#1📅 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 2 (सामान्य ज्ञान व बुद्धिमत्ता)(2018) +1 गुण

'करिजे', बोलिजे, जाईजे अशी क्रियापदाची रूपे कोणत्या प्रयोगाच्या उपप्रकारात आढळतात ?

In which sub-type of voice (Prayog) are verb forms like 'Karije', 'Bolije', 'Jaije' found?

पर्याय (Options):

कर्तरी

Kartari

कर्मणी

Karmani

✓ योग्य उत्तर

भावे

Bhave

संकीर्ण

Sankirna

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (कर्मणी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मराठी व्याकरणात 'प्राचीन कर्मणी' किंवा 'पुराण कर्मणी' हा कर्मणी प्रयोगाचा एक महत्त्वपूर्ण उपप्रकार मानला जातो.
• जुन्या मराठी काव्यामध्ये किंवा ज्ञानेश्वरीसारख्या ग्रंथांमध्ये संस्कृतमधील धातूंना 'ज' प्रत्यय लागून 'करीजे', 'बोलिजे', 'दीजे', 'जाईजे' अशी क्रियापदाची प्राचीन रूपे आढळतात.
• ही सर्व रूपे कर्मणी प्रयोगाच्या प्राचीन/पुराण कर्मणी या उपप्रकारात मोडत असल्याने योग्य उत्तर पर्याय (२) 'कर्मणी' आहे.
• इतर पर्याय अयोग्य आहेत: कर्तरी प्रयोगात क्रियापद कर्त्यानुसार बदलते, भावे प्रयोगात क्रियापद कर्ता किंवा कर्मावर अवलंबून नसते आणि संकीर्ण प्रयोगात दोन प्रयोगांचे मिश्रण असते.
• महत्त्वाची टीप: 'करीजे', 'बोलिजे' यांसारखी संस्कृत प्रत्यययुक्त प्राचीन रूपे कर्मणी प्रयोगाच्या 'पुराण कर्मणी' उपप्रकारात येतात.

The correct answer is Option B (Karmani).

Key Points:
• In Marathi grammar, archaic or ancient passive voice (Purana Karmani / Prachina Karmani) is a sub-type of Karmani Prayog.
• In ancient Marathi poetry and religious literature (such as Dnyaneshwari), verbs are formed by adding 'ज' (ja) to the Sanskrit root, yielding forms like 'करीजे', 'बोलिजे', 'कीजे', 'दीजे', 'जाईजे'.
• Since this construction is an integral sub-variety of the passive voice (कर्मणी प्रयोग), option (2) is the correct answer.
• The other options are incorrect: Kartari is active voice where the verb agrees with the subject, Bhave is impersonal voice where the verb depends neither on subject nor object, and Sankirna refers to mixed voices.
• Key Takeaway: Verb forms ending with 'जे' like 'करीजे' and 'बोलिजे' belong to the Purana/Prachina Karmani sub-type of Karmani Prayog.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स प्रयोग व प्रयोगांचे प्रकार (Voice / Prayog: कर्तरी, कर्मणी, भावे व संकीर्ण प्रयोग)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'प्रयोग व प्रयोगांचे प्रकार (Voice / Prayog: कर्तरी, कर्मणी, भावे व संकीर्ण प्रयोग)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन