इ. स. 1857 चा उठाव नागपूर येथे अयशस्वी कां झाला ? त्याचे महत्त्वाचे कारण कोणते ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (नागपूरची राणी बाकाबाई ही ब्रिटिशांशी एकनिष्ठ राहिली.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १८५७ च्या स्वातंत्र्यसमराचे लोण महाराष्ट्रातही पोहोचले होते. सातारा, कोल्हापूर प्रमाणेच नागपूरमध्येही उठावाची पूर्वतयारी झाली होती.
• नागपूरचे भोसले राज्य डलहौसीने १८५४ मध्ये दत्तक वारसा नामंजूर करून खालसा केले होते, त्यामुळे स्थानिक सैन्यात व जनतेत ब्रिटिशांबद्दल प्रचंड राग होता.
• नागपुरातील उठाव अयशस्वी होण्याचे मुख्य कारण:
• नागपूरच्या राजघराण्यातील अत्यंत प्रभावशाली स्त्री राणी बाकाबाई (दुसरे रघूजी भोसले यांच्या पत्नी) यांनी उठावाला तीव्र विरोध केला.
• १८५७ मध्ये नागपूरच्या सैन्याने जेव्हा उठाव करण्याची योजना आखली, तेव्हा राणी बाकाबाई ब्रिटिशांशी पूर्णपणे एकनिष्ठ राहिली.
• तिने इंग्रज रेसिडेंटला (मिस्टर प्लोडेन) बंडखोरांच्या योजनेची पूर्वसूचना दिली आणि स्वतःचे वजन वापरून बंडखोरांना पकडून दिले. राजघराण्याचा पाठिंबा न मिळाल्याने उठाव सुरू होण्याआधीच चिरडला गेला.
• त्यामुळे राणी बाकाबाईची ब्रिटिशांशी असलेली निष्ठा हे नागपुरातील उठाव फसण्याचे सर्वात महत्त्वाचे कारण ठरले. पर्याय ४ अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: नागपूर येथील १८५७ चा उठाव अयशस्वी होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे नागपूरच्या राणी बाकाबाईने बंडखोरांना साथ न देता ब्रिटिशांशी एकनिष्ठ राहणे पसंत केले.
The correct answer is Option D (Queen Bakabai of Nagpur remained loyal to the British.).
Key Points:
• The Revolt of 1857 had sparks across Maharashtra, including Kolhapur, Satara, and Nagpur.
• The Bhonsles ruled Nagpur. The state was annexed by Lord Dalhousie in 1854 under the Doctrine of Lapse. This created immense resentment among the local people and army.
• Reasons for failure in Nagpur:
• Despite the anger, the prominent royal matriarch, Rani Bakabai (widow of Raghuji II), actively opposed the rebellion.
• When the Indian sepoys in Nagpur planned to revolt, Rani Bakabai chose to remain steadfastly loyal to the British.
• She used her influence to suppress the rebels, informed the British Resident (Mr. Plowden) about their plans, and ensured that the local population and remaining army did not join the mutiny.
• Her active loyalty and suppression of her own people was the primary reason the 1857 uprising failed to take off in Nagpur. Option 4 is correct.
• Key Takeaway: The 1857 revolt in Nagpur failed primarily because the local royal, Queen Bakabai, remained strictly loyal to the British and suppressed the rebels.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
"औंढा नागनाथ" हे प्रसिद्ध ज्योतिर्लिंग खालीलपैकी कोणत्या जिल...
महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती केंव्हा झाली ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2011 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?