#88📅 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2014 Official Question Paper(2014) +1 गुण

महाराष्ट्रातील खालीलपैकी कोणती सिंचन पद्धत फार मोठ्या प्रमाणात वापरली जाते ?

Which of the following irrigation methods is utilized on a very large scale (predominantly) in Maharashtra?
पर्याय (Options):
a
ठिबक सिंचन पद्धती
Drip Irrigation method
b
मोकाट सिंचन पद्धती
Flow / Flood / Surface Irrigation method (मोकाट सिंचन)
✓ योग्य उत्तर
c
उपसा सिंचन पद्धती
Lift Irrigation method
d
तलाव सिंचन पद्धती
Tank Irrigation method
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (मोकाट सिंचन पद्धती) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्राचा भूगोल - जलसिंचन पद्धती:
• प्रस्तुत प्रश्नाचे योग्य उत्तर पर्याय (२) मोकाट सिंचन पद्धती आहे.
• महाराष्ट्रात ठिबक आणि तुषार सिंचनाचा प्रसार होत असला, तरी प्रत्यक्षात शेतीखालील बहुतांश सिंचित क्षेत्रासाठी पारंपारिक 'मोकाट सिंचन पद्धती'चाच (प्रवाही/पूर सिंचन) सर्वात मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो.
• ऊस, कापूस, केळी व भात या पिकांना पाणी देण्यासाठी शेतकरी प्रामुख्याने मोकाट पाण्याचा वापर करतात, ज्यामुळे पाण्याचा अपव्ययही अधिक होतो.
• सिंचनाच्या साधनांचा विचार केल्यास महाराष्ट्रात 'विहीर सिंचन' हे सर्वात प्रमुख साधन (सुमारे ५५-६०% क्षेत्र) आहे.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्रात सिंचनासाठी पारंपारिक 'मोकाट सिंचन पद्धत' (प्रवाही सिंचन) सर्वात मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते.

The correct answer is Option B (Flow / Flood / Surface Irrigation method (मोकाट सिंचन)).

Key Points:
• Irrigation Patterns in Maharashtra:
• Despite policy promotion of micro-irrigation systems, traditional Flood/Surface Flow Irrigation (मोकाट / मोकळे / प्रवाही सिंचन) remains the most widely practiced method covering the vast majority of gross irrigated farmland in Maharashtra (particularly for water-intensive cash crops like sugarcane, cotton, and paddy).
• Surface flood irrigation leads to substantial transit water loss through evaporation and percolation, prompting the state to actively incentivize Drip (ठिबक) and Sprinkler (तुषार) methods.
• Source-wise, Well Irrigation (विहीर सिंचन) accounts for over 55-60% of the state's net irrigated area, followed by Canal irrigation.
• Key Takeaway: Surface flood/flow irrigation (मोकाट सिंचन) remains the most extensively practiced irrigation method across Maharashtra.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा