महासराव
महासराव
पोलीस भरती 🌐 मराठी & English माध्यम

घटनात्मक संस्था - निवडणूक आयोग, CAG, वित्त आयोग व MPSC - सराव चाचणी

घटनात्मक संस्था - निवडणूक आयोग, CAG, वित्त आयोग व MPSC (Constitutional Bodies (ECI, CAG, Finance Commission, UPSC/MPSC)) या घटकावर आधारित १५ महत्त्वाचे बहुपर्यायी सराव प्रश्न व सविस्तर स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व तलाठी परीक्षेसाठी मोफत ऑनलाइन सोडवा.

एकूण प्रश्न
15
एकूण गुण
15
वेळ मर्यादा
15 मि.
माध्यम
मराठी
🎯 संपूर्ण टेस्ट सिरीज➔
🎯 Official Test Seriesया परीक्षेची संपूर्ण तयारी

पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 - PYP सह

सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका + नवीन संभाव्य टेस्ट सिरीज + विषयनिहाय घटक चाचण्या!

सिरीज जॉईन करा➔
📲

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

महासरावचे अधिकृत Android App आता Google Play वर उपलब्ध आहे.

Google Play वरून मिळवा

सराव प्रश्नपत्रिका व उत्तरे (Practice Questions)

15 प्रश्न समाविष्ट
Q1

भारतीय संविधानाच्या कलम ३२४ (Article 324) अन्वये 'केंद्रीय निवडणूक आयोगा'कडे (Election Commission of India) खालीलपैकी कोणत्या निवडणुकांचे संचालन व नियंत्रण सोपवण्यात आले आहे?

a
केवळ लोकसभेच्या निवडणुका
b
सर्व राजकीय पक्षांच्या अंतर्गत निवडणुका
c
पंचायत आणि महानगरपालिकांच्या निवडणुका
d
संसद (लोकसभा व राज्यसभा), राज्य विधीमंडळे (विधानसभा व विधानपरिषद), भारताचे राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती यांच्या निवडणुका
Q2

केंद्रीय मुख्य निवडणूक आयुक्तांना (CEC) त्यांच्या पदावरून कोणत्या पद्धतीने दूर केले जाऊ शकते?

a
केवळ पंतप्रधानाच्या एका आदेशाने
b
केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या साध्या ठरावाने
c
सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाला ज्याप्रमाणे व ज्या कारणांवरून (महाभियोग प्रक्रिया) दूर केले जाते, अगदी त्याच पद्धतीने (कलम ३२४(५))
d
उपराष्ट्रपतींच्या आदेशाने
Q3

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी कोणाचा गौरव 'भारतीय संविधानातील सर्वात महत्त्वाचा अधिकारी' (Most Important Officer under the Constitution) असा केला होता?

a
महान्यायवादी (Attorney General)
b
भारताचा नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (Comptroller and Auditor General / CAG - कलम १४८)
c
मुख्य निवडणूक आयुक्त
d
केंद्रीय दक्षता आयुक्त
Q4

भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाचा (CAG - कलम १४८) अधिकृत पदावधी किती असतो?

a
६ वर्षे किंवा वयाची ६५ वर्षे, यांपैकी जे आधी पूर्ण होईल तोपर्यंत
b
५ वर्षे किंवा वयाची ६० वर्षे
c
राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत
d
आयुष्यभरासाठी
Q5

संसदेच्या लोकलेखा समितीचा (PAC) 'मित्र, तत्त्वज्ञ आणि मार्गदर्शक' (Friend, Philosopher and Guide) म्हणून कोण कार्य करतो?

a
अर्थमंत्री
b
रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर
c
भारताचा नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG)
d
महान्यायवादी
Q6

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम २८० (Article 280) नुसार 'केंद्रीय वित्त आयोगा'ची (Finance Commission) स्थापना कोणामार्फत आणि किती कालावधीने केली जाते?

a
पंतप्रधानांकडून दर ३ वर्षांनी
b
भारताच्या राष्ट्रपतींमार्फत दर पाच वर्षांनी किंवा आवश्यकतेनुसार त्याआधी
c
संसदेकडून दर १० वर्षांनी
d
नीती आयोगाकडून दरवर्षी
Q7

भारतीय संविधानाच्या कलम ७६ (Article 76) नुसार 'भारताचा महान्यायवादी' (Attorney General for India) या पदाबाबत कोणते विधान अचूक आहे?

a
तो देशाचा सर्वोच्च कायदा अधिकारी असतो, सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश होण्यास पात्र व्यक्तीची राष्ट्रपती महान्यायवादी म्हणून नियुक्ती करतात आणि तो राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत पदावर राहतो
b
तो मंत्रिमंडळाचा पूर्णवेळ सदस्य असतो
c
त्याला संसदेत मतदानाचा अधिकार असतो
d
त्याचे वेतन संसदेच्या कायद्याने ठरवले जाते
Q8

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाचे (MPSC) अध्यक्ष आणि सदस्य यांची नियुक्ती आणि पदावरून दूर करण्याबाबत कोणती घटनात्मक तरतूद आहे?

a
नियुक्ती आणि हकालपट्टी दोन्ही केवळ राज्यपाल करतात
b
नियुक्ती राष्ट्रपती करतात व हकालपट्टी राज्यपाल करतात
c
नियुक्ती मुख्यमंत्री करतात व हकालपट्टी उच्च न्यायालय करते
d
त्यांची नियुक्ती संबंधित राज्याचे राज्यपाल करतात; परंतु त्यांना पदावरून केवळ भारताचे राष्ट्रपतीच सर्वोच्च न्यायालयाच्या चौकशी अहवालानंतर दूर करू शकतात (कलम ३१६ व ३१७)
Q9

संघ लोकसेवा आयोग (UPSC) आणि राज्य लोकसेवा आयोग (MPSC) च्या सदस्यांचा पदावधी अनुक्रमे किती असतो?

a
UPSC: ५ वर्षे / ६० वर्षे; MPSC: ५ वर्षे / ५८ वर्षे
b
UPSC: ६ वर्षे किंवा वयाची ६५ वर्षे; MPSC: ६ वर्षे किंवा वयाची ६२ वर्षे (कलम ३१६(२))
c
दोन्हींसाठी ६ वर्षे किंवा ६५ वर्षे
d
दोन्हींसाठी ५ वर्षे किंवा ६२ वर्षे
Q10

संविधानातील 'कलम ३३८' आणि 'कलम ३३८-A' अनुक्रमे कोणत्या दोन स्वतंत्र घटनात्मक आयोगांशी संबंधित आहेत?

a
राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग (NCSC - कलम ३३८) आणि राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग (NCST - कलम ३३८-A, ८९ वी घटनादुरुस्ती २००३)
b
निवडणूक आयोग आणि वित्त आयोग
c
अल्पसंख्याक आयोग आणि महिला आयोग
d
भाषा आयोग आणि मागासवर्ग आयोग
Q11

खालीलपैकी कोणती संस्था ही 'घटनात्मक संस्था' (Constitutional Body) नसून केवळ संसदेच्या कायद्याने स्थापन झालेली 'वैधानिक संस्था' (Statutory Body) आहे?

a
भारताचा निवडणूक आयोग (कलम ३२४)
b
केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०)
c
भारताचा नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (कलम १४८)
d
राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (NHRC - मानव हक्क संरक्षण कायदा, १९९३)
Q12

भारताचे पहिले मुख्य निवडणूक आयुक्त (First Chief Election Commissioner) कोण होते?

a
के. व्ही. के. सुंदरम
b
टी. एन. शेषन
c
सुकुमार सेन (Sukumar Sen - १९५० ते १९५८)
d
एस. पी. सेन वर्मा
Q13

केंद्रीय लोकसेवा आयोग (UPSC) आणि राज्य लोकसेवा आयोग (MPSC) आपले वार्षिक कामकाज अहवाल (Annual Report) अनुक्रमे कोणास सादर करतात?

a
UPSC राष्ट्रपतींना (कलम ३२३(१)) आणि MPSC राज्यपालांना (कलम ३२३(२)) सादर करतात
b
पंतप्रधान आणि मुख्यमंत्र्यांना
c
थेट संसदेला व विधानसभेला
d
सर्वोच्च न्यायालयाला
Q14

भारतीय संविधानाच्या कलम ३३९ अन्वये अनुसूचित क्षेत्रांच्या प्रशासनावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी कोणाला विशेष अधिकार देण्यात आले आहेत?

a
केवळ संबंधित राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांना
b
स्थानिक आमदारांना
c
जिल्हाधिकाऱ्यांना
d
केंद्र सरकार आणि भारताचे राष्ट्रपती (President of India)
Q15

केंद्रीय दक्षता आयोग (CVC) आणि केंद्रीय अन्वेषण ब्युरो (CBI) यांच्या स्थापनेची शिफारस १९६४ मध्ये कोणत्या प्रसिद्ध समितीने केली होती?

a
गोरवाला समिती
b
के. संथानम समिती (Santhanam Committee on Prevention of Corruption)
c
प्रशासकीय सुधारणा आयोग
d
यशवंतराव चव्हाण समिती
🚀 संपूर्ण तयारी

पोलीस भरती महा टेस्ट सिरीज 2026 - 2027 - PYP सह

या मोफत चाचणीचा सराव केला? आता 100+ दर्जेदार टेस्ट्स, सविस्तर विश्लेषण, ऑल महाराष्ट्र रँकिंग आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांसह संपूर्ण तयारी करा.

संपूर्ण टेस्ट सिरीज पहा➔

घटनात्मक संस्था - निवडणूक आयोग, CAG, वित्त आयोग व MPSC - सराव चाचणी

🎯 टेस्ट सिरीज •15 प्रश्न•15 मि.