भारतीय राज्यघटना 🎯 MPSC • पोलीस भरती • तलाठी • ZP 🌐 मराठी व English माध्यम
उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये - सराव चाचणी
उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (High Courts & Subordinate Courts) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.
📖
नोट्स वाचा➔या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धसर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी व English
📲
Google Play वरून मिळवाहा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!
महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.
सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)
15 प्रश्न समाविष्ट Q1
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम २१४ (Article 214) नुसार प्रत्येक राज्यासाठी काय असण्याची तरतूद आहे?
a
एक स्वतंत्र सर्वोच्च न्यायालय
b
लवाद मंडळ
c
केवळ जिल्हा न्यायालय
d
एक उच्च न्यायालय
Q2
भारतातील सर्वात जुनी तीन उच्च न्यायालये (मुंबई, कलकत्ता आणि मद्रास) १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट'नुसार कोणत्या वर्षी स्थापन झाली?
a
१८५७
b
१८७५
c
१८६२
d
१९३५
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी
MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज
100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!
Q3
सध्या भारतामध्ये एकूण किती उच्च न्यायालये (High Courts) कार्यरत आहेत?
a
२१
b
२५ उच्च न्यायालये
c
२८
d
३१
Q4
मुंबई उच्च न्यायालयाचे (Bombay High Court) प्रादेशिक अधिकारक्षेत्र खालीलपैकी कोणत्या राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांवर पसरलेले आहे?
a
महाराष्ट्र राज्य, गोवा राज्य आणि दादरा-नगर हवेली व दमण-दीव केंद्रशासित प्रदेश
b
केवळ महाराष्ट्र राज्य
c
महाराष्ट्र आणि गुजरात
d
महाराष्ट्र आणि कर्नाटक
Q5
उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांची आणि इतर न्यायाधीशांची नियुक्ती संविधानाच्या कलम २१७ नुसार कोणामार्फत केली जाते?
a
संबंधित राज्याचे राज्यपाल
b
केंद्राचे कायदा मंत्री
c
भारताच्या राष्ट्रपतींमार्फत
d
राज्य विधीमंडळ
Q6
उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचे सेवानिवृत्तीचे वय १९६३ च्या १५ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे ६० वर्षांवरून किती वर्षे करण्यात आले?
a
६५ वर्षे
b
६२ वर्षे
c
५८ वर्षे
d
६० वर्षे
Q7
उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यासाठी खालीलपैकी कोणती पात्रता संविधानात आवश्यक मानली जाते?
a
त्याने भारताच्या राज्यक्षेत्रात किमान १० वर्षे न्यायिक पद धारण केलेले असावे किंवा उच्च न्यायालयात किमान १० वर्षे वकिली केलेली असावी
b
राष्ट्रपतींच्या मते तो नामवंत कायदेतज्ज्ञ असावा
c
त्याचे वय किमान ४५ वर्षे असावे
d
तो लोकसभेचा सदस्य असावा
Q8
उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना त्यांच्या पदाची शपथ कोणामार्फत दिली जाते?
a
भारताचे सरन्यायाधीश
b
मुख्यमंत्री
c
भारताचे राष्ट्रपती
d
संबंधित घटकराज्याचे राज्यपाल
Q9
उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचे वेतन राज्याच्या संचित निधीतून दिले जाते, परंतु त्यांची 'निवृत्तीवेतन' (Pension) कोठून दिली जाते?
a
राज्याच्या संचित निधीतून
b
भारताच्या संचित निधीतून
c
पंतप्रधान मदत निधीतून
d
उच्च न्यायालयाच्या फी निधीतून
Q10
भारतीय संविधानाच्या 'कलम २२६' (Article 226) अन्वये उच्च न्यायालयाला कोणता अत्यंत व्यापक अधिकार प्राप्त आहे?
a
मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीसाठी तसेच कोणत्याही इतर कायदेशीर हक्कांच्या संरक्षणासाठी प्राधिकरणांना बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश इत्यादी रिट जारी करण्याचा अधिकार
b
केवळ दिवाणी दावे चालवणे
c
राष्ट्रपतींना पदावरून काढण्याचा अधिकार
d
युद्ध पुकारण्याचा अधिकार
Q11
आपल्या प्रादेशिक अधिकारक्षेत्रातील लष्करी न्यायालये (Court Martial) वगळता इतर सर्व दुय्यम न्यायालये व न्यायाधिकरणांवर 'अधीक्षण / पर्यवेक्षण' (Superintendence) करण्याचा अधिकार उच्च न्यायालयाला कोणत्या कलमाने मिळतो?
a
कलम २२५
b
कलम २३०
c
कलम २२८
d
कलम २२७
Q12
घटकराज्यातील 'जिल्हा न्यायाधीशांची' (District Judges) नियुक्ती, पदस्थापना आणि पदोन्नती संविधानाच्या कलम २३३ नुसार कोणाद्वारे केली जाते?
a
उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश
b
राज्याचे मुख्यमंत्री
c
राज्याचे राज्यपाल संबंधित उच्च न्यायालयाच्या सल्ल्याने
d
कायदा सचिव
Q13
जिल्हा न्यायालयाच्या संरचनेत जेव्हा जिल्हा न्यायाधीश फौजदारी खटल्यांची सुनावणी करतात, तेव्हा त्यांना काय संबोधले जाते?
a
सत्र न्यायाधीश
b
दिवाणी न्यायाधीश
c
दंडाधिकारी
d
मुख्य न्यायदंडाधिकारी
Q14
ग्रामीण भागात जलद, सुलभ आणि किफायतशीर न्यायदानासाठी संसदेने 'ग्राम न्यायालय कायदा' (Gram Nyayalayas Act) कोणत्या वर्षी संमत केला?
a
१९९२
b
२०००
c
२०१५
d
२००८
Q15
तडजोड आणि सामंजस्याने खटले त्वरित निकाली काढण्यासाठी भरवल्या जाणाऱ्या 'लोकअदालत' (Lok Adalat) बाबत खालीलपैकी कोणते विधान अचूक आहे?
a
लोकअदालतीचा निकाल केवळ सल्लागार असतो
b
लोकअदालतीचा निवाडा हा दिवाणी न्यायालयाच्या डिक्रीसमान मानला जातो, तो अंतिम व उभय पक्षांवर बंधनकारक असतो आणि त्याविरुद्ध कोणतेही अपील करता येत नाही
c
लोकअदालतीत केवळ फौजदारी खटले चालतात
d
लोकअदालतीला कोणताही वैधानिक आधार नाही
🚀 संपूर्ण तयारी
MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज
या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.
🎁
सर्व ➔ मोफत सराव पेपर्स
कोणतेही मोफत पेपर्स उपलब्ध नाहीत
महासराव Mobile App
Google Play Store वर उपलब्ध
सर्व टेस्ट्स व PYQ मोबाईलवर सोडवा आणि डेली टेस्ट नोटिफिकेशन्स मिळवा!
📲 ॲप डाऊनलोड करा📲स्पर्धा परीक्षा कम्युनिटी
दररोज नवीन मोफत टेस्ट्स, चालू घडामोडी आणि परीक्षेचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी आजच जॉईन करा.