पोलीस भरती 🌐 मराठी & English माध्यम
आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०) - सराव चाचणी
आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०) (Emergency Provisions (Articles 352, 356, 360)) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.
एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी
🎯 Official Test Seriesया परीक्षेची संपूर्ण तयारी
पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 - PYP सह
सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका + नवीन संभाव्य टेस्ट सिरीज + विषयनिहाय घटक चाचण्या!
📲
Google Play वरून मिळवाहा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!
महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.
सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)
15 प्रश्न समाविष्ट Q1
भारतीय संविधानातील 'आणीबाणीविषयक तरतुदी' (Emergency Provisions) कोणत्या भागात आणि कोणत्या कलमांमध्ये समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत?
a
भाग १८, कलम ३५२ ते ३६० (Part XVIII, Articles 352 to 360)
b
भाग १५, कलम ३२४ ते ३२९
c
भाग २०, कलम ३६८
d
भाग १२, कलम २६४ ते ३००
Q2
संविधानाच्या कलम ३५२ अन्वये 'राष्ट्रीय आणीबाणी' (National Emergency) खालीलपैकी कोणत्या तीन कारणांवरून घोषित केली जाऊ शकते?
a
राजकीय अस्थिरता, महागाई व संप
b
युद्ध (War), परकीय आक्रमण (External Aggression) किंवा सशस्त्र बंड (Armed Rebellion)
c
केवळ निवडणूक पराभव
d
धार्मिक दंगली व दुष्काळ
Q3
१९७८ च्या ४४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणीची घोषणा कोणाची शिफारस मिळाल्यानंतरच करू शकतात?
a
केवळ पंतप्रधानांचा तोंडी सल्ला
b
सर्वोच्च न्यायालयाच्या सरन्यायाधीशांचा सल्ला
c
पंतप्रधान आणि इतर कॅबिनेट दर्जाच्या मंत्र्यांची 'लेखी शिफारस' (Written recommendation of the Union Cabinet)
d
लोकसभा अध्यक्षांचे पत्र
Q4
राष्ट्रपतींनी जारी केलेल्या राष्ट्रीय आणीबाणीच्या घोषणेला संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी किती कालावधीच्या आत मंजुरी देणे घटनात्मकदृष्ट्या अनिवार्य असते?
a
दोन महिन्यांच्या आत
b
१४ दिवसांच्या आत
c
सहा महिन्यांच्या आत
d
जारी केल्याच्या तारखेपासून एक (१) महिन्याच्या आत विशेष बहुमताने (४४ व्या दुरुस्तीनुसार)
Q5
भारतामध्ये आजपर्यंत एकूण किती वेळा राष्ट्रीय आणीबाणी (कलम ३५२) घोषित करण्यात आलेली आहे?
a
एकदाही नाही
b
एकूण ३ वेळा (१९६२ - भारत-चीन युद्ध; १९७१ - भारत-पाक युद्ध; १९७५ - अंतर्गत अशांतता)
c
५ वेळा
d
२ वेळा
Q6
राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात संविधानातील कोणते दोन मूलभूत हक्क कोणत्याही परिस्थितीत राष्ट्रपतींच्या आदेशानेही निलंबित केले जाऊ शकत नाहीत?
a
कलम १४ आणि १९
b
कलम २५ आणि २८
c
कलम २० (गुन्ह्यांच्या दोषासिद्धीबाबत संरक्षण) आणि कलम २१ (जीविताचे व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचे रक्षण)
d
कलम ३२
Q7
घटकराज्यातील घटनात्मक यंत्रणा अपयशी ठरल्यास कलम ३५६ (Article 356) अन्वये लागू केल्या जाणाऱ्या आणीबाणीला सामान्यतः काय म्हणतात?
a
आर्थिक आणीबाणी
b
राज्यपाल आणीबाणी
c
लष्करी कायदा (Martial Law)
d
राष्ट्रपती राजवट किंवा राज्य आणीबाणी (President's Rule / State Emergency)
Q8
संविधानाच्या कोणत्या कलमानुसार केंद्राने दिलेल्या कायदेशीर निर्देशांचे पालन करण्यात घटकराज्य अपयशी ठरल्यास कलम ३५६ अन्वये राष्ट्रपती राजवट लादता येते?
a
कलम ३६५ (Article 365)
b
कलम २५६
c
कलम ३५५
d
कलम २५७
Q9
संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी कलम ३५६ च्या घोषणेला किती कालावधीच्या आत साध्या बहुमताने मंजुरी देणे आवश्यक असते?
a
१ महिना
b
६ महिने
c
जारी केल्याच्या तारखेपासून दोन (२) महिन्यांच्या आत
d
१४ दिवस
Q10
घटकराज्यात राष्ट्रपती राजवट जास्तीत जास्त किती कालावधीसाठी लागू ठेवली जाऊ शकते?
a
अनिश्चित काळासाठी
b
कमाल ५ वर्षे
c
केवळ १ वर्ष
d
कमाल तीन (३) वर्षे (Parliamentary approval every 6 months)
Q11
सर्वोच्च न्यायालयाने कोणत्या ऐतिहासिक खटल्यात 'कलम ३५६ चा गैरवापर रोखण्यासाठी' मार्गदर्शक तत्त्वे घालून दिली आणि राष्ट्रपती राजवट न्यायालयीन पुनर्विलोकनास पात्र असल्याचे घोषित केले?
a
एस. आर. बोम्मई विरुद्ध भारत संघराज्य खटला (S. R. Bommai Case, १९९४)
b
मिनर्व्हा मिल्स खटला
c
गोलकनाथ खटला
d
मेनका गांधी खटला
Q12
भारतात सर्वप्रथम 'राष्ट्रपती राजवट' कोणत्या राज्यात आणि कोणत्या वर्षी लागू करण्यात आली होती?
a
महाराष्ट्र (१९६०)
b
पंजाब राज्य (१९५१)
c
केरळ (१९५९)
d
उत्तर प्रदेश (१९६८)
Q13
महाराष्ट्र राज्यात आजपर्यंत एकूण किती वेळा राष्ट्रपती राजवट (कलम ३५६) लागू करण्यात आली आहे?
a
एकदाही नाही
b
२ वेळा
c
५ वेळा
d
एकूण ३ वेळा (१९८०, २०१४ आणि २०१९)
Q14
भारतीय संविधानाच्या 'कलम ३६०' (Article 360) मधील वित्तीय आणीबाणीबाबत (Financial Emergency) खालीलपैकी कोणते विधान अचूक आहे?
a
भारतात आजपर्यंत एकदाही (कधीही नाही) वित्तीय आणीबाणी घोषित करण्यात आलेली नाही
b
भारतात आतापर्यंत दोनदा वित्तीय आणीबाणी लागू झाली आहे
c
१९९१ च्या आर्थिक संकटात ती लागू करण्यात आली होती
d
वित्तीय आणीबाणी केवळ रिझर्व्ह बँक जाहीर करू शकते
Q15
कलम ३५५ नुसार केंद्र सरकारवर घटकराज्यांच्या संदर्भात कोणते दोन प्रमुख घटनात्मक कर्तव्ये सोपवण्यात आलेली आहेत?
a
राज्यांना विकासनिधी पुरवणे
b
राज्यांच्या पोलिसांवर नियंत्रण ठेवणे
c
परकीय आक्रमण (External Aggression) आणि अंतर्गत अशांततेपासून (Internal Disturbance) प्रत्येक राज्याचे रक्षण करणे आणि राज्याचे शासन संविधानानुसार चालते याची खात्री करणे
d
विधानसभा विसर्जित करणे
🚀 संपूर्ण तयारी
पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 - PYP सह
या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.
🎁
सर्व ➔ मोफत सराव पेपर्स
कोणतेही मोफत पेपर्स उपलब्ध नाहीत
महासराव Mobile App
★ 4.8 • Google Play Store
सर्व टेस्ट्स व PYQ मोबाईलवर सोडवा आणि डेली टेस्ट नोटिफिकेशन्स मिळवा!
📲 ॲप डाऊनलोड करा📲स्पर्धा परीक्षा कम्युनिटी
दररोज नवीन मोफत टेस्ट्स, चालू घडामोडी आणि परीक्षेचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी आजच जॉईन करा.