महासराव
महासराव
पोलीस भरती 🌐 मराठी & English माध्यम

राज्यपाल व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा, विधानपरिषद) - सराव चाचणी

राज्यपाल व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा, विधानपरिषद) (Governor & State Legislature) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी
🎯 संपूर्ण टेस्ट सिरीज➔
🎯 Official Test Seriesया परीक्षेची संपूर्ण तयारी

पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 - PYP सह

सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका + नवीन संभाव्य टेस्ट सिरीज + विषयनिहाय घटक चाचण्या!

सिरीज जॉईन करा➔
📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट
Q1

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १५३ आणि १५४ नुसार राज्याचा घटनात्मक प्रमुख कोण असतो आणि राज्याची कार्यकारी सत्ता कोणाच्या ठायी निहित असते?

a
मुख्यमंत्री
b
विधानसभा अध्यक्ष
c
उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश
d
राज्यपाल (Governor)
Q2

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे राज्यपालांच्या पदाबाबत कोणती महत्त्वाची लवचिक तरतूद करण्यात आली?

a
राज्यपालांना काढून टाकण्याचा अधिकार संसदेला देण्यात आला
b
राज्यपाल पदासाठी निवडणूक घेण्याची तरतूद केली
c
एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांसाठी 'सामायिक राज्यपाल' म्हणून नियुक्ती केली जाऊ शकते (कलम १५३ मधील परंतुकाद्वारे)
d
राज्यपालांचे पद रद्द करण्यात आले
Q3

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १५५ नुसार राज्यपालांची नियुक्ती कोणामार्फत केली जाते आणि त्यांचा पदावधी काय असतो?

a
जनतेकडून थेट ५ वर्षांसाठी निवडले जातात
b
राष्ट्रपतींद्वारे स्वतःच्या सही व शिक्क्यासह अधिपत्राद्वारे (Warrant) नियुक्त केले जातात आणि ते 'राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत' (कलम १५६(१)) पदावर राहतात
c
विधानसभेकडून निवडले जातात
d
सर्वोच्च न्यायालयाकडून नेमले जातात
Q4

राज्य विधिमंडळाने संमत केलेले विधेयक राज्यपालांकडे आल्यावर कलम २०० (Article 200) अन्वये राज्यपालांकडे खालीलपैकी कोणता विशेष अधिकार उपलब्ध असतो जो राष्ट्रपतींकडे नसतो?

a
विधेयक 'राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवणे' (Reserve for the consideration of the President)
b
विधेयक पूर्णपणे फाडून टाकणे
c
विधेयकात स्वतः बदल करणे
d
विधेयक थेट न्यायालयात पाठवणे
Q5

राष्ट्रपतींप्रमाणेच राज्यपालांना राज्य विधिमंडळाचे अधिवेशन चालू नसताना वटहुकूम (Ordinance) काढण्याचा अधिकार कोणत्या कलमात देण्यात आला आहे?

a
कलम १२३
b
कलम १६३
c
कलम २१३ (Article 213)
d
कलम १६७
Q6

भारतीय संविधानाच्या कलम १६९ (Article 169) नुसार एखाद्या राज्यात 'विधानपरिषद' (Legislative Council) निर्माण करणे किंवा बरखास्त करण्याची प्रक्रिया काय आहे?

a
केवळ राज्यपाल अध्यादेश काढून विधानपरिषद निर्माण करू शकतात
b
संबंधित राज्याच्या विधानसभेने विशेष बहुमताने (एकूण सदस्यसंख्येचे बहुमत + उपस्थित व मतदान करणाऱ्यांचे २/३ बहुमत) ठराव मंजूर केल्यानंतर संसदेने साध्या बहुमताने कायदा करणे आवश्यक असते
c
केवळ राष्ट्रपतींच्या सहीने होते
d
यासाठी संपूर्ण भारतात सार्वमत घ्यावे लागते
Q7

सध्या भारतातील एकूण किती राज्यांमध्ये द्विगृही विधिमंडळ (विधानसभा + विधानपरिषद) अस्तित्वात आहे?

a
६ राज्ये (महाराष्ट्र, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश, बिहार, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा)
b
१० राज्ये
c
४ राज्ये
d
८ राज्ये
Q8

घटकराज्याच्या विधानपरिषदेची सदस्यसंख्या संविधानाच्या कलम १७१ नुसार किती मर्यादित करण्यात आली आहे?

a
विधानसभेच्या अर्धी (१/२)
b
कमाल १०० व किमान ५०
c
नेहमी ५० सदस्य असावी
d
विधानसभेच्या एकूण सदस्यसंख्येच्या एक-तृतीयांश (1/3rd) पेक्षा जास्त नसावी आणि किमान ४० पेक्षा कमी नसावी
Q9

विधानपरिषदेतील सदस्यांच्या निवडीच्या प्रमाणानुसार राज्यपालांकडून नामनिर्देशित केल्या जाणाऱ्या सदस्यांचे प्रमाण किती असते?

a
एकूण सदस्यसंख्येच्या १/३
b
एकूण सदस्यसंख्येच्या एक-षष्ठांश (1/6th) सदस्य (साहित्य, विज्ञान, कला, सहकार चळवळ आणि समाजसेवा)
c
एकूण सदस्यसंख्येच्या १/१२
d
अर्धे सदस्य
Q10

घटकराज्यांच्या विधानसभेबाबत (Legislative Assembly - कलम १७०) कमाल आणि किमान सदस्यसंख्या अनुक्रमे किती विहित करण्यात आली आहे?

a
कमाल ५०० आणि किमान ६० (Exceptions: गोवा ४०, मिझोराम ४०, सिक्कीम ३२)
b
कमाल २५० आणि किमान ४०
c
कमाल ६०० आणि किमान १००
d
कमाल ३०० आणि किमान ५०
Q11

सामान्य विधेयकाच्या बाबतीत घटकराज्यातील 'विधानपरिषदेचे अधिकार' संसदेतील राज्यसभेपेक्षा अत्यंत कमकुवत कसे आहेत?

a
विधानपरिषद विधेयक पूर्णपणे फेटाळू शकते
b
विधानपरिषदेचे मत नेहमी अंतिम मानले जाते
c
विधानपरिषदेला विधेयकावर मतदानाचा अधिकारच नसतो
d
राज्य विधिमंडळात संयुक्त बैठकीची कोणतीही तरतूद नसून विधानपरिषद सामान्य विधेयक पहिल्यांदा ३ महिने व दुसऱ्यांदा १ महिना असे जास्तीत जास्त केवळ ४ महिनेच लांबणीवर टाकू शकते
Q12

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १६५ (Article 165) नुसार 'राज्याचा महाधिवक्ता' (Advocate General for the State) ची पात्रता आणि नियुक्ती कशी होते?

a
तो उच्च न्यायालयाचा निवृत्त मुख्य न्यायाधीश असावा आणि मुख्यमंत्र्यांकडून नियुक्त होतो
b
तो केवळ जिल्हा न्यायालयाचा वकील असावा
c
उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असणाऱ्या व्यक्तीची राज्यपाल महाधिवक्ता म्हणून नियुक्ती करतात आणि तो राज्यपालांची मर्जी असेपर्यंत पदावर राहतो
d
तो संसदेकडून निवडला जातो
Q13

राज्यपालांच्या 'स्वविवेकाधीन अधिकारां'मध्ये (Discretionary Powers - कलम १६३) खालीलपैकी कशाचा समावेश होतो?

a
निवडणुकीनंतर कोणालाही बहुमत नसताना मुख्यमंत्री निवडणे, बहुमत चाचणीचे आदेश देणे, कलम ३५६ चा राष्ट्रपतींना अहवाल पाठवणे आणि राष्ट्रपतींच्या संमतीसाठी विधेयक राखून ठेवणे
b
विधानसभेत स्पष्ट बहुमत असताना मंत्रिमंडळ बरखास्त करणे
c
स्वतःच्या मर्जीने कर लादणे
d
न्यायाधीशांची परस्पर बदली करणे
Q14

महाराष्ट्र विधानसभेचे पहिले अध्यक्ष (Speaker) आणि विधानपरिषदेचे पहिले सभापती अनुक्रमे कोण होते?

a
शरद पवार आणि वसंतदादा पाटील
b
यशवंतराव चव्हाण आणि शंकरराव चव्हाण
c
बाळासाहेब खेर आणि मोरारजी देसाई
d
ग. वा. मावळणकर (मुंबई प्रांत १९३७) / स. ल. शीलम (महाराष्ट्र १९६०) व वि. स. पागे
Q15

राज्य विधानसभेच्या सदस्याला (MLA) किंवा विधानपरिषद सदस्याला (MLC) सलग किती दिवस सभागृहाच्या परवानगीशिवाय गैरहजर राहिल्यास त्याचे पद रिक्त घोषित केले जाऊ शकते?

a
३० दिवस
b
सलग ६० दिवस (कलम १९०(४))
c
९० दिवस
d
१२० दिवस
🚀 संपूर्ण तयारी

पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 - PYP सह

या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.

संपूर्ण टेस्ट सिरीज पहा➔

राज्यपाल व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा, विधानपरिषद) - सराव चाचणी

🎯 टेस्ट सिरीज •15 प्रश्न•15 मि.