घटनादुरुस्ती प्रक्रिया (कलम ३६८) व प्रमुख दुरुस्त्या - सराव चाचणी

घटनादुरुस्ती प्रक्रिया (कलम ३६८) व प्रमुख दुरुस्त्या (Constitutional Amendment (Art 368) & Major Amendments) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

घटनादुरुस्ती प्रक्रिया (कलम ३६८) व प्रमुख दुरुस्त्या - सराव चाचणी
भारतीय राज्यघटना
Google वर फॉलो करा
📖
या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धआणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
नोट्स वाचा➔
महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी व English
🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔
📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट
Q1

भारतीय राज्यघटनेत 'घटनादुरुस्तीची प्रक्रिया' (Amendment of the Constitution) कोणत्या भागात, कोणत्या कलमात नमूद आहे आणि ती कोणत्या देशाकडून स्वीकारली गेली आहे?

a
भाग २०, कलम ३६८ - दक्षिण आफ्रिकेची घटना
b
भाग १८, कलम ३५२ - जर्मनी
c
भाग १५, कलम ३२४ - ब्रिटन
d
भाग २१, कलम ३७० - अमेरिका
Q2

कलम ३६८ अंतर्गत घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेत मांडण्याबाबत खालीलपैकी कोणते विधान अचूक आहे?

a
ते केवळ लोकसभेतच आणि राष्ट्रपतींच्या पूर्वपरवानगीनेच मांडता येते
b
ते संसदेच्या कोणत्याही सभागृहात , मंत्री किंवा खाजगी सदस्याद्वारे, राष्ट्रपतींच्या पूर्वपरवानगीशिवाय मांडले जाऊ शकते
c
ते प्रथम राज्य विधिमंडळात मांडले पाहिजे
d
ते केवळ कायदा मंत्र्यालाच मांडता येते
Q3

घटनादुरुस्ती विधेयकावर दोन्ही सभागृहांमध्ये मतभेद झाल्यास कायदेशीर तोडगा काय आहे?

a
राष्ट्रपती कलम १०८ अन्वये संयुक्त बैठक बोलावतात
b
लोकसभेचा निर्णय अंतिम मानला जातो
c
घटनादुरुस्ती विधेयकावर संयुक्त बैठकीची कोणतीही तरतूद नसून विधेयक तेथेच संपुष्टात येते
d
सर्वोच्च न्यायालय निर्णय देते
Q4

संघराज्य रचनेवर (Federal Structure) परिणाम करणाऱ्या दुरुस्त्यांसाठी संसदेच्या विशेष बहुमताव्यतिरिक्त कोणती अतिरिक्त अट आवश्यक असते?

a
सर्व राज्यांच्या विधानसभांची मंजुरी
b
देशव्यापी सार्वमत
c
सर्वोच्च न्यायालयाची मंजुरी
d
किमान निम्म्या घटकराज्यांच्या विधीमंडळांनी साध्या बहुमताने दिलेली मंजुरी
Q5

१९७१ च्या २४ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे संसदेने संमत केलेल्या घटनादुरुस्ती विधेयकावर राष्ट्रपतींच्या स्वाक्षरीबाबत कोणती सक्ती करण्यात आली?

a
राष्ट्रपती ते विधेयक फेटाळू शकतात
b
राष्ट्रपतींनी घटनादुरुस्ती विधेयकावर स्वाक्षरी / संमती देणे 'बंधनकारक' करण्यात आले
c
राष्ट्रपती ते ६ महिने रोखून ठेवू शकतात
d
राष्ट्रपती ते न्यायालयात पाठवू शकतात
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

Q6

जमीन सुधारणा कायद्यांचे न्यायालयीन पुनर्विलोकनापासून संरक्षण करण्यासाठी १९५१ च्या 'पहिल्या घटनादुरुस्ती कायद्या'द्वारे (1st Amendment) संविधानात कोणती नवीन अनुसूची जोडण्यात आली?

a
८ वी अनुसूची
b
१० वी अनुसूची
c
९ वी अनुसूची
d
११ वी अनुसूची
Q7

१९७६ च्या '४२ व्या घटनादुरुस्ती कायद्या'ला (42nd Amendment Act) संविधानातील व्यापक बदलांमुळे काय म्हणून संबोधले जाते?

a
कायद्याचे पुनर्गठन
b
आणीबाणी जाहीरनामा
c
संविधानाचा नवा मसुदा
d
'लघु राज्यघटना' किंवा 'मिनी कॉन्स्टिट्यूशन'
Q8

१९८८ च्या '६१ व्या घटनादुरुस्ती कायद्या'द्वारे (61st Amendment Act) भारतीय लोकशाहीत कोणता ऐतिहासिक बदल करण्यात आला?

a
लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांसाठी मतदानाचे किमान वय २१ वर्षांवरून १८ वर्षे करण्यात आले
b
स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार दिला
c
निवडणूक खर्चावर मर्यादा घातली
d
मतदान सक्तीचे करण्यात आले
Q9

राजकीय पक्षांतराला आळा घालण्यासाठी १९८५ च्या ५२ व्या घटनादुरुस्तीने घटनेत '१० वी अनुसूची' (Tenth Schedule) जोडली; त्यानंतर कोणत्या घटनादुरुस्तीने १/३ सदस्यांच्या फुटीची सूट रद्द केली?

a
८६ वी घटनादुरुस्ती
b
४४ वी घटनादुरुस्ती
c
९१ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २००३ (फूट रद्द करून केवळ २/३ विलीनीकरण वैध)
d
७३ वी घटनादुरुस्ती
Q10

भारतामध्ये १ जुलै २०१७ पासून 'वस्तू आणि सेवा कर' (GST) लागू करण्यासाठी कोणती घटनादुरुस्ती संमत करण्यात आली?

a
१०० वी घटनादुरुस्ती
b
१०३ वी घटनादुरुस्ती
c
१०२ वी घटनादुरुस्ती
d
१०१ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २०१६
Q11

२०१८ च्या '१०२ व्या घटनादुरुस्ती कायद्या'द्वारे कोणत्या आयोगाला संविधानाच्या कलम ३३८-B अन्वये 'घटनात्मक दर्जा' (Constitutional Status) बहाल करण्यात आला?

a
राष्ट्रीय मागासवर्ग आयोग
b
राष्ट्रीय महिला आयोग
c
राष्ट्रीय बाल हक्क आयोग
d
केंद्रीय दक्षता आयोग
Q12

सप्टेंबर २०२३ मध्ये संसदेने संमत केलेला '१०६ वा घटनादुरुस्ती कायदा, २०२३' (Nari Shakti Vandan Adhiniyam) कशाशी संबंधित आहे?

a
महिलांना मोफत शिक्षण देणे
b
लोकसभा, राज्य विधानसभा आणि दिल्ली विधानसभेत महिलांसाठी ३३% जागा राखीव ठेवणे
c
स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये ५०% आरक्षण
d
सैन्यात महिलांना आरक्षण
Q13

न्यायाधीशांच्या नियुक्तीसाठी संसदेने २०१४ मध्ये ९९ व्या घटनादुरुस्तीने स्थापन केलेला 'राष्ट्रीय न्यायिक नियुक्ती आयोग' (NJAC) सर्वोच्च न्यायालयाने का रद्दबातल ठरवला?

a
त्यात महिला न्यायाधीश नव्हत्या
b
त्याला राष्ट्रपतींची स्वाक्षरी नव्हती
c
तो केवळ राज्यसभेने संमत केला होता
d
तो न्यायपालिकेचे स्वातंत्र्य आणि संविधानाची 'मूलभूत संरचना' भंग करतो
Q14

भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील भू-सीमा करार (LBA) अंमलात आणण्यासाठी आणि सीमावर्ती भागांची अदलाबदल करण्यासाठी कोणती घटनादुरुस्ती करण्यात आली?

a
१०० वी घटनादुरुस्ती कायदा, २०१५
b
९९ वी घटनादुरुस्ती
c
१०१ वी घटनादुरुस्ती
d
९८ वी घटनादुरुस्ती
Q15

खालीलपैकी कोणती महत्त्वाची तरतूद संसदेच्या साध्या बहुमताने (Simple Majority) दुरुस्त केली जाते, जी कलम ३६८ च्या कक्षेबाहेर मानली जाते?

a
राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीची पद्धत
b
सातव्या अनुसूचीतील केंद्र व राज्य सूचीतील विषय
c
नवीन राज्यांची निर्मिती, सीमाबदल किंवा विधानपरिषद बरखास्त/स्थापन करणे
d
सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालयांचे अधिकारक्षेत्र
🚀 संपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज

या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.