#21📅 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 1 (भाषा)(2019) +1 गुण

'श्रीकृष्णाने सांदीपनींना गुरुदक्षिणा दिली' या वाक्यातील 'सांदीपनींना' हा शब्द व्याकरणिक दृष्टया काय सुचवितो ?

'श्रीकृष्णाने सांदीपनींना गुरुदक्षिणा दिली' या वाक्यातील 'सांदीपनींना' हा शब्द व्याकरणिक दृष्टया काय सुचवितो ?
पर्याय (Options):
a
आदरार्थी अनेकवचन
आदरार्थी अनेकवचन
✓ योग्य उत्तर
b
सामान्य नाम
सामान्य नाम
c
क्रियापदाचा कर्ता
क्रियापदाचा कर्ता
d
पुल्लिंग, तृतीया एकवचन
पुल्लिंग, तृतीया एकवचन
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (आदरार्थी अनेकवचन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आदरार्थी अनेकवचन: व्यक्ती एकवचनी असली तरी तिच्याबद्दल आदर व्यक्त करण्यासाठी अनेकवचनी प्रत्यय किंवा रूप वापरले जाते, त्यास 'आदरार्थी अनेकवचन' म्हणतात.
• 'सांदीपनी' हे श्रीकृष्णांचे एकच गुरु (विशेषनाम) आहेत. परंतु त्यांचा आदर राखण्यासाठी 'सांदीपनींना' असा अनेकवचनी प्रत्यय वापरला गेला आहे, म्हणून हे व्याकरणदृष्ट्या 'आदरार्थी अनेकवचन' सुचविते.
• महत्त्वाची टीप: एका आदरणीय व्यक्तीसाठी अनेकवचनाचा वापर करणे म्हणजेच 'आदरार्थी अनेकवचन' होय (उदा. सांदीपनींना).

The correct answer is Option A (आदरार्थी अनेकवचन).

Key Points:
• Honorific Plural (आदरार्थी अनेकवचन): In Marathi, when referring to a revered or respected individual (guru, elders, dignitaries) who is singular in reality, plural inflection is used to denote respect.
• Option 1 (आदरार्थी अनेकवचन).
• 'सांदीपनी' is the name of a single venerated Sage/Guru (श्रीकृष्णाचे गुरू). However, the plural inflection '-ंना' (सांदीपनींना) is used purely out of reverence, making it an example of 'आदरार्थी अनेकवचन'.
• Option 2: 'सांदीपनी' is a proper noun (विशेषनाम), not a common noun.
• Option 3: 'श्रीकृष्णाने' is the कर्ता, while 'सांदीपनींना' is the अप्रत्यक्ष कर्म (indirect object).
• Option 4: It is in the dative case (चतुर्थी/द्वितीया), not तृतीया.
• Key Takeaway: Using plural inflection for a single respected person (like सांदीपनींना) represents आदरार्थी अनेकवचन (honorific plural).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग

मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल

नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ

नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा