Q1 १६६५ मध्ये बुचाच्या पातळ छेदाचे निरीक्षण करून 'पेशी' (Cell) शब्दाचा सर्वप्रथम वापर करणारे शास्त्रज्ञ कोण? Who coined the term 'Cell' in 1665?
b रॉबर्ट ब्राऊन
Robert Brown
c रॉबर्ट हुक (Robert Hooke)
Robert Hooke
d रुडॉल्फ विरचो
Rudolf Virchow
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q2 'सर्व नवीन पेशी पूर्वअस्तित्वात असणाऱ्या पेशींपासून निर्माण होतात' (Omnis cellula e cellula) हे कोणी स्पष्ट केले? Who formulated 'Omnis cellula e cellula'?
a कॅमिलो गॉल्जी
Camillo Golgi
b रॉबर्ट ब्राऊन
Robert Brown
d रुडॉल्फ विरचो (Rudolf Virchow - 1855)
Rudolf Virchow (1855)
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q3 आदिकेंद्रकी पेशी आणि दृश्यकेंद्रकी पेशी यांच्यातील फरकांविषयी कोणते विधान अचूक आहे? Which distinguishes prokaryotes from eukaryotes?
a आदिकेंद्रकी पेशीत केंद्रकपटल नसते व 70S रायबोसोम असतात; तर दृश्यकेंद्रकी पेशीत केंद्रक व 80S रायबोसोम असतात
Prokaryotes lack nuclear envelope with 70S ribosomes; eukaryotes have distinct nucleus and 80S ribosomes
b जीवाणू दृश्यकेंद्रकी असतात
Bacteria are eukaryotes
c आदिकेंद्रकी मानवात असतात
Prokaryotes occur in humans
d दोन्ही एकसारखे असतात
Both are identical
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q4 केवळ वनस्पती पेशीमध्येच आढळणारे घटक कोणते? Which organelles are uniquely found in plant cells?
b सेल्युलोजची पेशीभित्तिका (Cell Wall) आणि हरितलवक (Chloroplast)
Cellulosic Cell Wall and Chloroplasts
c प्रद्रव्य पटल
Plasma membrane
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q5 'पेशीचे नियंत्रण कक्ष' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या केंद्रकाचा (Nucleus) शोध कोणी लावला? Who discovered the cell Nucleus in 1831?
b रिचर्ड अल्टमन
Richard Altmann
c रॉबर्ट ब्राऊन (Robert Brown - 1831)
Robert Brown (1831)
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q6 पेशीचे 'ऊर्जा केंद्र' (Powerhouse of the Cell) म्हणून कोण ओळखले जाते? Which organelle is the Powerhouse of the Cell?
d तंतुकणिका (Mitochondria — ATP ऊर्जा निर्मिती)
Mitochondria (ATP energy synthesis)
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q7 पेशीमध्ये तयार झालेल्या प्रथिनांचे संवेष्टन (Packaging) आणि वहन कोणते अंगक करते? Which organelle packages and secretes macromolecules?
a गॉल्जी संकुल / काय (Golgi Apparatus)
Golgi Apparatus
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q8 पेशीच्या 'आत्मघाती पिशव्या' (Suicide Bags) म्हणून कोण ओळखले जाते? Which organelles are called Suicide Bags?
b लयकारिका (Lysosomes)
Lysosomes
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q9 पेशीमध्ये 'प्रथिनांचे कारखाने' (Protein Factories) म्हणून कोण ओळखले जाते? Which structures are known as Protein Factories of the cell?
c रायबोसोम्स (Ribosomes)
Ribosomes
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q10 शरीराच्या वाढीसाठी आणि जखमा भरून येण्यासाठी कोणते पेशी विभाजन होते? Which cell division occurs in somatic cells for growth and repair?
b अर्धसूत्री विभाजन (Meiosis)
Meiosis
d समसूत्री विभाजन (Mitosis — 2n गुणसूत्रे कायम)
Mitosis (Equational division, 2n preserved)
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q11 अर्धसूत्री विभाजनाचे (Meiosis) प्रमुख जैविक महत्त्व कोणते? What is the primary biological significance of meiosis?
a जनन पेशीत गुणसूत्रांची संख्या निम्मी (2n वरून n) करणे आणि पारगतीमुळे जनुकीय विविधता निर्माण होणे
Halving chromosome ploidy to haploid (n) and creating genetic diversity via crossing over
b गुणसूत्र दुप्पट करणे
Doubling chromosomes
c केवळ आकार वाढवणे
Increase size only
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q12 समसूत्री विभाजनाच्या चार टप्प्यांचा अचूक क्रम कोणता? What is the correct sequence of mitotic stages?
a मध्यावस्था → पूर्वावस्था → अंत्यावस्था → पश्चावस्था
Metaphase → Prophase → Telophase → Anaphase
b पूर्वावस्था → मध्यावस्था → पश्चावस्था → अंत्यावस्था (PMAT)
Prophase → Metaphase → Anaphase → Telophase (PMAT)
c अंत्यावस्था → पश्चावस्था → मध्यावस्था → पूर्वावस्था
Telophase → Anaphase → Metaphase → Prophase
d पश्चावस्था → मध्यावस्था → पूर्वावस्था → अंत्यावस्था
Anaphase → Metaphase → Prophase → Telophase
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q13 DNA च्या वॉटसन-क्रिक प्रतिकृतीनुसार नायट्रोजनस बेसेसच्या कोणत्या जोड्या जोडलेल्या असतात? In Watson-Crick DNA model, which bases pair complementary?
a T ग्वानिनशी
T with guanine
b A सायटोसिनशी
A with cytosine
c ॲडेनिन-थायमिन (A=T, २ बंध) आणि ग्वानिन-सायटोसिन (G≡C, ३ बंध)
Adenine with Thymine (A=T, 2 bonds) and Guanine with Cytosine (G≡C, 3 bonds)
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q14 DNA कडून जनुकीय संदेश घेऊन रायबोसोमकडे वहन करणारा RNA कोणता? Which RNA carries transcribed genetic blueprint from DNA to ribosomes?
b हस्तांतरण आरएनए (tRNA)
tRNA (Transfer RNA)
d दूत आरएनए (mRNA - Messenger RNA)
mRNA (Messenger RNA)
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)
Q15 गुणसूत्रांमध्ये DNA ज्या मूलभूत प्रथिनांच्या भोवती गुंडाळलेला असतो त्यास काय म्हणतात? DNA wraps around which basic proteins to form nucleosomes?
a हिस्टोन प्रथिने (Histone Proteins)
Histone Proteins
💡 उत्तर & स्पष्टीकरण पहा (Show Answer)