#23📅 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 1 (भाषा)(2019) +1 गुण

व्यंजन संधीचे उदाहरण ओळखा.

पर्याय (Options):

चिदानंद

✓ योग्य उत्तर

तपोधन

कवीश्वर

दुरात्मा

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (चिदानंद) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• व्यंजन संधी: एकमेकांशेजारी येणाऱ्या वर्णांपैकी पहिला वर्ण व्यंजन असून दुसरा वर्ण व्यंजन किंवा स्वर असल्यास होणाऱ्या संधीला 'व्यंजन संधी' म्हणतात.
• 'चिदानंद' ची फोड 'चित् + आनंद' अशी होते. यात 'त्' या कठोर व्यंजनापुढे 'आ' हा मृदू स्वर येऊन 'त्' चा तृतीय वर्ण 'द्' बनतो (त् + आ = दा), ही तृतीय व्यंजन संधी आहे.
• तपोधन = तपः + धन (विसर्ग संधी).
• कवीश्वर = कवि + ईश्वर (दीर्घत्व स्वरसंधी).
• दुरात्मा = दुः + आत्मा (विसर्ग संधी).
• महत्त्वाची टीप: चित् + आनंद = चिदानंद हे व्यंजन संधीचे (तृतीय व्यंजन संधी) उदाहरण आहे.

The correct answer is Option A (चिदानंद).

Key Points:
• व्यंजन संधी (Consonant Sandhi): Occurs when a consonant comes before another consonant or a vowel, resulting in a consonant modification (e.g., प्रथम/तृतीय व्यंजन संधी).
• Option 1 (चिदानंद).
• Option 1: चित् + आनंद = चिदानंद (त् + आ = दा; तृतीय व्यंजन संधी). Thus, it is a textbook Consonant Sandhi (व्यंजन संधी).
• Option 2: तपः + धन = तपोधन (विसर्ग उ-कार संधी → विसर्ग संधी).
• Option 3: कवि + ईश्वर = कवीश्वर (इ + ई = ई; सजातीय दीर्घत्व स्वरसंधी).
• Option 4: दुः + आत्मा = दुरात्मा (विसर्ग र-कार संधी → विसर्ग संधी).
• Key Takeaway: चित् + आनंद = चिदानंद is an example of तृतीय व्यंजन संधी (consonant sandhi).