडिट कार्ड योजना

Kisan Credit Card Scheme

राष्ट्रीय पोषण मिशन

National POSHAN Mission

भारतात कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी पतपुरवठा करणारी शिखर संस्था म्हणून 'राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँकेची' (NABARD) स्थापना नेमकी कधी झाली आणि कोणत्या समितीच्या शिफारशीवरून झाली?

On which exact date and upon the recommendation of which committee was the National Bank for Agriculture and Rural Development (NABARD) established?

1 एप्रिल 1935; हिल्टन यंग कमिशन

1 April 1935; Hilton Young Commission

2 ऑक्टोबर 1982; नरसिंहम समिती

2 October 1982; Narasimham Committee

12 जुलै 1982; बी. शिवरामन समिती

12 July 1982; B. Sivaraman Committee (CRAFICARD)

1 मे 1960; वसंतराव नाईक समिती

1 May 1960; Vasantrao Naik Committee

🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔

महाराष्ट्रातील 'सार्वजनिक वितरण प्रणाली' (Public Distribution System - PDS) मधील अन्नसुरक्षा व पारदर्शकतेविषयी खालील विधाने विचारात घ्या:अ. राज्यात अन्नधान्य वितरणात होणारी गळती आणि काळाबाजार रोखण्यासाठी रास्त भाव दुकानांमध्ये (FPS) ई-पॉस (e-PoS) उपकरणे बसवण्यात आली आहेत.ब. सुमारे 51,000 हून अधिक रास्त भाव दुकानांमधून लाभार्थ्यांना 'आधार आधारित बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाद्वारे' (Biometric Authentication) पारदर्शकपणे धान्य वाटप केले जाते.क. 'एक देश, एक रेशन कार्ड' (ONORC) योजनेमुळे महाराष्ट्रातील स्थलांतरित मजुरांना देशातील कोणत्याही राज्यातील दुकानातून धान्य उचलण्याची सुविधा उपलब्ध झाली आहे.योग्य पर्याय निवडा:

Consider the following statements regarding the Public Distribution System (PDS) in Maharashtra:a. Electronic Point of Sale (e-PoS) devices have been operationalized across Fair Price Shops (FPS) to curb leakages.b. Over 51,000 Fair Price Shops distribute foodgrains via Aadhaar-based biometric authentication.c. The 'One Nation One Ration Card' (ONORC) portability enables migrant workers to access ration entitlements anywhere in the country.Select the correct option:

फक्त अ आणि ब

Only a and b

सर्व विधाने बरोबर आहेत

All of the above statements are correct (a, b and c)

फक्त अ आणि क

Only a and c

फक्त ब आणि क

Only b and c

'राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा, 2013' (National Food Security Act - NFSA 2013) मधील तरतुदींविषयी खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?

Which of the following statements is accurate regarding the statutory provisions of the National Food Security Act, 2013 (NFSA 2013)?

या कायद्यानुसार रेशन कार्ड जारी करण्यासाठी कुटुंबातील 18 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या सर्वात ज्येष्ठ स्त्रीला 'कुटुंबाची प्रमुख' मानले जाते आणि ही महिला सक्षमीकरणाची एक प्रमुख तरतूद आहे.

The eldest woman aged 18 years or above in every eligible household is designated as the head of the household for the issuance of ration cards, serving as an instrument of women empowerment.

हा कायदा देशातील केवळ 10% श्रीमंतांना अन्न पुरवतो.

It covers only 10% of affluent families.

यात गरोदर महिलांसाठी कोणतीही मातृत्व लाभाची तरतूद नाही.

It contains no maternity benefit provisions.

या कायद्यान्वये अन्न मिळणे हा केवळ ऐच्छिक उपक्रम असून तो नागरिकांचा कायदेशीर अधिकार नाही.

It provides no legal entitlement to foodgrains.

भारतात ग्रामीण भागात शेतकऱ्यांना अल्पकालीन पीक कर्ज पुरवणाऱ्या 'प्राथमिक कृषी पतसंस्थांची' (Primary Agricultural Credit Societies - PACS) संख्या खालीलपैकी कोणत्या राज्यात सर्वाधिक आहे?

In which Indian State is the network and total number of grassroot Primary Agricultural Credit Societies (PACS) the highest in the country?

कर्नाटक

Karnataka

तमिळनाडू

Tamil Nadu

गुजरात

Gujarat

महाराष्ट्र (Maharashtra - 21,000 हून अधिक सोसायट्या)

Maharashtra (over 21,000 societies)

शेतकऱ्यांना वेळेवर, पुरेसा आणि सुलभ कर्जपुरवठा उपलब्ध करून देण्यासाठी 1998 मध्ये नाबार्ड आणि आर. व्ही. गुप्ता समितीच्या शिफारशींवरून कोणती क्रांतीकारी पत सुविधा सुरू करण्यात आली?

Which revolutionary credit instrument was introduced in 1998 based on the recommendations of the R. V. Gupta Committee and NABARD to provide timely and flexible institutional credit to farmers?

किसान विकास पत्र

Kisan Vikas Patra

किसान क्रेडिट कार्ड योजना

Kisan Credit Card Scheme (KCC)

प्रधानमंत्री पीक विमा योजना

Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana

राष्ट्रीय कृषी बाजार

National Agriculture Market (e-NAM)

Q10

शेतमालाच्या 'किमान आधारभूत किमतींची' (Minimum Support Price - MSP) शिफारस केंद्र सरकारला कोणती संस्था करते आणि त्यासाठी कोणता उत्पादन खर्च पद्धत वापरली जाते?

Which expert statutory body recommends Minimum Support Prices (MSP) for agricultural commodities to the Government of India, and which cost methodology is adopted?

कृषी खर्च आणि मूल्य आयोग ; शिफारस उत्पादन खर्चाच्या किमान 1.5 पट (A2+FL आणि व्यापक C2 पद्धत) केली जाते आणि अंतिम मंजुरी आर्थिक घडामोडींची कॅबिनेट समिती देते.

Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP); recommended at a minimum of 1.5 times the cost of production (A2+FL and C2 metrics), approved finally by the Cabinet Committee on Economic Affairs (CCEA).

केवळ नियोजन आयोग स्वतःच्या अधिकारात ठरवतो.

Planning Commission fixes prices independently.

नाबार्ड ही किंमत निश्चिती करणारी एकमेव संस्था आहे.

NABARD is the sole price fixing body.

प्रत्येक जिल्हा परिषद स्थानिक पातळीवर भाव ठरवते.

District Zilla Parishads determine prices locally.

Q11

भारतातील 'विकास वित्तीय संस्थांची' (Development Financial Institutions - DFIs जसे IFCI, IDBI, ICICI, NABARD) स्थापना करण्यामागील मुख्य हेतू काय होता?

What was the primary economic rationale behind the establishment of Development Financial Institutions (DFIs) like IFCI, IDBI, and NABARD in post-independence India?

केवळ अल्पकालीन चालू ठेवी गोळा करणे

Mobilizing short-term demand deposits only

शेअर बाजारातील दलाली व्यवसाय करणे

Stock brokerage operations

केवळ नाणेबाजाराचे नियमन करणे

Regulating the money market only

देशातील उद्योग, कृषी आणि मूलभूत पायाभूत क्षेत्रांना मध्यम व दीर्घकालीन मुदतीचा जोखीमयुक्त विकास निधी पुरवणे

To provide medium and long-term development funds for high-gestation projects in industry, agriculture, and core infrastructure

Q12

भारतात ग्रामीण भागातील शेती आणि संलग्न उपक्रमांच्या संवर्धनासाठी पतपुरवठा करणारी 'सर्वोच्च शिखर संस्था' (Apex Organisation) खालीलपैकी कोणती आहे?

Which institution serves as the apex development organization for providing refinance and credit policy for the promotion of agriculture and allied rural activities in India?

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया

Reserve Bank of India

भारतीय स्टेट बँक

State Bank of India

राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँक

National Bank for Agriculture and Rural Development (NABARD)

केंद्रीय कृषी मंत्रालय

Union Ministry of Agriculture

Q13

भारतात 1966-67 च्या 'हरित क्रांतीनंतर' (Green Revolution) खालीलपैकी कोणत्या प्रमुख अन्नधान्य पिकाच्या उत्पादनात व उत्पादकतेत सर्वाधिक उच्चांकी वाढ (Highest Growth) नोंदवली गेली?

Following the introduction of the Green Revolution technology in 1966-67, which foodgrain crop recorded the highest exponential growth rate in production and yield in India?

गहू (Wheat - गव्हाची क्रांती / Wheat Revolution)

Wheat (Wheat Revolution)

बाजरी

Bajra

मका

Maize

भात

Rice

Q14

ग्रामीण भागातील पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना (सिंचन, रस्ते, पूल, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे) राज्य सरकारांना दीर्घकालीन सवलतीच्या व्याजदराने निधी देण्यासाठी 1995-96 मध्ये नाबार्डच्या अंतर्गत कोणता महत्त्वाचा निधी स्थापन करण्यात आला?

Which dedicated funding mechanism was instituted under NABARD in 1995-96 to finance ongoing rural infrastructure projects (irrigation, roads, bridges) undertaken by State Governments?

कृषी पत स्थिरीकरण निधी

Agricultural Credit Stabilization Fund

राष्ट्रीय कृषी विकास योजना

Rashtriya Krishi Vikas Yojana

पंतप्रधान ग्राम सडक योजना

Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana

ग्रामीण पायाभूत सुविधा विकास निधी

Rural Infrastructure Development Fund (RIDF)

Q15