कर प्रणाली - प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष कर, GST - सराव चाचणी

कर प्रणाली - प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष कर, GST (Taxation System - Direct & Indirect Taxes, GST) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

भारतीय अर्थव्यवस्था

Google वर फॉलो करा

📖

या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धसार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

नोट्स वाचा➔

महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)

एकूण प्रश्न

एकूण गुण

वेळ मर्यादा

15 मि.

माध्यम

मराठी व English

🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔

📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट

'प्रत्यक्ष कर' (Direct Tax) आणि 'अप्रत्यक्ष कर' (Indirect Tax) यांमधील मूलभूत फरकाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान अचूक आहे?

Which statement accurately encapsulates the structural difference between Direct and Indirect Taxes?

दोन्ही प्रकारच्या करांमध्ये कोणताही तांत्रिक फरक नसतो

Both types are structurally identical

प्रत्यक्ष कर केवळ वस्तूंच्या खरेदीवर आकारला जातो

Direct taxes apply only to merchandise sales

अप्रत्यक्ष कर केवळ उच्च उत्पन्न गटातील श्रीमंतांवरच आकारला जातो

Indirect taxes target only affluent groups

प्रत्यक्ष करात कराघात आणि करभार एकाच व्यक्तीवर पडतो

In direct taxes, impact and incidence fall on the same entity and cannot be shifted; in indirect taxes, the final tax burden is shifted down to consumers

करांच्या 'करदेय क्षमता तत्त्वाविषयी' (Ability to Pay Principle of Taxation) खालील विधाने विचारात घ्या:(a) ज्या व्यक्तींचे उत्पन्न आणि संपत्ती अधिक आहे, त्यांनी अधिक दराने प्राप्तिकर भरला पाहिजे (प्रगतिशील कररचना - Progressive Taxation).(b) गरीब आणि कमी उत्पन्न असणाऱ्या व्यक्तींना किमान उपजीविकेचे रक्षण करण्यासाठी करातून सूट दिली पाहिजे.योग्य पर्याय निवडा:

Consider the following axioms of the 'Ability to Pay Principle' of progressive public finance:(a) Higher-income earners and wealthier individuals should bear a higher proportionate marginal tax burden.(b) Low-income earners living near subsistence should be exempted from direct taxation.Select the correct option:

फक्त (a) बरोबर आहे

Only (a) is correct

फक्त (b) बरोबर आहे

Only (b) is correct

दोन्ही (a) आणि (b) बरोबर आहेत

Both (a) and (b) are correct

यापैकी एकही नाही

None of these

ज्या कर प्रणालीमध्ये उत्पन्न वाढल्यास कराचा दरही उत्तरोत्तर वाढतो, त्यास काय म्हणतात?

What is a taxation structure wherein the rate of taxation increases progressively with an increase in taxable income termed?

प्रतिगामी कर प्रणाली

Regressive Taxation

प्रगतीशील कर प्रणाली

Progressive Taxation

प्रमाणशीर कर प्रणाली

Proportional Taxation

अधोगामी कर प्रणाली

Degressive Taxation

भारतात १९९१ च्या आर्थिक सुधारणांनंतर प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष कर रचनेत सर्वसमावेशक सुधारणा सुचवण्यासाठी नियुक्त करण्यात आलेल्या 'कर सुधारणा समिती'चे (Tax Reforms Committee) अध्यक्ष कोण होते?

Who served as Chairman of the landmark Tax Reforms Committee appointed in August 1991 to restructure India's direct and indirect tax framework?

डॉ. राजा जे. चेलैय्या

Dr. Raja J. Chelliah

एल. के. झा

L. K. Jha

डॉ. विजय केळकर

Dr. Vijay Kelkar

न्या. एम. सी. छागला

Justice M. C. Chagla

भारतामध्ये 'वस्तू व सेवा कर' (GST) कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्यान्वये संमत झाला आणि तो देशभरात कोणत्या तारखेपासून लागू करण्यात आला?

Through which Constitutional Amendment Act was the Goods and Services Tax (GST) enacted, and on what date did it officially roll out across India?

१०० वी घटनादुरुस्ती — १ एप्रिल २०१७

100th Amendment — 1 April 2017

१०२ वी घटनादुरुस्ती — १ जानेवारी २०१८

102nd Amendment — 1 January 2018

१०१ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २०१६ — १ जुलै २०१७

101st Constitutional Amendment Act, 2016 — 1 July 2017

९९ वी घटनादुरुस्ती — १५ ऑगस्ट २०१६

99th Amendment — 15 August 2016

🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔

भारतीय संविधानाच्या 101 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 2016 द्वारे समाविष्ट करण्यात आलेल्या 'वस्तू व सेवा कर परिषदेच्या' (GST Council - अनुच्छेद 279A) रचनेविषयी आणि मतदान पद्धतीविषयी खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?

Under Article 279A inserted by the 101st Constitutional Amendment Act 2016, which statement is accurate regarding the composition and voting weightage in the GST Council?

केवळ पंतप्रधान जीएसटी परिषदेचे अध्यक्ष असतात आणि केंद्राला 50% मत असते.

Prime Minister is the Chairman with 50% central vote.

केंद्रीय अर्थमंत्री हे जीएसटी परिषदेचे अध्यक्ष असतात, सर्व राज्यांचे वित्तमंत्री सदस्य असतात;

The Union Finance Minister is the Chairperson with State Finance Ministers as members; .

जीएसटी परिषदेत राज्यांना कोणतेही मतदानाचा अधिकार नसतो.

States have no voting rights in the GST Council.

जीएसटी परिषद ही केवळ एक तात्पुरती बिगर-घटनात्मक समिती आहे.

GST Council is a temporary non-constitutional body.

वस्तू व सेवा कर (GST) प्रणालीतील 'UTGST' आणि 'IGST' च्या संकलन आणि वाटपाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या:अ. UTGST (केंद्रशासित प्रदेश वस्तू व सेवा कर) हा विधिमंडळ नसलेल्या केंद्रशासित प्रदेशांमधील अंतर्गत खरेदी-विक्रीवर केंद्र सरकारद्वारे आकारला व गोळा केला जातो.ब. IGST (एकात्मिक वस्तू व सेवा कर) हा आंतरराज्यीय (एका राज्यातून दुसऱ्या राज्यात होणाऱ्या) व्यापारावर केंद्र सरकारद्वारे आकारला व गोळा केला जातो आणि तो केंद्र व संबंधित ग्राहक राज्यामध्ये समान वाटून घेतला जातो.योग्य विधान निवडा:

Consider the following statements regarding the collection and distribution of UTGST and IGST under the GST framework:a. UTGST is levied on intra-UT transactions in Union Territories without legislatures and administered by the Central Government.b. IGST is levied and collected by the Central Government on all inter-state supplies of goods and services, and apportioned equally between the Union and the destination State.Which statement is correct?

दोन्ही विधाने अ आणि ब बरोबर आहेत

Both statements a and b are correct

फक्त ब बरोबर आहे

Only b is correct

फक्त अ बरोबर आहे

Only a is correct

दोन्ही विधाने चुकीची आहेत

Both statements are incorrect

सध्या वस्तू व सेवा कर (GST) प्रणालीतून खालीलपैकी कोणत्या वस्तूंना पूर्णपणे वगळण्यात आले आहे (Non-GST Items)? (a) मानवी वापरासाठीची मद्य (Alcohol for Human Consumption) (b) पाच पेट्रोलियम उत्पादने (कच्चे तेल, पेट्रोल, डिझेल, नैसर्गिक वायू आणि ATF) (c) विद्युत (Electricity) आणि स्थावर मालमत्तेवरील मुद्रांक शुल्क (Stamp Duty) योग्य पर्याय निवडा:

Which items are statutorily outside the purview of the GST regime? (a) Alcohol for human consumption (b) Five specified petroleum products (crude oil, petrol, diesel, natural gas, ATF) (c) Electricity and real-estate stamp duty Select the correct option:

केवळ (a)

Only (a)

केवळ (a) आणि (b)

Only (a) and (b)

केवळ (b)

Only (b)

सर्व (a), (b) आणि (c)

All items (a, b and c)

GST प्रणालीमधील 'इनपुट टॅक्स क्रेडिट' (Input Tax Credit - ITC) या महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्याचा मुख्य फायदा काय आहे?

What is the core economic advantage delivered by the Input Tax Credit (ITC) mechanism under GST?

उद्योगपतींना कोणताही कर भरावा लागत नाही

Exempts enterprises from taxation completely

कच्च्या मालावर आधी भरलेल्या कराची वजावट अंतिम उत्पादनावरील कर भरताना मिळते

Taxes paid on inputs are credited against output tax liability, eliminating the cascading 'tax-on-tax' effect

ग्राहकांना १००% कर परतावा रोख मिळतो

Direct cash rebates to retail consumers

केवळ सरकारी कंपन्यांनाच करसवलत मिळते

Applicable exclusively to public enterprises

Q10

१९९१ च्या आर्थिक सुधारणांनंतर भारताच्या एकूण कर महसुलातील प्रत्यक्ष कर (Direct Taxes) आणि अप्रत्यक्ष कर (Indirect Taxes) यांच्या वाट्यामध्ये कोणता महत्त्वाचा संरचनात्मक बदल झाला आहे?

What structural shift occurred in the composition of India's total tax revenues between direct and indirect taxes following the 1991 economic reforms?

एकूण कर महसुलात प्रत्यक्ष करांचा हिस्सा वाढला आहे

The proportion of direct taxes expanded substantially while indirect taxes registered a relative decline

प्रत्यक्ष कर पूर्णपणे नष्ट झाले आहेत

Direct taxes were phased out

अप्रत्यक्ष करांचा हिस्सा ९०% पर्यंत वाढला आहे

Indirect taxes rose to 90%

कोणताही बदल न होता दोन्ही कर समान राहिले आहेत

No structural shift occurred

Q11

भारतात अप्रत्यक्ष करप्रणालीत उत्पादनावरील कर संकलनात सुधारणा सुचविण्यासाठी आणि 'मूल्यवर्धित कराचा' (MANVAT / Value Added Tax) पाया रचण्यासाठी जुलै 1976 मध्ये कोणाच्या अध्यक्षतेखाली 'अप्रत्यक्ष करप्रणाली चौकशी समिती' स्थापन करण्यात आली होती?

Under whose chairmanship was the Indirect Taxation Enquiry Committee appointed in July 1976, which first recommended the introduction of a Manufacturing Value Added Tax (MANVAT)?

डॉ. राजा चेलय्या

Dr. Raja Chelliah

जॉन मथाई

John Mathai

डॉ. विजय केळकर

Dr. Vijay Kelkar

एल. के. झा

L. K. Jha (L. K. Jha Committee)

Q12

सप्टेंबर २०१९ मध्ये केंद्र सरकारने भारतीय उद्योगांना जागतिक पातळीवर स्पर्धाक्षम बनवण्यासाठी आणि खाजगी गुंतवणुकीला चालना देण्यासाठी कंपनी करामध्ये (Corporate Tax) कोणती ऐतिहासिक कपात केली?

What historic corporate tax reduction was announced by the Central Government in September 2019 to spur domestic manufacturing and global competitiveness?

कॉर्पोरेट कर पूर्णपणे रद्द केला

Abolished corporate tax entirely

सर्व कंपन्यांवर १००% कर लावला

100% tax imposed

विद्यमान देशी कंपन्यांसाठी बेस टॅक्स दर ३०% वरून थेट २२% केला आणि नवीन उत्पादन कंपन्यांसाठी १५% चा अति-आकर्षक दर लागू केला

Slashed headline corporate rate from 30% to 22% for existing companies, and introduced a 15% rate for new manufacturing setups

केवळ विदेशी कंपन्यांचा कर कमी केला

Trimmed foreign corporate tax alone

Q13

भारतात 2002 मध्ये नियुक्त करण्यात आलेल्या 'डॉ. विजय केळकर समितीचा' अहवाल प्रामुख्याने खालीलपैकी कशाशी संबंधित होता?

The Task Force appointed in 2002 under the Chairmanship of Dr. Vijay Kelkar was primarily mandated to submit recommendations on:

प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष कर सुधारणा

Direct and Indirect Tax Reform

प्रशासकीय सुधारणा

Administrative reforms

परकीय व्यापार उदारीकरण

Foreign trade liberalization

केवळ बँकिंग सुधारणा

Banking reforms only

Q14

गुंतवणूकदार आणि उद्योजकांना व्यवसाय सुरू करण्यासाठी सर्व परवानग्या एकाच छताखाली जलद गतीने देण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने जुलै २०२३ मध्ये कोणता कायदा संमत केला?

Which legislation was enacted by the Maharashtra Legislature in July 2023 to institutionalize single-window statutory clearances for industrial investments?

महाराष्ट्र व्यापारी कर कायदा

Maharashtra Trade Tax Act

महाराष्ट्र माहिती तंत्रज्ञान कायदा

Maharashtra IT Act

महाराष्ट्र औद्योगिक शांतता कायदा

Maharashtra Industrial Peace Act

महाराष्ट्र मैत्री कायदा, २०२३

Maharashtra MAITRI Act, 2023

Q15