#4📅 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 2 (सामान्य ज्ञान व बुद्धिमत्ता)(2018) +1 गुण

कर्मणी प्रयोगाच्या कोणत्या उपप्रकारात कर्त्याला 'कडून' हे शब्दयोगी अव्यय जोडून वाक्यरचना केली जाते ?

In which sub-type of Karmani Prayog is the sentence structured by attaching the postposition 'kadun' to the subject?
पर्याय (Options):
a
प्रधान कर्तृक कर्मणी
Pradhan Kartruk Karmani
b
शक्य कर्मणी
Shakya Karmani
c
समापन कर्मणी
Samapan Karmani
d
कर्म कर्तरी
Karma Kartari
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (कर्म कर्तरी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• इंग्रजीतील 'Passive Voice' च्या प्रभावातून मराठीत आलेल्या प्रयोगाला 'कर्म कर्तरी' किंवा 'नवीन कर्मणी' प्रयोग म्हणतात.
• या प्रयोगात मूळ कर्त्याला 'कडून' हे शब्दयोगी अव्यय जोडलेले असते आणि कर्म प्रथमा विभक्तीत येऊन क्रियापद संयुक्त बनते (उदा. 'चोराकडून पैसे चोरीस गेले', 'रामाकडून धनुष्य मोडले गेले').
• कर्त्याला 'कडून' हे शब्दयोगी अव्यय जोडून केली जाणारी रचना 'कर्म कर्तरी' (नवीन कर्मणी) प्रयोगात आढळते.
• इतर उपप्रकार: प्रधान कर्तृक कर्मणीत कर्ता तृतीयेत असतो; शक्य कर्मणीत क्रियापद सामर्थ्य दर्शवते; समापन कर्मणीत क्रियेची समाप्ती दर्शवली जाते व कर्ता षष्ठीत असतो.
• महत्त्वाची टीप: कर्मणी प्रयोगाच्या 'कर्म कर्तरी' (नवीन कर्मणी) उपप्रकारात कर्त्याला 'कडून' हे शब्दयोगी अव्यय जोडले जाते.

The correct answer is Option D (Karma Kartari).

Key Points:
• Karma Kartari (also widely known as Navin Karmani) is modeled after the English passive voice construction ('by...').
• In this Prayog, the agent/subject takes the postposition 'कडून' (kadun - meaning 'by'), the object is in the nominative case (प्रथमा विभक्ती), and the verb takes a compound form like 'केले गेले' / 'मारला गेला'.
• Example: 'न्यायाधीशांकडून दंड आकारण्यात आला' or 'रामाकडून रावण मारला गेला'.
• Characteristics of other sub-types: Pradhan Kartruk has subject in instrumental case without postpositions; Shakya expresses capability ('करवते'); Samapan expresses completion with genitive case subject ('झाला/झाली').
• Key Takeaway: In Karma Kartari (Navin Karmani) Prayog, the postposition 'कडून' is attached to the subject, mimicking English passive voice.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग

मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल

नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ

नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा