भौतिकशास्त्र - विद्युतधारा, रोध, ओहमचा नियम व चुंबकत्व - सराव चाचणी

भौतिकशास्त्र - विद्युतधारा, रोध, ओहमचा नियम व चुंबकत्व (Physics - Current Electricity, Resistance & Magnetism) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

सामान्य विज्ञान

Google वर फॉलो करा

📖

या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी

नोट्स वाचा➔

महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)

एकूण प्रश्न

एकूण गुण

वेळ मर्यादा

15 मि.

माध्यम

मराठी व English

🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔

📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट

वाहकाच्या कोणत्याही काटछेदातून प्रति एकक वेळेत वाहणाऱ्या निव्वळ विद्युतभाराला (Net Electric Charge per unit time) काय म्हणतात?

The net electric charge flowing across any cross-section of a conductor per unit time ($I = Q/t$) is formally defined as:

विद्युत धारकता

Capacitance

विद्युत विभवांतर

Potential Difference

विद्युत रोध

Electrical Resistance

विद्युतधारा / विद्युत प्रवाह

Electric Current

विद्युत परिपथातील दोन बिंदूंमधील 'विद्युत विभवांतर' (Potential Difference - V) ची व्याख्या खालीलपैकी कोणत्या सूत्राद्वारे व्यक्त केली जाते?

The electrical potential difference ($V$) between two points in an electric circuit is formally defined by which mathematical formula?

V = केलेले कार्य (W) / वाहून नेलेला प्रभार (Q) [$V = W/Q$]

V = Work done (W) / Charge (Q) [$V = W/Q$]

V = कार्य (W) / वेळ (t)

V = Work (W) / Time (t)

V = प्रभार (Q) / वेळ (t)

V = Charge (Q) / Time (t)

V = प्रभार (Q) / कार्य (W)

V = Charge (Q) / Work (W)

ओहमच्या नियमानुसार (Ohm's Law) वाहकाची भौतिक अवस्था कायम असताना वाहकामधून वाहणारी विद्युतधारा (I):

According to Ohm's Law at constant temperature, current I is:

विभवांतराच्या व्यस्त प्रमाणात असते

Inversely proportional to voltage

विभवांतराच्या (V) समप्रमाणात असते (V = IR)

Directly proportional to potential difference (V = IR)

रोधाच्या वर्गाच्या समप्रमाणात असते

Proportional to square of resistance

विभवांतरावर अवलंबून नसते

Independent of voltage

वाहकाच्या रोधकतेचे (Resistivity) SI एकक काय आहे?

What is the SI unit of electrical resistivity (ρ)?

ओहम

Ohm

व्होल्ट

Volt

ओहम-मीटर

Ohm-metre

ॲम्पिअर

Ampere

एकाच धातूपासून बनवलेल्या दोन वाहक तारा A आणि B यांची लांबी 6:1 या प्रमाणात आहे. दोन्ही तारा एकसर (Series) जोडणीत जोडल्या असून त्यांच्या दोन टोकांमधील विभवांतर अनुक्रमे 3 V आणि 2 V आहे. जर r_A आणि r_B या तारांच्या त्रिज्या असतील, तर r_B / r_A चे गुणोत्तर किती असेल?

Two wires A and B made of the same metal have their lengths in the ratio 6:1 and are connected in series. The potential drops across the wires are 3 V and 2 V respectively. What is the ratio of their radii (r_B / r_A)?

1/4

1/6

1/3

1/2

🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔

रोधकांची 'एकसर जोडणी' (Series Connection) केल्यास खालीलपैकी काय घडते?

In a series connection of resistors:

प्रत्येक रोधकातून वाहणारी विद्युतधारा समान असते आणि परिणामी रोध वाढतो (Rs = R1 + R2 + R3)

Current is identical and equivalent resistance increases (Rs = R1 + R2 + R3)

प्रत्येक रोधकाभोवतीचे विभवांतर समान असते

Voltage is identical

एकूण रोध कमी होतो

Total resistance drops

विद्युतधारा विभागली जाते

Current divides

घरातील सर्व उपकरणे समांतर जोडणीत (Parallel) जोडण्याचे मुख्य कारण काय?

Why are household appliances connected in parallel?

घराचे बिल शून्य येते

Zero electric bill

प्रत्येक उपकरणाला २२० V चे समान विभवांतर मिळते व एका उपकरणाचा बिघाड इतरांवर परिणाम करत नाही

Each receives 220 V line voltage independently without failure disruption

तारा लागत नाहीत

No wires needed

सर्व उपकरणांमधून एकच धारा वाहते

Same current everywhere

खालील दिलेल्या रोधकांच्या (Resistors) मिश्र जोडणीमध्ये 2 V च्या बॅटरीमधून वाहणारी एकूण मुख्य विद्युतधारा (Current) किती असेल? [परिपथात 1 Ω, 2 Ω, 2 Ω, 3 Ω आणि 4 Ω चे रोध जोडलेले असून परिणामी सममूल्य रोध 2 Ω येतो]

In a mixed resistor network connected across a 2 V battery, where the step-wise equivalent resistance simplifies to 2 Ω, what will be the total current supplied by the battery?

1.5 A

3.5 A

1.0 A

4.0 A

ज्यूलच्या उष्णता नियमानुसार (Joule's Heating Law) विद्युतधारेने विद्युतरोधकात खर्च केलेली विद्युतशक्ती (Power - P) कशाच्या समप्रमाणात असते?

According to Joule's law of heating, the electric power dissipated in a resistor of resistance R carrying current I is proportional to:

विद्युतधारेचा चतुर्थ घात

Fourth power of the current

विद्युतधारेचा घन

Cube of the electric current

विद्युतधारेचे वर्गमूळ

Square root of the current

विद्युतरोधकामधून वाहणाऱ्या विद्युतधारेचा वर्ग ($P \propto I^2$)

Square of the electric current ($P \propto I^2$)

Q10

220 V घरगुती विद्युत पुरवठ्यावर चालणाऱ्या आणि 0.25 A विद्युतधारा वाहून नेणाऱ्या विद्युत दिव्याची (Electric Bulb) विद्युत शक्ती (Power Wattage) किती वॅट असेल?

What is the power wattage of an electric bulb operating on a 220 V household electrical supply and drawing a current of 0.25 A?

55 W

22 W

25 W

100 W

Q11

विद्युत वितळतार (Fuse wire) बनवण्यासाठी कोणता मिश्रधातू वापरतात?

Which alloy is used in electrical fuse wires?

तांबे आणि लोखंड

Copper and iron

शिसे आणि कथिल (Lead-Tin / Solder — कमी वितळण बिंदू)

Lead and Tin (low melting point)

चांदी

Silver

ॲल्युमिनियम आणि सोने

Aluminium and gold

Q12

वाहकाभोवतीच्या चुंबकीय क्षेत्राची दिशा कोणत्या नियमाने ठरते?

Which rule gives the direction of magnetic field around a straight conductor?

लेंझचा नियम

Lenz's law

फ्लेमिंगचा डावा नियम

Fleming's left-hand rule

उजव्या हाताच्या अंगठ्याचा नियम

Right-Hand Thumb Rule

पास्कल नियम

Pascal's law

Q13

विद्युत मोटरचे कार्य कोणत्या नियमावर चालते?

Electric motor works on which rule?

स्नेल नियम

Snell's law

फ्लेमिंगचा उजवा नियम

Fleming's right-hand rule

न्यूटन नियम

Newton's law

फ्लेमिंगचा डाव्या हाताचा नियम (Fleming's Left-Hand Rule)

Fleming's Left-Hand Rule

Q14

विद्युतचुंबकीय प्रवर्तनाचा (Electromagnetic Induction) शोध कोणी लावला?

Who discovered Electromagnetic Induction in 1831?

मायकेल फॅराडे

Michael Faraday

जेम्स ज्यूल

James Joule

सी. व्ही. रामन

C. V. Raman

थॅलेस

Thales

Q15

विद्युत भौतिक राशी आणि त्यांची SI एकके यांच्या खालील जोड्यांपैकी कोणती जोडी चुकीची आहे?अ. विद्युत प्रभार (Electric Charge) — कुलॉम्ब (Coulomb)ब. विद्युत विभव (Electric Potential) — व्होल्ट (Volt)क. विद्युत विभवांतर (Potential Difference) — वॅट (Watt)ड. विद्युत वाहकता (Electrical Conductance) — सिमेन्स किंवा म्हो (Siemens / Mho)

Which pair among the following physical quantities and their respective SI units is incorrectly matched?a. Electric Charge — Coulombb. Electric Potential — Voltc. Potential Difference — Wattd. Electrical Conductance — Siemens / Mho

केवळ जोडी 'अ' चुकीची आहे

Only pair 'a' is incorrect

केवळ जोडी 'क' चुकीची आहे

Only pair 'c' is incorrect

केवळ जोडी 'ब' चुकीची आहे

Only pair 'b' is incorrect

सर्व जोड्या बरोबर आहेत

All pairs are correct

🚀 संपूर्ण तयारी