महासराव
महासराव™
App

रसायनशास्त्र - धातू, अधातू, क्षरण व मिश्रधातू - सराव चाचणी

रसायनशास्त्र - धातू, अधातू, क्षरण व मिश्रधातू (Chemistry - Metals, Non-metals, Corrosion & Alloys) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

रसायनशास्त्र - धातू, अधातू, क्षरण व मिश्रधातू - सराव चाचणी
सामान्य विज्ञान
Google वर फॉलो करा
📖
या घटकाची अभ्यास नोट्स उपलब्धआम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)
नोट्स वाचा➔
महासराव संपादकीय टीम १९ सप्टेंबर, २०२६ तज्ज्ञांकडून प्रमाणित (Verified Test)
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी व English
🎯 प्रीमियम टेस्ट सिरीज➔
📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट
Q1

धातूंची तीव्र आम्लांसोबत (उदा. जस्त Zn आणि विरल H₂SO₄) रासायनिक अभिक्रिया झाली असता खालीलपैकी कोणता वायू फसफसून मुक्त होतो?

When reactive metals react with dilute mineral acids (e.g. Zinc with dilute sulfuric acid), which gas is liberated with effervescence?
a
हायड्रोजन वायू (Hydrogen Gas - H₂ ↑; जो जळती काडी धरल्यास 'पॉप' आवाजासह जळतो)
Hydrogen gas (H₂ ↑; burning with a characteristic 'pop' sound)
b
ऑक्सिजन वायू
Oxygen gas
c
कार्बन डायऑक्साइड वायू
Carbon dioxide gas
d
क्लोरीन वायू
Chlorine gas
Q2

धातूंच्या रासायनिक क्रियाशीलता श्रेणीनुसार (Reactivity Series of Metals) खालीलपैकी कोणत्या धातूची क्रियाशीलता सर्वाधिक उच्च असते?

According to the electrochemical reactivity series of metals, which of the following metals exhibits the highest chemical reactivity?
a
सोने
Gold (Au)
b
पोटॅशियम
Potassium (K)
c
तांबे
Copper (Cu)
d
चांदी
Silver (Ag)
Q3

लोखंडाचे गंजण्यापासून (क्षरण - Rusting/Corrosion) रक्षण करण्यासाठी त्याच्या पृष्ठभागावर जस्ताचा (Zinc) पातळ संरक्षक थर देण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

What is the metallurgical process of coating iron or steel with a thin protective sacrificial layer of metallic zinc to prevent rusting called?
a
कथीललेपन
Tinning
b
अ‍ॅनोडायझिंग
Anodizing
c
जस्तलेपन / गॅल्व्हनायझेशन
Galvanization
d
विद्युत विच्छेदन
Electrolysis
Q4

खालीलपैकी कोणत्या महत्त्वाच्या मिश्रधातूंमध्ये (Alloys) 'तांबे' (Copper - Cu) हा मुख्य घटक धातू नसतो?

In which of the following important commercial alloys is Copper (Cu) NOT a constituent metal?
a
जर्मन सिल्व्हर (German Silver - Cu + Zn + Ni)
German Silver (Cu + Zn + Ni)
b
पितळ (Brass - Cu + Zn)
Brass (Cu + Zn)
c
कांस्य / ब्राँझ (Bronze - Cu + Sn)
Bronze (Cu + Sn)
d
स्टेनलेस स्टील (Stainless Steel - Fe, Cr, Ni, C चे मिश्रण)
Stainless Steel (Alloy of Fe, Cr, Ni, and C)
Q5

पाऱ्याचा (Mercury - Hg) इतर धातूंसोबत तयार होणाऱ्या विशेष मिश्रधातूला 'अमलगम' (Amalgam) म्हणतात; खालीलपैकी कोणता धातू पाऱ्यासोबत अमलगम तयार करत नाही?

An alloy formed by Mercury with another metal is termed an 'Amalgam'. Which of the following metals does NOT form an amalgam with Mercury, making it suitable for mercury containers?
a
लोखंड
Iron (Fe)
b
सोने
Gold (Au)
c
चांदी
Silver (Ag)
d
सोडियम
Sodium (Na)
🎯 Official Test Series सर्व स्पर्धा परीक्षा परिपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — संपूर्ण टेस्ट सिरीज

100+ फुल-लेंथ सराव पेपर्स, विषयनिहाय चाचण्या, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि PYQs सोल्यूशन्ससह!

👮 पोलीस भरती सिरीज➔🏛️ तलाठी / MPSC सिरीज➔
Q6

अधातूंच्या (Non-metals) भौतिक गुणधर्मांविषयी खालीलपैकी कोणते अपवादात्मक विधान बरोबर आहे?अ. कक्ष तापमानाला द्रवरूपात आढळणारा एकमेव अधातू म्हणजे 'ब्रोमीन' (Bromine - Br) होय.ब. कार्बनचे अपरूप असलेला 'ग्रॅफाइट' (Graphite) हा विजेचा उत्तम सुवाहक असतो.क. सर्वसाधारणपणे अधातू चकाकत नसले तरी 'आयोडीन' (Iodine) हा चकाकणारा स्फटिकरूप अधातू आहे.ड. निसर्गातील सर्वात कठीण ज्ञात नैसर्गिक पदार्थ कार्बनचे अपरूप 'हिरा' (Diamond) आहे.योग्य पर्याय निवडा:

Which exceptional physical property statements regarding non-metals are correct?a. The only non-metal existing as a liquid at room temperature is Bromine.b. Graphite, an allotrope of carbon, is an excellent electrical conductor.c. Iodine is an exception among non-metals, possessing a natural metallic luster.d. Diamond, an allotrope of carbon, is the hardest naturally occurring substance known.Select the correct option:
a
फक्त अ आणि ब
Only a and b
b
वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत
All statements are correct (a, b, c and d)
c
फक्त अ, ब आणि ड
Only a, b and d
d
फक्त ब आणि क
Only b and c
Q7

धातुविज्ञानात कमी प्रतीच्या किंवा चूर्णयुक्त धातुकांमधून (Low-grade Ores) सोने (Au) आणि चांदी (Ag) वेगळे काढण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्या संकुल द्रावणाचा वापर करून 'मॅकआर्थर-फॉरेस्ट प्रक्रिया' (Cyanide Process) राबवली जाते?

In hydrometallurgy, the MacArthur-Forrest Cyanide Process utilizes which leaching complex solution to extract gold (Au) and silver (Ag) from their ores?
a
केवळ कॉस्टिक सोडा
Caustic soda only
b
केवळ संहत सल्फ्यूरिक आम्ल
Concentrated sulfuric acid only
c
सोडियम किंवा पोटॅशियम सायनाइडचे जलीय विरल द्रावण [NaCN किंवा KCN - ऑरोसायनाइड व अर्जेंटोसायनाइड संकुल बनवण्यासाठी]
Dilute aqueous sodium or potassium cyanide solution [NaCN or KCN]
d
द्रवरूप अमोनिया
Liquid ammonia
Q8

खालीलपैकी कोणते दोन धातू सामान्य खोलीच्या तापमानाला द्रव अवस्थेत आढळतात?

Which metals exist in liquid state near room temperature?
a
सोने आणि चांदी
Gold and silver
b
लोखंड आणि तांबे
Iron and copper
c
सोडियम आणि पोटॅशियम
Sodium and potassium
d
पारा आणि गॅलियम
Mercury (Hg) and Gallium (Ga)
Q9

धातूंच्या 'उभयधर्मी ऑक्साईड्सविषयी' (Amphoteric Oxides) कोणते विधान अचूक आहे?

Which statement describes amphoteric oxides?
a
जे ऑक्साईड आम्ल आणि आम्लारी दोघांशीही अभिक्रिया करतात
Oxides reacting with both acids and bases
b
जे केवळ पाण्याशी अभिक्रिया करतात
React only with water
c
जे आम्लाशी अभिक्रिया करत नाहीत
No acid reaction
d
जे अवाहक असतात
Non-conductive
Q10

हवेतील बाष्पाशी अतिजलद अभिक्रिया टाळण्यासाठी कोणते मऊ धातू रॉकेलमध्ये ठेवतात?

Which soft reactive metals are stored under kerosene?
a
कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम
Calcium and magnesium
b
सोडियम आणि पोटॅशियम (K)
Sodium (Na) and Potassium (K)
c
लोखंड आणि शिसे
Iron and lead
d
सोने आणि प्लॅटिनम
Gold and platinum
Q11

विद्युत अपघटनाने ॲल्युमिनियमवर ॲल्युमिनियम ऑक्साईडचा संरक्षक थर देण्याच्या प्रक्रियेस काय म्हणतात?

What is the electrolytic thickening of oxide on aluminium called?
a
कथिलायन
Tinning
b
जस्तीकरण
Galvanizing
c
धनाग्रीकरण
Anodizing
d
विद्युत विलेपन
Electroplating
Q12

स्टेनलेस स्टील (Stainless Steel) या मिश्रधातूचे घटक कोणते असतात?

What are the components of Stainless Steel?
a
ॲल्युमिनियम आणि मॅग्नेशियम
Aluminium and magnesium
b
तांबे आणि जस्त
Copper and zinc
c
शिसे आणि कथिल
Lead and tin
d
लोखंड, क्रोमियम, निकेल आणि कार्बन (C)
Iron (Fe), Chromium (Cr), Nickel (Ni) and Carbon (C)
Q13

इलेक्ट्रॉनिक सांधे जोडण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'सोल्डर' (Solder) मिश्रधातूचे घटक कोणते?

What are the constituents of fusible Solder alloy?
a
शिसे आणि कथिल
Lead (Pb) and Tin (Sn)
b
तांबे आणि ॲल्युमिनियम
Copper and aluminium
c
लोखंड आणि निकेल
Iron and nickel
d
जस्त आणि चांदी
Zinc and silver
Q14

लोखंडाचा गंज (Rust) चे रासायनिक सूत्र काय असते?

What is the chemical formula of rust?
a
FeO
FeO
b
Fe₂O₃·xH₂O
Fe₂O₃·xH₂O
c
FeSO₄
FeSO₄
d
FeCO₃
FeCO₃
Q15

हवेतील संपर्कामुळे तांब्याच्या पृष्ठभागावर जमा होणारा हिरवा थर कशाचा असतो?

The green patina on copper exposed to air is composed of:
a
कॉपर सल्फेट
Copper sulfate
b
कॉपर सल्फाइड
Copper sulfide
c
बेसिक कॉपर कार्बोनेट [CuCO₃·Cu₂]
Basic copper carbonate [CuCO₃·Cu(OH)₂]
d
कॉपर ऑक्साईड
Copper oxide
🚀 संपूर्ण तयारी

MPSC, पोलीस भरती व तलाठी — सराव टेस्ट सिरीज

या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.

🏛️ MPSC / तलाठी टेस्ट सिरीज➔👮 पोलीस भरती टेस्ट सिरीज➔
💎

🎯 लोकप्रिय टेस्ट सिरीज

सर्वोत्तम तयारीसाठी प्रीमियम सराव पेपर्स पहा

सर्व पहा➔
MPSC गट क, तलाठी भरती & AMVI पूर्व टेस्ट सिरीज 2026
सवलत
🌐मराठी व English⚡5,453 प्रश्न

MPSC गट क, तलाठी भरती & AMVI पूर्व टेस्ट सिरीज 2026

📄 99 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹450
पॅकेज पहा ➔
पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 + PYP + PDF नोट्स
80.4% OFF
🌐मराठी व English⚡24,131 प्रश्न

पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 + PYP + PDF नोट्स

📄 287 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹450
पॅकेज पहा ➔
महसूल सेवक - कोतवाल भरती 2026 संपूर्ण टेस्ट सिरीज + PDF नोट्स
78% OFF
🌐मराठी व English⚡3,625 प्रश्न

महसूल सेवक - कोतवाल भरती 2026 संपूर्ण टेस्ट सिरीज + PDF नोट्स

📄 108 टेस्ट्स•🎁 मोफत डेमो•📅 १ वर्ष
₹99 ₹449
पॅकेज पहा ➔
🚀 इतर सर्व परीक्षांच्या टेस्ट सिरीज पहा ➔