'तू तर चाफेकळी' बालकवींच्या कवितेतील या पंक्ती कोणत्या शब्दशक्तीचे उदाहरण आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (लक्षणा) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लक्षणा: जेथे शब्दाच्या मूळ वाच्यार्थाला बाधा येते आणि त्याच्याशी सुसंगत असा दुसरा लाक्षणिक अर्थ (लक्ष्यार्थ) घ्यावा लागतो, तेथे 'लक्षणा' ही शब्दशक्ती असते.
• 'तू तर चाफेकळी' या पंक्तीत व्यक्ती प्रत्यक्ष फुलाची कळी असू शकत नाही, म्हणजेच मुख्य अर्थाला बाधा येते. येथे चाफेकळीसारखी नाजूक, सुंदर असा लक्ष्यार्थ घेतला जातो, म्हणून हे 'लक्षणा' शक्तीचे उदाहरण आहे.
• महत्त्वाची टीप: 'तू तर चाफेकळी' मध्ये वाच्यार्थास बाधा येऊन चाफेकळीसारखी नाजूक असा लक्ष्यार्थ निघत असल्याने ही 'लक्षणा' शब्दशक्ती आहे.
The correct answer is Option B (लक्षणा).
Key Points:
• लक्षणा शब्दशक्ती (Metaphorical / Figurative Indication): Occurs when the primary, literal sense (वाच्यार्थ) is logically impossible or hindered (मुख्यार्थबाध), necessitating a secondary, implied meaning related by similarity or resemblance.
• Option 2 (लक्षणा).
• In the famous poetic line 'तू तर चाफेकळी', a girl/person cannot literally be a flower bud ('चाफेकळी'). The literal meaning is blocked (मुख्यार्थबाध).
• Instead, it figuratively implies delicacy, beauty, and grace like that of a champa bud (चाफेकळीसारखी नाजूक व सुंदर).
• Therefore, this is a standard textbook example of 'लक्षणा' (specifically गौणी साध्यवसाना / सारोपा लक्षणा).
• Key Takeaway: 'तू तर चाफेकळी' represents लक्षणा because the literal meaning is blocked and replaced by a figurative similarity.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भाषा, लिपी व वर्णविचार (Phonetics & Script)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मराठी भाषेचा उगम, विकास, देवनागरी लिपी व मोडी लिपी
मराठी भाषेचा उगम आणि विकास हा स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. यात इंडो-आर्यन भाषाकुळ, संस्कृत,...
आधुनिक मराठी वर्णमाला (५२ वर्ण): स्वर, स्वरादी, व्यंजने व विशेष संयुक्त व्यंजने
महाराष्ट्र शासनाच्या ६ नोव्हेंबर २००९ च्या अधिकृत शासन निर्णयानुसार मराठी वर्णमालेत एकूण ५२ वर्ण समाविष्ट करण्यात आले आह...
वर्णांची उच्चारस्थाने, प्रयत्न विचार आणि तालव्य विरुद्ध दंततालव्य भेद
वर्ण उच्चारताना जिभेचा मुखातील विविध अवयवांना (कंठ, टाळू, मूर्धा, दात, ओठ) स्पर्श होतो, त्यावरून वर्णांची उच्चारस्थाने ठ...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
'निरोगी' हा शब्द कोणत्या साधित प्रकारातील आहे ?
'उत्कर्ष' या शब्दासाठी समानार्थी शब्द ओळखा.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔'Gnutella' हे कोणत्या नेटवर्क स्ट्रॅटेजी मध्ये वापरतात ?
मागीतल्या नसलेल्या आणी मिळालेल्या ई मेल्सला काय म्हणतात ?
माहीती पाठविण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते, अश्या तुकड्यास काय म्हणतात ?
मॅक ओ.एस. एक्स सव्र्व्हर ही ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे.
कोणत्या नेटवर्क मध्ये सर्व नोडसला समान अधिकार असतात ?
इंन्टरनेट मध्ये जोडलेल्या संगणकास अॅडरेस असतो, त्यास म्हणतात.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔5.032 + 0.8 + 150.03 + 40 = ?
1 ते 30 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?
8 1/3, 3 4/5, 7 1/5 व 9 2/3 या संख्यांची सरासरी काढा ?
दोन लगतच्या झाडांमधील अंतर 2.5 मी. इतके असल्यास 75 मी. लांबीच्या रस्त्यावर एकूण किती झाडे लावावी लागतील ?
आई आणि मुलाचे वयाचे प्रमाण 7:3 आहे. जर त्यांच्या वयांची बेरीज 60 वर्षे असेल तर त्यांच्या वयातील फरक किती आहे ?
जर अ:क = 3:4 आणि ब:क = 8:9 तर अ:ब:क = ?