#37📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 1 (भाषा)(2019) +1 गुण

समासाचा विग्रह करताना ज्या ज्या विभक्ती प्रत्ययांचा संबंध येतो, त्यावरून तत्पुरुष समासाचे प्रकार पडतात. खालील चतुर्थी तत्पुरुष समासाच्या प्रकाराचे उदाहरण अचूक सांगा.

समासाचा विग्रह करताना ज्या ज्या विभक्ती प्रत्ययांचा संबंध येतो, त्यावरून तत्पुरुष समासाचे प्रकार पडतात. खालील चतुर्थी तत्पुरुष समासाच्या प्रकाराचे उदाहरण अचूक सांगा.
पर्याय (Options):
a
वादग्रस्त - वादाने ग्रस्त
वादग्रस्त - वादाने ग्रस्त
b
स्वर्गप्राप्त - स्वर्गाला प्राप्त
स्वर्गप्राप्त - स्वर्गाला प्राप्त
c
डोईजड - डोईला जड
डोईजड - डोईला जड
✓ योग्य उत्तर
d
भक्तिवश - भक्तीने वश
भक्तिवश - भक्तीने वश
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (डोईजड - डोईला जड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• समासाचा विग्रह करताना ज्या विभक्ती प्रत्ययांचा संबंध येतो, त्यावरून तत्पुरुष समासाचे उपप्रकार ठरतात. या प्रश्नात चतुर्थी तत्पुरुष समासाचे अचूक उदाहरण ओळखायचे आहे.
• पर्याय ३ योग्य आहे. 'डोईजड' या शब्दाचा विग्रह 'डोईला जड' असा होतो. येथे 'ला' हा प्रत्यय चतुर्थी विभक्तीचा आहे, म्हणून हे चतुर्थी तत्पुरुष समासाचे उदाहरण आहे.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• १) वादग्रस्त - वादाने ग्रस्त. येथे 'ने' हा तृतीया विभक्तीचा प्रत्यय असल्याने हा तृतीया तत्पुरुष समास आहे.
• २) स्वर्गप्राप्त - स्वर्गाला प्राप्त. (येथे द्वितीया तत्पुरुष समास होतो, कारण गती/प्राप्ती दर्शवताना द्वितीया विभक्ती मानली जाते).
• ४) भक्तिवश - भक्तीने वश. हा देखील तृतीया तत्पुरुष समास आहे.
• MPSC मध्ये समासाचे प्रकार आणि त्यांचे विग्रह यावर नेहमी प्रश्न विचारले जातात. द्वितीया आणि चतुर्थी विभक्तीचे प्रत्यय सारखेच असल्यामुळे विग्रहाचा अर्थ आणि उद्देश समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: समासाचा विग्रह करताना लागणाऱ्या विभक्ती प्रत्ययावरून तत्पुरुष समासाचा उपप्रकार ठरतो.

The correct answer is Option C (डोईजड - डोईला जड).

Key Points:
• समासाचा विग्रह करताना ज्या विभक्ती प्रत्ययांचा संबंध येतो, त्यावरून तत्पुरुष समासाचे उपप्रकार ठरतात. या प्रश्नात चतुर्थी तत्पुरुष समासाचे अचूक उदाहरण ओळखायचे आहे.
• पर्याय ३ योग्य आहे. 'डोईजड' या शब्दाचा विग्रह 'डोईला जड' असा होतो. येथे 'ला' हा प्रत्यय चतुर्थी विभक्तीचा आहे, म्हणून हे चतुर्थी तत्पुरुष समासाचे उदाहरण आहे.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• १) वादग्रस्त - वादाने ग्रस्त. येथे 'ने' हा तृतीया विभक्तीचा प्रत्यय असल्याने हा तृतीया तत्पुरुष समास आहे.
• २) स्वर्गप्राप्त - स्वर्गाला प्राप्त. (येथे द्वितीया तत्पुरुष समास होतो, कारण गती/प्राप्ती दर्शवताना द्वितीया विभक्ती मानली जाते).
• ४) भक्तिवश - भक्तीने वश. हा देखील तृतीया तत्पुरुष समास आहे.
• MPSC मध्ये समासाचे प्रकार आणि त्यांचे विग्रह यावर नेहमी प्रश्न विचारले जातात. द्वितीया आणि चतुर्थी विभक्तीचे प्रत्यय सारखेच असल्यामुळे विग्रहाचा अर्थ आणि उद्देश समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग

मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल

नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ

नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा