विद्युतधारेने विद्युतरोधकात खर्च केलेली शक्ती कशाच्या प्रमाणात असते?
विद्युतधारेने विद्युतरोधकात खर्च केलेली शक्ती कशाच्या प्रमाणात असते?
The power expended by a current in a resistance is proportional to
Square of current in a resistor
Current density in an insulator
The square root of the current in a resistor
Square of potential difference in it
हा प्रश्न एमपीएससीच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार 'रद्द' (Cancelled) करण्यात आला आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण व प्रश्न रद्द होण्याचे कारण:
१. ज्यूलचा औष्णिक नियम आणि विद्युत शक्ती (Electric Power - P):
विद्युतरोधक (R) मधून विद्युतधारा (I) वाहत असताना खर्च होणारी विद्युत शक्ती खालीलप्रमाणे दिली जाते:
- सूत्र १: P = I² × R (येथे शक्ती ही 'विद्युतधारेच्या वर्गाच्या' समप्रमाणात असते - पर्याय A).
- सूत्र २: ओहमच्या नियमानुसार (I = V/R), P = V² / R (येथे शक्ती ही 'विभवांतराच्या वर्गाच्या' समप्रमाणात असते - पर्याय D).
२. विसंगती: प्रश्नामध्ये रोध (R) स्थिर असताना शक्ती ही विद्युतधारेच्या वर्गाच्या (I²) समप्रमाणात असते (पर्याय A) आणि विभवांतराच्या वर्गाच्याही (V²) समप्रमाणात असते (पर्याय D). हे दोन्ही पर्याय भौतिकशास्त्राच्या नियमांनुसार एकाच वेळी बरोबर ठरत असल्याने प्रश्नात संदिग्धता निर्माण झाली.
३. एमपीएससी अंतिम उत्तरतालिका: दोन पर्याय (A आणि D) बरोबर ठरत असल्यामुळे एमपीएससीने अंतिम सुधारित उत्तरतालिकेत हा प्रश्न रद्द (Cancelled / '#') केला.
This question was officially 'Cancelled' by MPSC in the final revised answer key.
Detailed Step-by-Step Physics Analysis:
1. Mathematical Formulas for Electric Power Expended in a Resistor (R):
- P = I²R: Power is directly proportional to the square of current (I²) for a given resistance -> Option A is correct.
- P = V²/R: By substituting Ohm's law (I = V/R), power is equally directly proportional to the square of the potential difference (V²) across the resistance -> Option D is correct.
2. Cause of Cancellation: Both Option A and Option D represent scientifically valid direct proportionalities of electric power in a resistor. Due to the presence of two mutually correct options without qualifying constraints, MPSC officially cancelled the question in the final key.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी
ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी या घटकामध्य...
प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे
प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे या घटकामध्ये...
विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism)
विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism) या घटकामध्ये ओह...
उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity)
उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity) या घटकामध्ये उष्णता व तापमान (Heat v...
अणू विज्ञान, किरणोत्सारिता (Alpha, Beta, Gamma), किरणोत्सारी समस्थानिके व अणुऊर्जा (Nuclear Science & Radiation)
किरणोत्सारिता शोध, अल्फा-बीटा-गॅमा तुलना, कोबाल्ट-60 व आयोडीन-131 चे उपयोग, किरणोत्साराची एकके (Bq, Gy, Sv) आणि अणुभट्टी...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
कोणती संस्था 'ॲन्‌युअल स्टेटस ऑफ एज्युकेशन रिपोर्ट' (ASER) प...
2023-24 च्या अर्थसंकल्पात खालीलपैकी कोणते प्राधान्य क्रम आहे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Prelims 2023 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.