मूलभूत हक्क (कलम १२ ते ३५) - सराव चाचणी

मूलभूत हक्क (कलम १२ ते ३५) (Fundamental Rights (Articles 12 to 35)) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

भारतीय राज्यघटना

Google वर फॉलो करा

📖

या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धभारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

नोट्स वाचा➔

महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)

एकूण प्रश्न

एकूण गुण

वेळ मर्यादा

15 मि.

माध्यम

मराठी व English

🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔

📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट

भारतीय राज्यघटनेचा कोणता भाग 'भारताचा मॅग्ना कार्टा' (Magna Carta of India) म्हणून ओळखला जातो आणि तो कोणत्या देशाच्या राज्यघटनेवरून प्रेरित आहे?

भाग ४ - आयर्लंड

भाग २ - ब्रिटन

भाग ४A - रशिया

भाग ३ - अमेरिकेचे बिल ऑफ राइट्स

मूळ राज्यघटनेत ७ मूलभूत हक्क होते; परंतु कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे 'मालमत्तेचा हक्क' (Right to Property - कलम ३१) मूलभूत हक्कातून वगळून केवळ कायदेशीर हक्क (Legal Right - कलम ३००A) बनवण्यात आला?

४२ वी घटनादुरुस्ती कायदा (१९७६)

५२ वी घटनादुरुस्ती कायदा (१९८५)

४४ वी घटनादुरुस्ती कायदा (१९७८ - मोरारजी देसाई जनता सरकार)

८६ वी घटनादुरुस्ती कायदा (२००२)

मूलभूत हक्कांच्या संदर्भात 'कलम १२' (Article 12) नुसार 'राज्यसंस्था' (State) या संज्ञेमध्ये खालीलपैकी कोणाचा समावेश होतो?

केवळ केंद्र सरकार व संसद

भारत सरकार व संसद, राज्य सरकारे व राज्य विधिमंडळे, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि वैधानिक/अवैधानिक प्राधिकरणे

केवळ न्यायपालिका आणि सर्वोच्च न्यायालय

केवळ खाजगी कंपन्या

संविधानातील 'कलम १३' (Article 13) सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांना कोणता अत्यंत शक्तिशाली अधिकार प्रदान करते?

Article 13 of the Constitution confers which very powerful power on the Supreme Court and High Courts?

न्यायालयीन पुनर्विलोकनाचा अधिकार

Right to judicial review

आणीबाणी लागू करण्याचा अधिकार

Power to impose emergency

कर आकारणीचा अधिकार

Power of taxation

परराष्ट्र धोरण ठरवण्याचा अधिकार

Power to determine foreign policy

भारतीय संविधानातील 'कायद्यापुढे समानता' (Equality before Law) आणि 'कायद्याचे समान संरक्षण' (Equal Protection of Laws) या संकल्पना अनुक्रमे कोणत्या देशांकडून घेण्यात आल्या आहेत?

The concepts of 'Equality before Law' and 'Equal Protection of Laws' in the Indian Constitution have been taken from which countries respectively?

अमेरिका आणि फ्रान्स

America and France

रशिया आणि जर्मनी

Russia and Germany

ब्रिटिश राज्यघटना आणि अमेरिकन राज्यघटना

British Constitution and American Constitution

कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलिया

Canada and Australia

🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔

भारतीय संविधानाच्या कलम १५ नुसार राज्य कोणत्याही नागरिकाविरुद्ध खालीलपैकी कोणत्या ५ कारणांवरून 'केवळ' (Only) भेदभाव करण्यास मनाई करते?

According to Article 15 of the Indian Constitution, the State prohibits discrimination against any citizen 'only' on which of the following 5 grounds?

शिक्षण, संपत्ती, वय, निवास व व्यवसाय

Education, wealth, age, residence and occupation

धर्म, वंश, जात, लिंग आणि जन्मस्थान

Religion, race, caste, sex and place of birth

भाषा, राष्ट्रीयत्व, रंग, पक्ष आणि उत्पन्न

Language, Nationality, Colour, Party and Income

शारीरिक क्षमता व बुद्धिमत्ता

Physical ability and intelligence

सार्वजनिक रोजगाराच्या बाबतीत सर्व नागरिकांना समान संधी देणारे कलम १६ मधील तरतुदींनुसार कोणत्या घटनादुरुस्तीने खुल्या प्रवर्गातील आर्थिक दुर्बल घटकांना (EWS) १०% आरक्षण देण्यात आले?

Which constitutional amendment gave 10% reservation to the Economically Weaker Sections (EWS) of Open Classes under the provisions of Article 16 which provides equal opportunity to all citizens in the matter of public employment?

१०३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २०१९ व कलम १६ समाविष्ट)

103rd Constitution Amendment Act, 2019 and Section 16 included)

१०१ वी घटनादुरुस्ती

101st Amendment

१०२ वी घटनादुरुस्ती

102nd Amendment

९९ वी घटनादुरुस्ती

99th Amendment

कोणत्याही स्वरूपातील 'अस्पृश्यता पाळणे' हा कायद्यानुसार दखलपात्र व दंडनीय गुन्हा घोषित करणारे आणि अस्पृश्यतेचे समूळ उच्चाटन करणारे राज्यघटनेतील कलम कोणते?

Which Article of the Constitution declares 'observance of untouchability' in any form a cognizable and punishable offense under law and abolishes untouchability altogether?

कलम १४

Section 14

कलम १९

Section 19

कलम १८

Section 18

कलम १७

Section 17

संविधानाच्या कलम १९(१) अन्वये भारतीय नागरिकांना सध्या एकूण किती मूलभूत स्वातंत्र्ये प्रदान करण्यात आलेली आहेत?

७ स्वातंत्र्ये

६ स्वातंत्र्ये (भाषण-अभिव्यक्ती, शांततामय सभा, संघटना/सहकारी संस्था, मुक्त संचार, वास्तव्य, व्यवसाय)

५ स्वातंत्र्ये

८ स्वातंत्र्ये

Q10

फौजदारी कायद्यातील गुन्ह्यांच्या संदर्भात कलम २० (Article 20) अंतर्गत नागरिकांना कोणती कायदेशीर संरक्षणे प्राप्त झाली आहेत?

What legal protections are available to citizens under Article 20 in respect of offenses under the Criminal Code?

कार्योत्तर कायद्यांपासून संरक्षण, दुहेरी शिक्षेपासून संरक्षण आणि स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्यापासून संरक्षण

Protection from ex post facto laws, protection from double jeopardy and protection from self-incrimination

जामीन मिळण्याचा हक्क, मोफत वकील व अपीलाचा अधिकार

Right to bail, free counsel and right to appeal

पोलिसांना नकार देण्याचा हक्क

Right to refuse police

न्यायाधीशांना बदलण्याचा अधिकार

Power to change judges

Q11

जीवित व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचे रक्षण करणाऱ्या कलम २१ चा सर्वोच्च न्यायालयाने 'मेनका गांधी खटल्यात' (१९७८) कोणता क्रांतिकारक अर्थ लावला?

What was the revolutionary interpretation of Article 21 which protects life and personal liberty by the Supreme Court in 'Maneka Gandhi Case' (1978)?

केवळ पशुवत जगण्याचा अधिकार

The right to live only as an animal

हा हक्क राष्ट्रपती कधीही रद्द करू शकतात

This right can be revoked by the President at any time

जीवनाचा अधिकार केवळ श्रीमंतांना उपलब्ध आहे

The right to life is available only to the rich

केवळ शारीरिक अस्तित्वाचा अधिकार नसून मानवी प्रतिष्ठेने सन्मानाने जगण्याचा अधिकार आणि प्रक्रिया केवळ कायद्यानुसार नव्हे तर न्याय्य, वाजवी व रास्त असणे आवश्यक

Not just the right to physical existence but the right to live with human dignity and dignity and the process must be fair, reasonable and just, not just legal.

Q12