महासराव
महासराव™
App
सामान्य विज्ञान 🎯 MPSC • पोलीस भरती • तलाठी • ZP 🌐 मराठी व English माध्यम

मानवी शरीर - पचन, श्वसन व उत्सर्जन संस्था - सराव चाचणी

मानवी शरीर - पचन, श्वसन व उत्सर्जन संस्था (Human Anatomy - Digestive, Respiratory & Excretory Systems) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

मानवी शरीर - पचन, श्वसन व उत्सर्जन संस्था - सराव चाचणी
📖
या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धमानवी पचनसंस्था व उत्सर्जनसंस्था: पचनाचे टप्पे, पाचक विकरे, यकृत आणि मूत्रपिंड/नेफ्रॉन रचना (Digestion & Excretion)
नोट्स वाचा➔
महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी व English
🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔
📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट
Q1

मानवी पचनसंस्थेमध्ये (Human Digestive System) विविध ग्रंथींमधून स्रवणाऱ्या पाचक विकरांच्या (Digestive Enzymes) अचूक जोड्या कोणत्या?अ. लाळ ग्रंथी — टायलिन किंवा लाळेतील अमाइलेज (लाळेतील स्टार्चचे माल्टोजमध्ये रूपांतर)ब. जठराचा जठररस — पेप्सिन (प्रथिनांचे पचन) आणि रेनिनक. स्वादुपिंडरस (Pancreatic Juice) — ट्रिप्सिन (प्रथिने) आणि लायपेज (स्निग्ध पदार्थ/मेद)ड. यकृतातून तयार होणारे पित्तरस (Bile) — यात कोणतेही विकर नसून ते मेदाचे पायसीकरण (Emulsification of Fats) करते.योग्य पर्याय निवडा:

Which pairs correctly match human digestive glands with their secreted enzymes and physiological functions?a. Salivary Glands — Ptyalin / Salivary Amylase (digesting starch to maltose)b. Stomach Gastric Juice — Pepsin (digesting proteins into peptones)c. Pancreatic Juice — Trypsin (proteins) and Lipase (emulsified fats)d. Liver Bile Juice — Contains no enzymes, performing emulsification of fats.Select the correct option:
a
फक्त अ आणि ब
Only a and b
b
सर्व जोड्या बरोबर आहेत
All pairs are correctly matched (a, b, c and d)
c
फक्त अ, ब आणि क
Only a, b and c
d
फक्त ब आणि क
Only b and c
Q2

मानवी लाळेतील कोणत्या विकराद्वारे पिष्टमय पदार्थांचे (Starch) माल्टोजमध्ये रूपांतर होते?

Which saliva enzyme converts starch into maltose?
a
ट्रिप्सिन
Trypsin
b
पेप्सिन
Pepsin
c
लाळेतील अमायलेज / टायलिन
Salivary Amylase / Ptyalin
d
लायपेज
Lipase
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔
Q3

जठरामध्ये स्रवणारे हायड्रोक्लोरिक आम्ल (HCl) कोणती कार्ये पार पाडते? (I) जंतू नष्ट करणे. (II) पेप्सिनोजेनचे पेप्सिनमध्ये रूपांतर करणे. (III) आम्ल माध्यम निर्माण करणे. योग्य पर्याय निवडा:

What are functions of gastric HCl? (I) Kill bacteria. (II) Activate pepsin. (III) Create acidic pH. Select option:
a
केवळ (I) आणि (II)
Only (I) and (II)
b
केवळ (I)
Only (I)
c
केवळ (II) आणि (III)
Only (II) and (III)
d
सर्व विधाने बरोबर आहेत ((I), (II) आणि (III))
All statements are correct ((I), (II) and (III))
Q4

मानवी शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी कोणती आणि तिच्या पित्तरसाचे कार्य काय?

What is the largest gland and what does its bile do?
a
यकृत ; पित्तरस चरबीचे पायसीकरण करतो
Liver ; bile juice emulsifies fats
b
स्वादुपिंड
Pancreas
c
लाळ ग्रंथी
Salivary glands
d
थायरॉईड
Thyroid
Q5

पचलेल्या अन्नातील पोषकद्रव्यांचे सर्वाधिक शोषण पचनसंस्थेच्या कोणत्या भागात होते?

Where does maximum nutrient absorption occur?
a
मोठे आतडे
Large Intestine
b
लहान आतडे (Small Intestine — सूक्ष्मांकुर / Villi द्वारे)
Small Intestine (via microvilli)
c
जठर
Stomach
d
अन्ननलिका
Oesophagus
Q6

मानवी श्वसनसंस्थेमध्ये (Respiratory System) वायूंची प्रत्यक्ष देवाणघेवाण (Gas Exchange) फुफ्फुसातील कोणत्या सूक्ष्म रचनात्मक भागामध्ये घडून येते?

In the human respiratory tract, across which microscopic structural units of the lungs does the actual diffusion and exchange of oxygen and carbon dioxide take place with capillary blood?
a
स्वरयंत्र
Larynx (Voice box)
b
श्वासनलिका
Trachea
c
वायुकोश (Alveoli / फुफ्फुसाचे वायुकोश)
Alveoli (Air sacs)
d
कंठ
Pharynx
Q7

मानवी श्वसनात छातीची पोकळी वाढवून हवा आत ओढण्यास कोणता स्नायू कारणीभूत असतो?

Which muscle expands thoracic cavity to draw air inside?
a
पायाचे स्नायू
Leg muscles
b
हृदयाचे स्नायू
Cardiac muscles
c
अन्ननलिका स्नायू
Esophageal muscles
d
मध्यपटल / श्वासपटल आणि बरगड्यांमधील बाह्य स्नायू
Diaphragm and external intercostal muscles
Q8

धावल्यानंतर किंवा अतिश्रमानंतर स्नायूंमध्ये गोळे येण्याचे कारण काय असते?

What causes muscle cramps after intense running?
a
ऑक्सिजनअभावी ग्लुकोजचे विनाक्सिश्वसन होऊन लॅक्टिक आम्ल साचणे
Anaerobic accumulation of Lactic Acid under oxygen debt
b
युरिक आम्ल
Uric acid
c
अल्कोहोल
Alcohol
d
पाणी वाढणे
Water excess
Q9

मानवी उत्सर्जन संस्थेमध्ये (Excretory System) रक्तातील टाकाऊ नत्रयुक्त पदार्थ (युरिया, युरिक ॲसिड) गाळून मूत्र तयार करणारे 'मूत्रपिंडाचे रचनात्मक व कार्यात्मक एकक' (Structural and Functional Unit of Kidney) कोणते आहे?

What is the microscopic structural and functional filtering unit of the human kidney responsible for ultrafiltration and urine formation?
a
न्यूरॉन (Neuron - चेतापेशी)
Neuron (Nerve cell)
b
नेफ्रॉन (Nephron / वृक्काणू - प्रत्येक मूत्रपिंडात सुमारे 10 ते 12 लाख)
Nephron (approximately 1 to 1.2 million per kidney)
c
हिपॅटोसाइट
Hepatocyte
d
अल्व्हिओलाय
Alveoli
Q10

मूत्रपिंडाचे रचनात्मक व कार्यात्मक गाळण एकक कोणते असते?

What is the functional filtration unit of kidneys?
a
अल्व्हीओलाय
Alveoli
b
न्यूरॉन
Neuron
c
नेफ्रॉन किंवा वृक्काणू
Nephron (10-12 lakh per kidney)
d
व्हिलाय
Villi
Q11

नेफ्रॉनमध्ये मूत्र निर्मितीच्या तीन टप्प्यांचा अचूक क्रम कोणता?

What is the 3-step sequence of urine formation?
a
केवळ गाळण
Filtration only
b
पुनर्शोषण → गाळण → स्राव
Reabsorption → Filtration → Secretion
c
स्राव → गाळण → पुनर्शोषण
Secretion → Filtration → Reabsorption
d
अतिसूक्ष्म गाळण → निवडक पुनर्शोषण → नलिकीय स्राव
Ultrafiltration → Selective Reabsorption → Tubular Secretion
Q12

पिट्युटरी ग्रंथीमधून स्रवणारे 'अँटी-डाययूरेटिक संप्रेरक' (ADH / व्हॅसोप्रेसिन) कमी पडल्यामुळे मूत्रपिंडातील पाण्याच्या पुनर्शोषणात बिघाड होऊन वारंवार व भरपूर प्रमाणात पातळ लघवी होणाऱ्या चयापचय विकाराला काय म्हणतात?

Deficiency in the antidiuretic hormone (ADH / Vasopressin) impairs renal tubular reabsorption of water, causing excessive excretion of dilute urine. What is this clinical metabolic condition called?
a
डायबेटिस इन्सिपिडस (Diabetes Insipidus - पाणथळ मधुमेह / बहुमूत्रता)
Diabetes insipidus
b
डायबेटिस मेलिटस (Diabetes Mellitus - साखर मधुमेह)
Diabetes mellitus
c
कावीळ
Jaundice
d
युरेमिया
Uremia
Q13

मूत्रपिंड निकामी झाल्यास रक्तातील युरिया कृत्रिमरीत्या वेगळा करण्याच्या क्रियेस काय म्हणतात?

What is artificial blood filtration during kidney failure called?
a
ECG
ECG
b
रक्त अपोहन / हेमोडायलिसिस
Hemodialysis
c
बायोप्सी
Biopsy
d
अँजिओग्राफी
Angiography
Q14

मानवी शरीरात युरियाची निर्मिती कोठे होते आणि उत्सर्जन कोठून होते?

Where is urea synthesized and where is it excreted?
a
दोन्ही जठरात
Both in stomach
b
निर्मिती मूत्रपिंडात व उत्सर्जन यकृतात
Synthesized in kidneys, excreted by liver
c
निर्मिती यकृतात आणि उत्सर्जन मूत्रपिंडाद्वारे
Synthesized in Liver and excreted by Kidneys
d
दोन्ही फुफ्फुसात
Both in lungs
Q15

निरोगी व्यक्तीमध्ये २४ तासांत किती गाळण तयार होते व किती मूत्र उत्सर्जित होते?

What is the daily GFR filtrate volume and urine output in humans?
a
५० लिटर मूत्र
50 L excreted
b
१८० लिटर मूत्र उत्सर्जित होते
180 L urine excreted
c
१० लिटर गाळण
10 L filtered
d
सुमारे १८० लिटर गाळण तयार होते, परंतु ९९% पुनर्शोषण होऊन १ ते १.५ लिटर मूत्र उत्सर्जित होते
~180 L filtrate formed daily, >99% reabsorbed, producing 1-1.5 L urine
🚀 संपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज

या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.

🏛️ MPSC / तलाठी टेस्ट सिरीज➔👮 पोलीस भरती टेस्ट सिरीज➔