महासराव
महासराव™
App
सामान्य विज्ञान 🎯 MPSC • पोलीस भरती • तलाठी • ZP 🌐 मराठी व English माध्यम

मानवी शरीर - रक्तभिसरण संस्था, रक्तगट, हृदय व मेंदू - सराव चाचणी

मानवी शरीर - रक्तभिसरण संस्था, रक्तगट, हृदय व मेंदू (Human Anatomy - Circulatory System, Blood Groups & Brain) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

मानवी शरीर - रक्तभिसरण संस्था, रक्तगट, हृदय व मेंदू - सराव चाचणी
📖
या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धमानवी पचनसंस्था व उत्सर्जनसंस्था: पचनाचे टप्पे, पाचक विकरे, यकृत आणि मूत्रपिंड/नेफ्रॉन रचना (Digestion & Excretion)
नोट्स वाचा➔
महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी व English
🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔
📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट
Q1

मानवी हृदयाच्या (Human Heart) रचनेविषयी आणि रक्ताभिसरणाविषयी खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?

Which of the following statements is accurate regarding the anatomical structure and blood flow of the human heart?
a
डाव्या बाजूला अशुद्ध रक्त आणि उजव्या बाजूला शुद्ध रक्त वाहते.
Left side pumps deoxygenated blood.
b
हृदयाला केवळ दोन कप्पे असतात.
Heart has only two chambers.
c
मानवी हृदयाला चार कप्पे असतात; उजवे अलिंद व उजवे निलय यांच्यामध्ये त्रिदल झडप असते, डावे अलिंद व डावे निलय यांच्यात द्विदल किंवा मिट्रल झडप असते, आणि उजव्या अलिंदात 'पेसमेकर' स्थित असतो.
The human heart has four chambers; a tricuspid valve guards the right atrioventricular aperture, a bicuspid (mitral) valve guards the left atrioventricular aperture, and the cardiac pacemaker (SA Node) resides in the right atrium.
d
हृदयामध्ये रक्त केवळ एकदाच फिरते (एकहेरी अभिसरण).
Human heart exhibits single circulation.
Q2

मानवी रक्तातील 'ABO रक्तगट प्रणालीचा' (ABO Blood Group System) शोध 1900-1901 मध्ये कोणी लावला, ज्याबद्दल त्यांना 1930 चे नोबेल पारितोषिक मिळाले?

Who discovered the ABO human blood group system in 1900–1901 based on agglutination of RBC surface antigens, winning the 1930 Nobel Prize in Physiology or Medicine?
a
विल्यम हार्वे
William Harvey
b
डिकास्टेलो आणि स्टर्ली
Decastello and Sturli
c
रॉबर्ट कोच
Robert Koch
d
कार्ल लँडस्टायनर
Karl Landsteiner
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔
Q3

इन्सुलिनच्या शोधाशी संबंधित असणाऱ्या सर फ्रेडरिक बंटिंग यांच्या जन्मदिनानिमित्त जगभरात 'जागतिक मधुमेह दिन' (World Diabetes Day) दरवर्षी कोणत्या तारखेला पाळला जातो?

Commemorating the birthday of Sir Frederick Banting who co-discovered insulin, on which date is 'World Diabetes Day' celebrated annually worldwide?
a
14 नोव्हेंबर
14 November (World Diabetes Day)
b
29 सप्टेंबर (जागतिक हृदय दिन)
29 September
c
7 एप्रिल (जागतिक आरोग्य दिन)
7 April
d
14 जून (जागतिक रक्तदान दिन)
14 June
Q4

स्वादुपिंडातील लँगरहान्सच्या बेटांमधील (Islets of Langerhans) बीटा पेशींद्वारे स्रवणारे 'इन्सुलिन' (Insulin) संप्रेरक रक्तातील ग्लुकोजची पातळी खालीलपैकी कोणत्या मार्गांनी कमी करते?(a) पेशींद्वारे रक्तातील ग्लुकोजचे शोषण वाढवणे (Glucose uptake)(b) यकृत आणि स्नायूंमध्ये ग्लुकोजचे रूपांतर 'ग्लायकोजन'मध्ये करणे (Glycogenesis)(c) पेशींमध्ये प्रथिनांचे संश्लेषण वाढवणे(d) अतिरिक्त ग्लुकोजचे रूपांतर चरबीत (Fat storage / Lipogenesis) करणेयोग्य पर्याय निवडा:

How does the peptide hormone 'Insulin' secreted by pancreatic beta cells lower blood glucose concentration?(a) Stimulating cellular uptake and utilization of glucose(b) Promoting conversion of excess glucose into glycogen in liver and muscle cells (Glycogenesis)(c) Stimulating protein synthesis(d) Promoting lipid synthesis and fat storage (Lipogenesis)Select the correct option:
a
फक्त (a) आणि (b)
Only (a) and (b)
b
वरील सर्व मार्गांनी ((a), (b), (c) आणि (d))
All of the above ((a), (b), (c) and (d))
c
फक्त (a) आणि (c)
Only (a) and (c)
d
फक्त (b) आणि (d)
Only (b) and (d)
Q5

मानवी मेंदूच्या (Human Brain) विविध भागांविषयी आणि त्यांच्या कार्यांविषयी खालीलपैकी कोणत्या जोड्या अचूक आहेत?अ. प्रमस्तिष्क (Cerebrum - मोठा मेंदू) — विचार, स्मरणशक्ती, बुद्धिमत्ता, भावना आणि ऐच्छिक हालचालींचे सर्वोच्च केंद्रब. अनुमस्तिष्क (Cerebellum - लहान मेंदू) — शरीराचा तोल सांभाळणे (Equilibrium) आणि स्नायूंच्या हालचालींमध्ये सुसूत्रता राखणेक. लंबमज्जा (Medulla Oblongata) — हृदयाचे ठोके, रक्तदाब, श्वासोच्छ्वास, गिळणे, खोकणे यांसारख्या अनैच्छिक जीवनोपयोगी क्रियांचे नियंत्रणयोग्य पर्याय निवडा:

Which pairs correctly describe the physiological functions of human brain regions?a. Cerebrum — Seat of intelligence, reasoning, conscious perception, memory, and voluntary motor output.b. Cerebellum — Maintenance of posture, equilibrium, and precision coordination of muscle movements.c. Medulla Oblongata — Autonomic regulation of involuntary vital functions including heart rate, respiration, swallowing, and vomiting.Select the correct option:
a
फक्त अ आणि ब
Only a and b
b
फक्त ब आणि क
Only b and c
c
सर्व जोड्या बरोबर आहेत
All pairs are correctly matched (a, b and c)
d
फक्त अ आणि क
Only a and c
Q6

मानवी रक्ताभिसरणाचा सविस्तर शोध लावून 1628 मध्ये 'डी मोटू कॉर्डिस' (De Motu Cordis) ग्रंथात रक्तवाहिन्यांचे कार्य सिद्ध करणारे, आणि 'फादर ऑफ ॲन्जिओलॉजी' (Father of Angiology) म्हणून ओळखले जाणारे ब्रिटीश वैद्य कोण होते?

Who was the British physician celebrated as the 'Father of Angiology' who scientifically demonstrated the continuous systemic circulation of blood in his 1628 treatise 'De Motu Cordis'?
a
रॉबर्ट हुक
Robert Hooke
b
एडवर्ड जेनर
Edward Jenner
c
अँटोनी व्हॅन ल्युव्हेनहॉक
Antonie van Leeuwenhoek
d
डॉ. विल्यम हार्वे
Dr. William Harvey (1628)
Q7

मानवी शरीरातील रक्तवाहिन्यांपैकी ज्या वाहिन्या 'रक्त हृदयाकडून शरीराच्या इतर सर्व अवयवांकडे वाहून नेतात', ज्यांच्यामध्ये रक्त उच्च दाबाने वाहते, आणि ज्यांच्या भित्तिका जाड व लवचिक असतात, त्या वाहिन्यांना काय म्हणतात?

Which blood vessels transport oxygenated blood under high pressure away from the heart to all peripheral tissues, possessing thick, elastic muscular walls?
a
धमन्या
Arteries
b
शिरा / नीला
Veins
c
केशवाहिन्या
Capillaries
d
लसिका वाहिन्या
Lymphatic vessels
Q8

मानवी हृदयाचा 'नैसर्गिक पेसमेकर' (Pacemaker) कोणता भाग असतो?

Which tissue acts as the natural pacemaker of the heart?
a
AV Node
AV Node
b
सायनो-अॅट्रियल नोड
Sino-Atrial Node (SA Node)
c
बंडल ऑफ हिस
Bundle of His
d
पुर्किंजे तंतू
Purkinje Fibres
Q9

प्रौढ व्यक्तीचा सामान्य रक्तदाब किती असतो आणि तो कशाने मोजतात?

What is normal blood pressure and how is it measured?
a
१५०/१०० मिमी — बॅरोमीटर
150/100 mm — Barometer
b
८०/१२० मिमी — स्टेथॉस्कोप
80/120 mm — Stethoscope
c
१२०/८० मिमी Hg — स्फिग्मोमॅनोमीटर
120/80 mm of Hg — Sphygmomanometer
d
२००/५० मिमी
200/50 mm
Q10

मानवी तांबड्या रक्तपेशींविषयी (RBCs) कोणते विधान बरोबर आहे?

Which statement describes human RBCs?
a
पांढऱ्या रंगाच्या असतात
White colored
b
आयुष्य ५ वर्षे असते
5 years lifespan
c
भरपूर केंद्रके असतात
Multiple nuclei
d
परिपक्व RBCs मध्ये केंद्रक नसतो, आकार द्वि-अंतर्वक्र असतो, आयुष्य १२० दिवस असते आणि निर्मिती अस्थिमज्जेत होते
Enucleated, biconcave, ~120 days lifespan, synthesized in bone marrow
Q11

रोगप्रतिकारक पांढऱ्या रक्तपेशींमधील जीवाणूंना गिळंकृत करणाऱ्या भक्षण पेशी (Phagocytes) कोणत्या?

Which WBCs function as major phagocytes?
a
न्यूट्रोफिल्स आणि मोनोसाइट्स
Neutrophils and Monocytes
b
लाल रक्तपेशी
RBCs
c
प्लेटलेट्स
Platelets
d
बेसोफिल्स
Basophils
Q12

रक्त गोठण्याच्या प्रक्रियेत कोणते प्रथिन आणि खनिज महत्त्वाचे असते?

Which protein and mineral are vital in blood coagulation?
a
अल्ब्युमिन आणि लोह
Albumin and iron
b
फायब्रिनोजेन प्रथिन आणि कॅल्शियम आयन्स
Fibrinogen protein and Calcium ions
c
ग्लोब्युलिन आणि सोडियम
Globulin and sodium
d
हिमोग्लोबिन आणि पोटॅशियम
Hemoglobin and potassium
Q13

शरीराचा तोल सांभाळणे आणि हालचालींत समन्वय राखण्याचे काम मेंदूचा कोणता भाग करतो?

Which brain part coordinates balance and muscle posture?
a
मस्तिष्क पुच्छ
Medulla oblongata
b
प्रमस्तिष्क
Cerebrum
c
अनुमस्तिष्क किंवा लहान मेंदू
Cerebellum (Little Brain)
d
थॅलॅमस
Thalamus
Q14

हृदयाचे ठोके, श्वासोच्छ्वास व लाळ गळणे यांसारख्या अनैच्छिक क्रियांचे केंद्र कोठे असते?

Which brainstem part governs vital autonomic reflexes?
a
दृकपटल
Retina
b
प्रमस्तिष्क
Cerebrum
c
पिनियल ग्रंथी
Pineal gland
d
मस्तिष्क पुच्छ
Medulla Oblongata
Q15

भीती किंवा संकटाच्या वेळी 'लढा किंवा पळा' (Fight or Flight) संप्रेरक कोणते असते?

Which endocrine hormone drives the 'Fight or Flight' response?
a
अधिवृक्क ग्रंथी — ॲड्रेनालिन
Adrenal Gland — Adrenaline
b
थायरॉईड — थायरॉक्सिन
Thyroid — Thyroxine
c
पिट्युटरी — ग्रोथ हार्मोन
Pituitary — Growth hormone
d
स्वादुपिंड — इन्सुलिन
Pancreas — Insulin
🚀 संपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज

या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.

🏛️ MPSC / तलाठी टेस्ट सिरीज➔👮 पोलीस भरती टेस्ट सिरीज➔