संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व - सराव चाचणी

संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व (Union & Territory, States Reorganisation & Citizenship) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

भारतीय राज्यघटना

Google वर फॉलो करा

📖

या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धसंविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

नोट्स वाचा➔

महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)

एकूण प्रश्न

एकूण गुण

वेळ मर्यादा

15 मि.

माध्यम

मराठी व English

🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔

📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १ (Article 1) मध्ये भारताचे वर्णन कसे करण्यात आले आहे?

How is India described in Article 1 of the Constitution of India?

'इंडिया

'India

राज्यांचे संघराज्य

Federation of States

एककेंद्री राज्य

A centralized state

संयुक्त राष्ट्रांचे मंडळ

Board of the United Nations

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम २ आणि कलम ३ मधील अधिकारांमध्ये कोणता महत्त्वाचा तांत्रिक फरक आहे?

What is the important technical difference between the rights under Article 2 and Article 3 of the Constitution of India?

दोन्ही कलमे एकाच विषयाशी संबंधित आहेत

Both clauses deal with the same subject

कलम २ हे भारताचा भाग नसलेल्या बाह्य प्रदेशांचा प्रवेश किंवा नवीन राज्यांच्या स्थापनेशी संबंधित आहे, तर कलम ३ हे विद्यमान राज्यांचे विभाजन, सीमाबदल किंवा अंतर्गत पुनर्रचनेशी संबंधित आहे

Article 2 deals with the accession of external territories not part of India or the formation of new states, while Article 3 deals with partition, demarcation or internal reorganization of existing states.

कलम २ राष्ट्रपतींशी व कलम ३ राज्यपालांशी संबंधित आहे

Article 2 deals with the President and Article 3 with the Governor

कलम २ नुसार राज्ये रद्द करता येतात व कलम ३ नुसार नवीन देश जोडता येतो

According to Article 2 states can be abolished and new countries can be added according to Article 3

कलम ३ अंतर्गत एखाद्या राज्याचे क्षेत्र, सीमा किंवा नाव बदलण्याबाबतचे विधेयक संसदेत मांडण्यापूर्वी कोणाची पूर्वपरवानगी आवश्यक असते?

Under Article 3, whose prior approval is required before introducing a Bill in Parliament to change the area, boundary or name of a State?

केवळ संबंधित राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांची

Only the Chief Minister of the concerned State

सर्वोच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांची

of the Chief Justice of the Supreme Court

भारताच्या राष्ट्रपतींची

of the President of India

नीती आयोगाची

Ethics Commission

संसदेने कलम २ किंवा ३ अन्वये नवीन राज्यांची निर्मिती केल्यास अशा कायद्याला कलम ३६८ अंतर्गत घटनादुरुस्ती मानले जाते का?

If Parliament creates new states under Article 2 or 3, is such an Act treated as constitutional amendment under Article 368?

होय, यासाठी विशेष बहुमताची व निम्म्या राज्यांची मान्यता आवश्यक असते

Yes, it requires the approval of a special majority and half of the states

यासाठी सार्वमताची गरज असते

This requires a referendum

केवळ राज्यसभेच्या बहुमताने तो कायदा होतो

It becomes a law only with the majority of the Rajya Sabha

नाही, कलम ४ नुसार असा कायदा संसदेच्या साध्या बहुमताने संमत केला जातो आणि तो कलम ३६८ खाली घटनादुरुस्ती मानला जात नाही

No, as per Article 4 such a law is passed by a simple majority of the Parliament and it is not considered as constitutional amendment under Article 368

स्वातंत्र्यानंतर भाषावार प्रांतरचनेची मागणी तपासण्यासाठी जून १९४८ मध्ये डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी कोणाच्या अध्यक्षतेखाली 'भाषिक प्रांत आयोग' नेमला होता?

In June 1948, Dr. Rajendra Prasad appointed 'Linguistic Province Commission' under whose chairmanship?

न्यायमूर्ती फजल अली

Justice Fazal Ali

न्यायमूर्ती एस. के. धर

Justice S. K. hold on

पट्टाभी सीतारामय्या

Pattabhi Seetharamaiah

वल्लभभाई पटेल

Vallabhbhai Patel

🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔

धर आयोगाच्या शिफारशींचा फेरविचार करण्यासाठी काँग्रेसने डिसेंबर १९४८ मध्ये स्थापन केलेल्या 'JVP समिती'मध्ये खालीलपैकी कोणाचा समावेश होता?

Who among the following was included in the 'JVP Committee' set up by the Congress in December 1948 to review the recommendations of the Dhar Commission?

जयप्रकाश नारायण, व्ही. पी. मेनन, पट्टाभी

Jaiprakash Narayan, V. P. Menon, Pattabhi

जगजीवन राम, वसंतराव नाईक, पी. सी. जोशी

Jagjivan Ram, Vasantrao Naik, P. C. Joshi

जवाहरलाल नेहरू, वल्लभभाई पटेल आणि बी. पट्टाभी सीतारामय्या

Jawaharlal Nehru, Vallabhbhai Patel and B. Pattabhi Seetharamaiah

डॉ. आंबेडकर, राजेंद्र प्रसाद, फजल अली

Dr. Ambedkar, Rajendra Prasad, Fazal Ali

पोट्टी श्रीरामुलू यांच्या ५६ दिवसांच्या आमरण उपोषण व बलिदानानंतर १ ऑक्टोबर १९५३ रोजी भाषेच्या आधारे स्थापन झालेले भारतातील 'पहिले राज्य' कोणते?

Which was the 'first state' of India established on the basis of language on October 1, 1953 after Potti Sriramulu's 56-day hunger strike and sacrifice?

महाराष्ट्र राज्य

State of Maharashtra

गुजरात राज्य

State of Gujarat

केरळ राज्य

State of Kerala

आंध्र राज्य

Andhra State

१९५३ मध्ये नियुक्त करण्यात आलेल्या 'राज्य पुनर्रचना आयोगा'चे (SRC / फजल अली आयोग) तीन सदस्य कोण होते?

Who were the three members of the 'State Reorganization Commission' (SRC / Fazal Ali Commission) appointed in 1953?

न्यायमूर्ती फजल अली , के. एम. पणिक्कर आणि हृदयनाथ कुंझरू

Justice Fazal Ali, K. M. Panikkar and Hridaynath Kunzru

एस. के. धर, नेहरू आणि पटेल

S. K. Dhar, Nehru and Patel

डॉ. आंबेडकर, मुन्शी आणि सादुल्ला

Dr. Ambedkar, Munshi and Sadulla

महाजन, बर्वे आणि दांडेकर

Mahajan, Barve and Dandekar

भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात आणि कोणत्या कलमांमध्ये 'नागरिकत्वा'विषयी (Citizenship) सविस्तर तरतुदी दिलेल्या आहेत?

In which part and in which clauses of the Indian Constitution detailed provisions on 'Citizenship' are given?

भाग १, कलम १ ते ४

Part I, Sections 1 to 4

भाग ३, कलम १२ ते ३५

Part 3, Sections 12 to 35

भाग २, कलम ५ ते ११

Part II, Sections 5 to 11

भाग ४, कलम ३६ ते ५१

Part 4, Sections 36 to 51

Q10

भारतीय संविधानातील नागरिकत्वाचे सर्वात प्रमुख वैशिष्ट्य खालीलपैकी कोणते आहे?

Which of the following is the most prominent feature of citizenship in the Indian Constitution?

अमेरिकेसारखे केंद्र आणि राज्य असे दुहेरी नागरिकत्व

Dual citizenship of center and state like USA

तिहेरी नागरिकत्व

Triple citizenship

प्रत्येक राज्याचे स्वतंत्र नागरिकत्व

Separate citizenship of each state

संपूर्ण देशासाठी केवळ 'एकेरी नागरिकत्व'

Only 'single citizenship' for entire country

Q11

संसदेने संमत केलेल्या 'नागरिकत्व कायदा, १९५५' नुसार भारतीय नागरिकत्व प्राप्त करण्याचे एकूण किती मार्ग उपलब्ध आहेत?

According to the 'Citizenship Act, 1955' passed by Parliament, how many ways are there in total to acquire Indian citizenship?

५ मार्ग

5 way

३ मार्ग

3 ways

७ मार्ग

7 ways

२ मार्ग

2 ways

Q12

भारतीय नागरिकत्व कायदा, १९५५ नुसार एखाद्या व्यक्तीचे नागरिकत्व कोणत्या तीन प्रकारे संपुष्टात येऊ शकते?

According to the Indian Citizenship Act, 1955, in which three ways can the citizenship of a person be terminated?

तुरुंगवास, आजारपण व देशाटन

Imprisonment, illness and exile

स्वैच्छिक त्याग, समाप्ती आणि हिरावून घेणे

Voluntary Waiver, Termination and Forfeiture

केवळ राष्ट्रपतींच्या सहीने

Only with the signature of the President

मतदान न केल्यामुळे

For not voting

Q13

भारतीय संविधानातील 'कलम ९' (Article 9) नुसार कोणती महत्त्वपूर्ण कायदेशीर तरतूद करण्यात आली आहे?

Which important legal provision has been made under Article 9 of the Indian Constitution?

नागरिकांना मूलभूत हक्क देणे

Giving basic rights to citizens

संसदेला कायदे करण्याचा अधिकार

Parliament's power to make laws

नागरिकांना दुहेरी पारपत्र देणे

Issuance of dual passports to citizens

एखाद्या भारतीय नागरिकाने स्वेच्छेने परकीय देशाचे नागरिकत्व स्वीकारल्यास त्याचे भारतीय नागरिकत्व आपोआप संपुष्टात येते

If an Indian citizen voluntarily accepts the citizenship of a foreign country, his Indian citizenship automatically ceases

Q14

संसदेने पारित केलेल्या 'नागरिकत्व (दुरुस्ती) कायदा, २०१९' (CAA 2019) द्वारे कोणत्या तीन शेजारील देशांतील छळ झालेल्या ६ अल्पसंख्याक समुदायांना नागरिकत्वासाठी विशेष सूट देण्यात आली?

The 'Citizenship (Amendment) Act, 2019' (CAA 2019) passed by Parliament gave special exemption for citizenship to 6 persecuted minority communities in which three neighboring countries?

पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तान

Pakistan, Bangladesh and Afghanistan

चीन, नेपाळ आणि श्रीलंका

China, Nepal and Sri Lanka

म्यानमार, भूतान आणि मालदीव

Myanmar, Bhutan and Maldives

रशिया, इराण आणि इराक

Russia, Iran and Iraq

Q15