#88📅 MPSC Group C Tax Assistant Prelims 2014 Official Question Paper(2014) +1 गुण

73 व्या घटनादुरुस्तीमुळे खेड्यांमध्ये काय घडून आले ? (a) पंचायतीकडे आर्थिक बाबींचा संपूर्ण अधिकार आला. (b) पंचायतीतील जागांवर स्त्रियांना 1/3 आरक्षण मिळाले. (c) पंचायतींचे अधिकार व कामे वाढली. (d) अनुसूचित जाती व जमातींना पंचायतीतील जागांवर आरक्षण मिळाले.

What changes occurred in villages due to the 73rd Constitutional Amendment Act? (a) Panchayats received complete power over financial matters. (b) Women got 1/3rd reservation in Panchayat seats. (c) Powers and duties of Panchayats were expanded. (d) SC and ST got reservation in Panchayat seats.
पर्याय (Options):
a
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
b
(b), (c) आणि (d)
(b), (c) and (d)
✓ योग्य उत्तर
c
(a), (c) आणि (d)
(a), (c) and (d)
d
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((b), (c) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ७३ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९९२ द्वारे: महिलांना १/३ (३३%) आरक्षण मिळाले (b); ११ व्या अनुसूचीद्वारे २९ विषय देऊन अधिकार व कामे वाढली (c); अनुसूचित जाती-जमातींना लोकसंख्येच्या प्रमाणात आरक्षण मिळाले (d).
• विधान (a) चुकीचे आहे कारण पंचायतींना आर्थिक बाबींचे 'संपूर्ण' अधिकार मिळालेले नाहीत (त्या राज्य वित्त आयोगावर अवलंबून असतात).
• त्यामुळे (b), (c) आणि (d) हे योग्य पर्याय आहेत.
• महत्त्वाची टीप: ७३ वी घटनादुरुस्ती: महिलांना १/३ आरक्षण, SC/ST आरक्षण, व ११ व्या अनुसूचीत २९ कार्ये.

The correct answer is Option B ((b), (c) and (d)).

Key Points:
• The 73rd Amendment Act 1992 added Part IX to the Constitution.
• Key features: 1/3rd reservation for women (Article 243D) (b); 29 functional matters in 11th Schedule expanding duties (c); reservation for SC/ST based on population (d).
• Statement (a) is incorrect because Panchayats did NOT receive 'complete' financial autonomy (they depend on State Finance Commission recommendations and state devolution).
• Thus, (b), (c), and (d) are correct (Option 2).
• Key Takeaway: 73rd Amendment: 1/3rd seats for women, SC/ST reservation, 29 subjects devolved via 11th Schedule.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा