भारतीय राज्यघटना 🎯 MPSC • पोलीस भरती • तलाठी • ZP 🌐 मराठी व English माध्यम
७३ वी व ७४ वी घटनादुरुस्ती कायदा - सराव चाचणी
७३ वी व ७४ वी घटनादुरुस्ती कायदा (73rd & 74th Constitutional Amendment Acts) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.
📖
नोट्स वाचा➔या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धपंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी व English
📲
Google Play वरून मिळवाहा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!
महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.
सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)
15 प्रश्न समाविष्ट Q1
१९९२ च्या '७३ व्या घटनादुरुस्ती कायद्या'द्वारे भारतीय संविधानात कोणता नवीन भाग आणि कोणती नवीन अनुसूची समाविष्ट करण्यात आली?
a
भाग ९ आणि ११ वी अनुसूची
b
भाग ८ आणि १० वी अनुसूची
c
भाग ९-A आणि १२ वी अनुसूची
d
भाग १० आणि ९ वी अनुसूची
Q2
संविधानाच्या ११ व्या अनुसूचीमध्ये (Eleventh Schedule) ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी (पंचायतींसाठी) एकूण किती विषयांची तरतूद करण्यात आली आहे?
a
१८ विषय
b
२९ विषय
c
३५ विषय
d
२१ विषय
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी
MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज
100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!
Q3
७३ व्या घटनादुरुस्तीनुसार पंचायतींच्या सर्व स्तरांवर महिलांसाठी किती किमान आरक्षणाची घटनात्मक तरतूद करण्यात आली आहे?
a
२५% आरक्षण
b
५०% आरक्षण
c
एकूण जागांच्या किमान एक-तृतीयांश (33.33% / 1/3rd - कलम २४३-D(३))
d
लोकसंख्येच्या प्रमाणात
Q4
भारतीय संविधानाच्या कलम २४३-E नुसार पंचायतींचा कार्यकाळ किती वर्षे असतो आणि पंचायती मुदतपूर्व विसर्जित झाल्यास निवडणुका किती काळात घेणे बंधनकारक असते?
a
कार्यकाळ ६ वर्षे; निवडणुका १ वर्षात
b
कार्यकाळ अनिश्चित असतो
c
कार्यकाळ ३ वर्षे; निवडणुका ३ महिन्यांत
d
पहिल्या बैठकीपासून कार्यकाळ ५ वर्षे; विसर्जित झाल्यास ६ महिन्यांच्या आत नवीन निवडणुका घेणे अनिवार्य
Q5
पंचायत राज संस्थांच्या निवडणुका लढवण्यासाठी उमेदवाराचे 'किमान वय' संविधानाच्या कलम २४३-F नुसार किती असावे लागते?
a
१८ वर्षे
b
२१ वर्षे
c
२५ वर्षे
d
३० वर्षे
Q6
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या सर्व निवडणुकांचे संचालन, मतदार याद्या तयार करणे आणि नियंत्रण करण्यासाठी कलम २४३-K अन्वये कोणाची स्थापना करण्यात आली आहे?
a
केंद्रीय निवडणूक आयोग
b
जिल्हा नियोजन समिती
c
राज्य निवडणूक आयोग
d
राज्य लोकसेवा आयोग
Q7
पंचायतींची आर्थिक स्थिती तपासण्यासाठी आणि कर महसुलाच्या वाटपाची शिफारस करण्यासाठी कलम २४३-I नुसार 'राज्य वित्त आयोग' (State Finance Commission) कोण गठीत करतो?
a
मुख्यमंत्री
b
विधानसभा सभापती
c
केंद्राचा वित्त आयोग
d
घटकराज्याचे राज्यपाल दर पाच वर्षांनी
Q8
१९९२ च्या '७४ व्या घटनादुरुस्ती कायद्या'द्वारे (74th Amendment Act) संविधानात कोणता भाग आणि कोणती अनुसूची समाविष्ट करण्यात आली?
a
भाग ९-A आणि १२ वी अनुसूची
b
भाग ९ आणि ११ वी अनुसूची
c
भाग १० आणि ८ वी अनुसूची
d
भाग ९-B आणि १३ वी अनुसूची
Q9
७४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे कोणते तीन स्तर निश्चित करण्यात आले आहेत?
a
ग्रामपंचायत, पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद
b
छावणी मंडळ, बंदर ट्रस्ट आणि अधिसूचित क्षेत्र
c
नगर पंचायत , नगरपरिषद आणि महानगरपालिका
d
शहर सुधारणा मंडळ आणि सिडको
Q10
७४ व्या घटनादुरुस्तीतील कलम २४३-S नुसार किती लोकसंख्या असलेल्या नगरपालिकांमध्ये 'प्रभाग समित्या' (Ward Committees) स्थापन करणे बंधनकारक आहे?
a
५०,००० पेक्षा जास्त
b
सर्व नगरपालिकांमध्ये अनिवार्य
c
१० लाख लोकसंख्या
d
तीन लाख किंवा त्याहून अधिक लोकसंख्या असलेल्या नगरपालिकांमध्ये
Q11
जिल्ह्यातील पंचायती आणि नगरपालिका यांनी तयार केलेल्या योजनांचे एकत्रिकरण करून संपूर्ण जिल्ह्याचा एकात्मिक विकास आराखडा तयार करण्यासाठी कलम २४३-ZD अन्वये कोणती समिती स्थापन केली जाते?
a
जिल्हा नियोजन समिती
b
महानगर नियोजन समिती
c
जिल्हा परिषद स्थायी समिती
d
रोजगार हमी समिती
Q12
१० लाख किंवा त्याहून अधिक लोकसंख्या असलेल्या महानगरांमध्ये संपूर्ण महानगर क्षेत्रासाठी विकास आराखडा तयार करण्यासाठी कलम २४३-ZE अन्वये कोणती संस्था नेमली जाते?
a
जिल्हा नियोजन समिती
b
महानगर नियोजन समिती
c
एमएमआरडीए
d
नगर विकास प्राधिकरण
Q13
७३ व्या आणि ७४ व्या घटनादुरुस्ती कायद्यातील खालीलपैकी कोणती तरतूद ही घटकराज्यांसाठी 'ऐच्छिक' (Voluntary / Discretionary) ठेवण्यात आली आहे?
a
ग्रामसभा आणि प्रभाग समित्यांची स्थापना
b
राज्य निवडणूक आयोग व राज्य वित्त आयोगाची स्थापना
c
५ वर्षांचा कार्यकाळ आणि महिलांना ३३% आरक्षण
d
इतर मागासवर्गीयांना पंचायती व नगरपालिकांमध्ये आरक्षण देणे आणि आमदार-खासदारांना सदस्यत्व देणे
Q14
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूकसंबंधीच्या बाबींमध्ये (मतदारसंघ सीमांकन किंवा जागा वाटप) न्यायालयांच्या हस्तक्षेपास पूर्ण बंदी घालणारे कलम कोणते?
a
कलम २४३-O आणि कलम २४३-ZG
b
कलम २४३-A
c
कलम २४३-D
d
कलम २२६
Q15
७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा खालीलपैकी कोणत्या राज्यांना पूर्णपणे लागू होत नाही?
a
महाराष्ट्र, गुजरात आणि राजस्थान
b
उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेश
c
नागालँड, मेघालय आणि मिझोराम
d
केरळ आणि तामिळनाडू
🚀 संपूर्ण तयारी
MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज
या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.
🎁
सर्व ➔ मोफत सराव पेपर्स
कोणतेही मोफत पेपर्स उपलब्ध नाहीत
महासराव Mobile App
Google Play Store वर उपलब्ध
सर्व टेस्ट्स व PYQ मोबाईलवर सोडवा आणि डेली टेस्ट नोटिफिकेशन्स मिळवा!
📲 ॲप डाऊनलोड करा📲स्पर्धा परीक्षा कम्युनिटी
दररोज नवीन मोफत टेस्ट्स, चालू घडामोडी आणि परीक्षेचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी आजच जॉईन करा.