महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) घेण्यात येणाऱ्या महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा २०२६ (MPSC Group C Combined Exam 2026) साठी अधिकृत सुधारित अभ्यासक्रम आणि परीक्षा पद्धती जाहीर करण्यात आली आहे. या भरतीअंतर्गत लिपिक-टंकलेखक (Clerk-Typist), कर सहाय्यक (Tax Assistant), सहायक मोटार वाहन निरीक्षक (AMVI), तांत्रिक सहायक, पुरवठा निरीक्षक यांसह एकूण २७ विविध संवर्गांतील १६,७१७ पदांची भरती केली जात आहे.
या लेखात आपण MPSC गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा (Prelims) आणि मुख्य परीक्षा (Mains) चा विषयनिहाय सविस्तर अभ्यासक्रम, गुणविभागणी, परीक्षा योजना, अधिकृत PDF डाऊनलोड लिंक्स आणि दोन्ही परीक्षांसाठी सर्वोत्तम संदर्भ पुस्तके (Booklist) सविस्तर पाहणार आहोत.
📢 MPSC अधिकृत परीक्षा तारीख अपडेट (Exam Date Update):
MPSC च्या अधिकृत शुद्धीपत्रकानुसार गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा आता २४ जानेवारी २०२७ रोजी आयोजित करण्यात आली आहे. सर्व २७ संवर्गांसाठी ही एकच संयुक्त पूर्व चाळणी परीक्षा असेल.
📌 MPSC गट क परीक्षा २०२६: संक्षिप्त आढावा (Exam Pattern Overview)
| महत्त्वाचा घटक | तपशील / अधिकृत माहिती |
|---|---|
| परीक्षेचे नाव | महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षा २०२६ (MPSC Group C Combined Exam) |
| आयोजक संस्था | महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC) |
| एकूण पदे व संवर्ग | १६,७१७ पदे (२७ संवर्ग) |
| पूर्व परीक्षा तारीख | २४ जानेवारी २०२७ |
| निवड प्रक्रिया (Selection Stages) | १. संयुक्त पूर्व परीक्षा (Prelims - १०० गुण) २. मुख्य परीक्षा (Mains - ४०० गुण) (टीप: मुख्य परीक्षेनंतर कोणतीही वेगळी टायपिंग परीक्षा घेतली जात नाही; टायपिंग प्रमाणपत्र ही केवळ अर्ज करतानाची पात्रता आहे.) |
| नकारात्मक गुणदान (Negative Marking) | १/४ (२५%) — प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण वजा केले जातात. |
| परीक्षेचे माध्यम | मराठी व इंग्रजी (द्विभाषिक) |
| अधिकृत संकेतस्थळ | mpsc.gov.in |
📝 MPSC गट क संयुक्त पूर्व परीक्षा अभ्यासक्रम २०२६ (Prelims Exam Pattern & Syllabus)
MPSC गट क संयुक्त पूर्व परीक्षा ही सर्व १६,७१७ पदांसाठी (सर्व २७ संवर्ग) एकच सामायिक चाळणी परीक्षा (Common Screening Test) म्हणून घेतली जाते. सर्व उमेदवारांना समान प्रश्नपत्रिका आणि समान अभ्यासक्रम लागू आहे.
| घटक | तपशील / निकष |
|---|---|
| प्रश्न संख्या | १०० प्रश्न (वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी - MCQ) |
| एकूण गुण | १०० गुण (प्रत्येक बरोबर उत्तरासाठी १ गुण) |
| परीक्षेचा कालावधी | १ तास (६० मिनिटे) |
| काठिण्य पातळी | पदवी स्तर (Degree Level) |
| परीक्षेचे माध्यम | मराठी व इंग्रजी (द्विभाषिक) |
| नकारात्मक गुणदान (Negative Marking) | १/४ (प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी २५% गुण वजा) |
📥 MPSC गट क पूर्व परीक्षा अधिकृत अभ्यासक्रम PDF डाऊनलोड करा (सर्व संवर्गांसाठी सामायिक):
पूर्व परीक्षेतील ८ प्रमुख विषय व सविस्तर घटक (Prelims Serial-Wise Syllabus):
MPSC च्या अधिकृत पत्रकानुसार पूर्व परीक्षेत खालील ८ विषयांवर प्रश्न विचारले जातात. आयोगाच्या अधिकृत रचनेनुसार इतिहास हा पहिला घटक आहे:
१. इतिहास (History):
- आधुनिक भारताचा इतिहास (विशेषतः महाराष्ट्राचा इतिहास).
- १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील त्याचे पडसाद.
- महाराष्ट्रातील समाजसुधारक (महात्मा ज्योतिराव फुले, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, छत्रपती शाहू महाराज, महर्षी धोंडो केशव कर्वे, गोपाळ गणेश आगरकर, लोकहितवादी, भाऊ दाजी लाड इत्यादींचे कार्य व विचार).
- भारतीय राष्ट्रीय चळवळ, राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व महत्त्वाची अधिवेशने.
- महाराष्ट्रातील वृत्तपत्रे, कामगार चळवळ, शेतकरी चळवळ आणि संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ.
२. भूगोल (Geography):
- महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष संदर्भासह पृथ्वी, जगाचे विभाग, हवामान, अक्षांश-रेखांश.
- महाराष्ट्रातील जमिनीचे प्रकार, प्राकृतिक रचना, प्रमुख पर्वतरांगा व पठारे.
- महाराष्ट्रातील जलप्रणाली व नद्या (गोदावरी, भीमा, कृष्णा, तापी इत्यादी).
- पर्जन्यमान, तापमान आणि महाराष्ट्रातील हवामान विभाग.
- महाराष्ट्रातील प्रमुख पिके, शेती, वने, खनिजे आणि ऊर्जा साधने.
- मानवी भूगोल: लोकसंख्या, साक्षरता, लिंगगुणोत्तर, नागरीकरण, दळणवळण व पर्यटन स्थळे.
३. अर्थव्यवस्था (Indian Economy):
- भारतीय अर्थव्यवस्था: राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग, परकीय व्यापार, बँकिंग प्रणाली आणि चलनवाढ (महागाई).
- शासकीय अर्थव्यवस्था: अर्थसंकल्प, महसूल, खर्च, वित्तीय तूट व राजकोषीय धोरण.
- भारतातील आर्थिक सुधारणा (१९९१ चे LPG मॉडेल), पंचवार्षिक योजना आणि नीती आयोग (NITI Aayog).
- दारिद्र्य, बेरोजगारी, दारिद्र्य निर्मूलन कार्यक्रम व शासकीय कल्याणकारी योजना.
- महाराष्ट्र राज्याची अर्थव्यवस्था आणि सामाजिक-आर्थिक विकासाचे निर्देशांक.
४. चालू घडामोडी (Current Affairs):
- जागतिक, भारतातील आणि विशेषतः महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या चालू घडामोडी.
- राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार, खेळ व क्रीडा स्पर्धा.
- नवीन शासकीय योजना, शासकीय धोरणे आणि महत्त्वाच्या शासकीय समित्यांचे अहवाल.
- विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रातील नवीनतम शोध, अंतराळ मोहिमा (ISRO), संरक्षण घडामोडी.
- महत्त्वाच्या राजकीय घडामोडी, घटनात्मक सुधारणा, प्रमुख नियुक्त्या व निधने.
५. राज्यशास्त्र व राज्यघटना (Polity & Constitution):
- भारतीय राज्यघटना: उद्देशपत्रिका, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये.
- केंद्र सरकार: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ आणि संसद (लोकसभा व राज्यसभा).
- राज्य सरकार: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, मंत्रिमंडळ आणि विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद).
- न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालय आणि दुय्यम न्यायालये.
- स्थानिक स्वराज्य संस्था (पंचायती राज): ७३ वी व ७४ वी घटनादुरुस्ती, ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद आणि महानगरपालिका.
- महत्त्वाच्या घटनात्मक संस्था: निवडणूक आयोग, संघ लोकसेवा आयोग (UPSC) व महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC).
६. सामान्य विज्ञान (General Science):
- भौतिकशास्त्र (Physics): प्रकाश, ध्वनी, गती व गतीचे नियम, गुरुत्वाकर्षण, उष्णता, कार्य, ऊर्जा व शक्ती, विद्युतधारा व चुंबकत्व.
- रसायनशास्त्र (Chemistry): द्रव्याचे संघटन, अणुसंरचना, रासायनिक अभिक्रिया, आम्ल, आम्लारी व क्षार, धातू व अधातू, कार्बनची संयुगे.
- प्राणीशास्त्र (Zoology): प्राण्यांचे वर्गीकरण, मानवी शरीरसंस्था (पचनसंस्था, रक्तभिसरण संस्था, श्वसनसंस्था, मज्जासंस्था, उत्सर्जन संस्था).
- वनस्पतीशास्त्र (Botany): वनस्पतींचे वर्गीकरण, वनस्पतींची रचना व कार्ये, पोषण, प्रकाशसंश्लेषण, वनस्पतींमधील रोग.
- आरोग्यशास्त्र व पोषण (Hygiene & Nutrition): मानवी रोग (संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग), जीवाणू, विषाणू, जीवनसत्त्वे, खनिजे व समतोल आहार.
७. अंकगणित (Aptitude / Arithmetic):
- संख्याज्ञान, वर्ग, वर्गमूळ, घन, घनमूळ, लसावि (LCM) व मसावि (HCF).
- अपूर्णांक, दशांश अपूर्णांक आणि पदावली (BODMAS नियम).
- शेकडेवारी (Percentage), नफा-तोटा (Profit & Loss), सरळव्याज व चक्रवाढव्याज.
- गुणोत्तर व प्रमाण (Ratio & Proportion), सरासरी (Average) आणि भागीदारी.
- काम, काळ व वेग (Time, Speed & Distance), रेल्वेवरील प्रश्न आणि नळ व टाकी.
८. बुद्धिमापन चाचणी (Reasoning / Mental Ability):
- संख्या मालिका (Number Series) आणि अक्षर मालिका (Alphabet Series).
- नातेसंबंध (Blood Relations) आणि दिशाज्ञान चाचणी (Direction Sense).
- घड्याळ, दिनदर्शिका (Calendar) आणि वयवारीवरील प्रश्न.
- कूट प्रश्न (Puzzles), बैठक व्यवस्था (Seating Arrangement) आणि क्रमवारी.
- तर्क व अनुमान (Syllogism), वेन आकृत्या (Venn Diagrams) आणि विधाने-निष्कर्ष.
- अशाब्दिक बुद्धिमत्ता (Non-Verbal Reasoning) — आकृत्यांची मालिका, आरशातील व पाण्यातील प्रतिमा.
📑 MPSC गट क मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम २०२६ (MPSC Group C Mains Exam Pattern & Syllabus)
⚠️ अत्यंत महत्त्वाची सूचना — तांत्रिक संवर्गांसाठी मुख्य परीक्षेचा पेपर २ वेगळा असेल!
कृपया नोंद घ्या: खाली दिलेला मुख्य परीक्षेचा पेपर २ चा अभ्यासक्रम हा अतांत्रिक संवर्गांसाठी (Non-Technical Cadres: लिपिक-टंकलेखक, कर सहाय्यक, पुरवठा निरीक्षक, वरिष्ठ लिपिक इत्यादी) लागू आहे.
खालील तांत्रिक संवर्गांसाठी (Technical Cadres) मुख्य परीक्षेचा पेपर १ (मराठी व इंग्रजी भाषा - २०० गुण) सामायिक असेल, परंतु पेपर २ हा त्यांच्या शाखानिहाय तांत्रिक विषयांवर (Degree/Diploma Domain Specific) आधारित असेल, ज्याचा स्वतंत्र सविस्तर अभ्यासक्रम MPSC कडून लवकरच जाहीर करण्यात येईल:
- सहायक मोटार वाहन निरीक्षक (AMVI): मेकॅनिकल / ऑटोमोबाईल अभियांत्रिकी शाखा.
- स्थापत्य अभियांत्रिकी सहायक (Civil Engineering Assistant): सिव्हिल इंजिनिअरिंग शाखा (१,८८३ पदे).
- सहायक कृषी अधिकारी: कृषी विज्ञान व पदवी/पदविका शाखा (१,२०३ पदे).
- अधिपरिचारिका (Staff Nurse): नर्सिंग व वैद्यकीय विज्ञान शाखा (३,९११ पदे).
- पशुधन पर्यवेक्षक, शिल्प निदेशक, कनिष्ठ रसायनी, सहाय्यक मत्स्यव्यवसाय विकास अधिकारी इत्यादी.
📥 MPSC गट क अतांत्रिक मुख्य परीक्षा अधिकृत अभ्यासक्रम PDF डाऊनलोड करा (लिपिक, कर सहाय्यक इत्यादी):
गट क अतांत्रिक संवर्गांसाठी मुख्य परीक्षा एकूण ४०० गुणांची असून यामध्ये खालीलप्रमाणे २ पेपर्स असतात:
| पेपर | विषय | प्रश्न संख्या | एकूण गुण | कालावधी | माध्यम | काठिण्य पातळी |
|---|---|---|---|---|---|---|
| पेपर क्रमांक १ | मराठी | ५० | १०० | १ तास | मराठी | १२ वी स्तर |
| इंग्रजी | ५० | १०० | इंग्रजी | पदवी स्तर | ||
| पेपर क्रमांक २ | सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता चाचणी | १०० | २०० | १ तास | मराठी व इंग्रजी | पदवी स्तर |
| एकूण मुख्य परीक्षा | १५० प्रश्न | ४०० गुण | २ तास | - | - | |
मुख्य परीक्षा पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा (२०० गुण - सर्व संवर्गांसाठी सामायिक)
अ) मराठी भाषा (५० प्रश्न, १०० गुण):
- मराठी व्याकरण: वर्णविचार, संधी, नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद, काळ व काळाचे प्रकार.
- प्रयोग (कर्तरी, कर्मणी, भावे प्रयोग), समास व समासाचे प्रकार.
- वाक्य रूपांतर, वाक्यांचे प्रकार आणि विरामचिन्हांचा योग्य वापर.
- शब्दसंग्रह: समानार्थी शब्द, विरुद्धार्थी शब्द, शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द, म्हणी व वाक्प्रचार आणि त्यांचे अर्थ व वाक्यात उपयोग.
- उतारा: अपठित गद्य उताऱ्यावरील आकलन व विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे.
ब) इंग्रजी भाषा (५० प्रश्न, १०० गुण):
- English Grammar: Parts of Speech, Articles, Prepositions, Tenses, Voice (Active & Passive Voice).
- Direct & Indirect Speech, Types of Sentences, Transformation of Sentences, Subject-Verb Agreement.
- Degrees of Comparison, Question Tags, Synthesis of Sentences.
- Vocabulary: Synonyms, Antonyms, One-word Substitution, Idioms & Phrases, Phrasal Verbs, Spelling Rules.
- Comprehension: Reading Comprehension of unseen passages.
मुख्य परीक्षा पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता चाचणी (२०० गुण - अतांत्रिक संवर्ग)
- सामान्य बुद्धिमत्ता व आकलन: उमेदवार किती जलद व अचूकपणे विचार करू शकतो याचा अंदाज घेणारे प्रगत विश्लेषणात्मक प्रश्न.
- अंकगणित व सांख्यिकी: गुणोत्तर व प्रमाण, सरासरी, भागीदारी, शेकडेवारी, माहितीचे विश्लेषण (Data Interpretation) व आलेख.
- चालू घडामोडी: जागतिक, भारतातील आणि महाराष्ट्रातील चालू घडामोडींचे सखोल प्रश्न.
- भारताची राज्यघटना व शासन प्रणाली: संसदेची रचना, कायदेनिर्मिती प्रक्रिया, केंद्र-राज्य संबंध, निवडणूक सुधारणा आणि महत्त्वाचे कायदे.
- माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ (RTI Act 2005): संपूर्ण कायद्याच्या कलमांचा सविस्तर अभ्यास, माहिती आयोगाची रचना, अधिकार व अपील प्रक्रिया.
- महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५ (RTS Act 2015): नागरिकांचे सेवा हक्क, सेवा देण्याची विहित मुदत, अपील प्रक्रिया व दंडाच्या तरतुदी.
- संगणक व माहिती तंत्रज्ञान (Computer & IT): संगणकाचे मूलभूत ज्ञान, इंटरनेट, सोशल मीडिया, सायबर गुन्हे व सायबर सुरक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि शासकीय ई-प्रशासन उपक्रम.
📚 MPSC Group C सर्वोत्तम संदर्भ पुस्तके (Prelims & Mains Booklist 2026)
परीक्षेत हमखास यश मिळवण्यासाठी पूर्व आणि मुख्य परीक्षेसाठी दर्जेदार संदर्भ पुस्तकांची निवड करणे अत्यावश्यक आहे. खालीलप्रमाणे विभागनिहाय सर्वोत्तम बुकलिस्ट वापरावी:
१) MPSC गट क पूर्व परीक्षेसाठी सर्वोत्तम पुस्तके (Prelims Booklist):
| विषय | शिफारस केलेली पुस्तके व लेखक | अभ्यास कसा करावा? |
|---|---|---|
| इतिहास | समाधान महाजन / सचिन भस्के (महाराष्ट्राचा इतिहास: कठारे किंवा गाठळ सरांचे पुस्तक) | महाराष्ट्रातील समाजसुधारक आणि आधुनिक भारताच्या इतिहासावर विशेष भर द्यावा. |
| भूगोल | ए. बी. सौदी (महाराष्ट्राचा भूगोल) / दीपस्तंभ भूगोल | महाराष्ट्राच्या नकाशांचा वापर करून नद्या, पर्वत व जिल्ह्यांची रचना समजून घ्यावी. |
| अर्थव्यवस्था | रंजन कोळंबे सरांचे 'भारतीय अर्थव्यवस्था' / किरण देसले (भाग १) | संकल्पना स्पष्ट ठेवाव्यात; बँक दर, चलनवाढ, अर्थसंकल्प व शासकीय योजनांवर लक्ष केंद्रित करावे. |
| चालू घडामोडी | सिंप्लिफाईड चालू घडामोडी (बाळासाहेब शिंदे) / परिक्रमा मासिक / महासराव डेली क्विझ | मागील किमान १ वर्षाच्या घडामोडींचे मासिक वाचन व रिव्हिजन अत्यंत आवश्यक आहे. |
| राज्यशास्त्र | एम. लक्ष्मीकांत (मराठी अनुवाद: के. सागर) / रंजन कोळंबे (राज्यघटना) | मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे, राष्ट्रपती, संसद व पंचायती राज पाठ ठेवावे. |
| सामान्य विज्ञान | डॉ. सचिन भस्के सरांचे सामान्य विज्ञान / भस्के-कोलते सरांचे पुस्तक / स्टेट बोर्ड (इ. ८ वी ते १० वी) | जीवशास्त्र आणि आरोग्यशास्त्रावर सर्वाधिक प्रश्न विचारले जातात, ते प्रथम पक्के करावेत. |
| अंकगणित व बुद्धिमत्ता | सचिन ढवळे / नितीन महाले (मॅजिक ऑफ मॅथ्स) / पंढरीनाथ राणे | दररोज १ तास नियमित गणित व बुद्धिमत्तेचे प्रश्न सोडवण्याचा सराव करावा. |
२) MPSC गट क मुख्य परीक्षेसाठी सर्वोत्तम पुस्तके (Mains Booklist):
| विषय | शिफारस केलेली पुस्तके व लेखक | तयारीची दिशा |
|---|---|---|
| मराठी व्याकरण व शब्दसंग्रह | मो. रा. वाळंबे (सुगम मराठी व्याकरण व लेखन) / बाळासाहेब शिंदे | दररोज शब्दसंग्रह, म्हणी, वाक्प्रचार वाचावेत आणि व्याकरण नियमांचा सराव करावा. |
| इंग्रजी व्याकरण व Vocabulary | बाळासाहेब शिंदे / एम. जे. शेख / Wren & Martin | Tenses, Voice, Prepositions आणि Vocabulary चे दररोज रिव्हिजन करावे. |
| माहितीचा अधिकार (RTI) व RTS | मूळ शासकीय राजपत्र (Bare Act) / के. सागर पुस्तक | कलमे, अपील मुदत व दंड तरतुदी तोंडपाठ असाव्यात. |
| संगणक व माहिती तंत्रज्ञान | अभिनव प्रकाशन / सचिन भस्के सरांचे आयटी नोट्स | सायबर सुरक्षा, शॉर्टकट कीज आणि शासकीय वेब पोर्टल्सची माहिती अभ्यासावी. |
🏛️ MPSC गट-क अंतर्गत येणारे सर्व २७ संवर्ग (All 27 Cadres Covered Under This Syllabus)
MPSC गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा २०२६ अंतर्गत जाहीर झालेल्या १६,७१७ पदांमध्ये खालील २७ संवर्गांचा समावेश आहे. या सर्व संवर्गांसाठी पूर्व परीक्षा सामायिक असून मुख्य परीक्षेचे स्वरूप त्यांच्या अतांत्रिक किंवा तांत्रिक शाखेनुसार ठरवले जाते:
| अ.क्र. | संवर्गाचे नाव (Cadre / Post Name) | रिक्त पदे | पूर्व परीक्षा स्वरूप | मुख्य परीक्षा स्वरूप (Mains Pattern) |
|---|---|---|---|---|
| १ | लिपिक-टंकलेखक (Clerk-Typist - विविध प्रशासकीय विभाग) | ३,९६६ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| २ | कर सहायक (Tax Assistant) | २८२ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| ३ | सहायक मोटार वाहन निरीक्षक (AMVI - RTO, Group C) | ४६१ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (Mechanical / Auto Engg) |
| ४ | उद्योग निरीक्षक (Industry Inspector) | ९ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक / अतांत्रिक मुख्य परीक्षा |
| ५ | तांत्रिक सहायक (Technical Assistant) | ३ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| ६ | पुरवठा निरीक्षक (Food & Civil Supply Inspector) | २१४ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| ७ | ग्राम महसूल अधिकारी (गट-क) | १,८४० | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| ८ | वरिष्ठ अभिलेखापाल / वरिष्ठ लिपिक / अभिलेखापाल | १९६ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| ९ | सहायक अधीक्षक (Assistant Superintendent) | ११ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १० | सहाय्यक मत्स्यव्यवसाय विकास अधिकारी (तांत्रिक) | २५४ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (Fisheries Science) |
| ११ | कनिष्ठ कौशल्य, रोजगार व मार्गदर्शन अधिकारी | ३२ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १२ | कनिष्ठ शिक्षण विस्तार अधिकारी | ५८ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १३ | आदिवासी विकास निरीक्षक | ४७ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १४ | अन्वेषक (Investigator) | ४२ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १५ | दूरध्वनीचालक (Telephone Operator) | १ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १६ | उपलेखापाल / मुख्य लिपिक | ३ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | अतांत्रिक मुख्य परीक्षा (पेपर १ व २) |
| १७ | सहायक भांडारपाल (Assistant Storekeeper) | १८८ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक / अतांत्रिक मुख्य परीक्षा |
| १८ | पशुधन पर्यवेक्षक (Livestock Supervisor) | ३२२ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (पशुसंवर्धन व दुग्धशास्त्र) |
| १९ | स्थापत्य अभियांत्रिकी सहायक (Civil Engineering Assistant) | १,८८३ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (सिव्हिल इंजिनिअरिंग शाखा) |
| २० | गणित व चित्रकला निदेशक (Maths & Drawing Instructor) | २४१ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (इंजिनिअरिंग शाखा) |
| २१ | भांडारपाल (Storekeeper) | ९ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक / अतांत्रिक मुख्य परीक्षा |
| २२ | शिल्प निदेशक (Craft Instructor - ITI) | १,३८८ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (संबंधित ट्रेड शाखा) |
| २३ | अधिपरिचारिका (Staff Nurse) | ३,९११ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (Nursing Science) |
| २४ | कनिष्ठ रसायनी (Junior Chemist) | १५३ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (Chemical Science) |
| २५ | सहायक कृषी अधिकारी (Assistant Agriculture Officer) | १,२०३ | सामायिक पूर्व परीक्षा (१०० गुण) | तांत्रिक पेपर २ (Agriculture Science) |
| एकूण रिक्त पदे (Total Vacancies Across 27 Posts) | १६,७१७ | सर्व संवर्गांसाठी पूर्व परीक्षा १००% सामायिक | ||
🎯 MPSC Group C अभ्यास रणनीती व यशाची त्रिसूत्री
- १. अभ्यासक्रमाचे सूक्ष्म वाचन: अभ्यासाला सुरुवात करण्यापूर्वी वरील अभ्यासक्रम समजून घ्यावा आणि आपल्या स्टडी टेबलवर ठेवावा.
- २. मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे (PYQ) विश्लेषण: २०१८ ते २०२४ मधील सर्व गट-क पूर्व व मुख्य परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे सखोल विश्लेषण करा. यामुळे प्रश्नांची काठिण्य पातळी समजते.
- ३. दैनंदिन मॉक टेस्ट व टाइम मॅनेजमेंट: पूर्व परीक्षेत १ तासात १०० प्रश्न सोडवायचे असतात. म्हणजेच एका प्रश्नाला अवघे ३६ सेकंद मिळतात. यासाठी महासराव वर ऑनलाइन टेस्ट सोडवून अचूकता (Accuracy) व वेग (Speed) वाढवा.
- ४. चालू घडामोडींचे नियमित रिव्हिजन: चालू घडामोडी हा गुण मिळवून देणारा विषय आहे. रोजचे वर्तमानपत्र व मासिक नोट्स वाचाव्यात.
- ५. निगेटिव्ह मार्किंगचे भान ठेवा: १/४ निगेटिव्ह मार्किंग असल्याने ज्या प्रश्नांचे उत्तर खात्रीशीर ठाऊक नाही, तिथे अनावश्यक अंदाज लावणे टाळावे.
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions - FAQs)
१. MPSC गट-क २०२६ ची पूर्व परीक्षा कधी होणार आहे?
MPSC च्या अधिकृत शुद्धीपत्रकानुसार गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा २४ जानेवारी २०२७ रोजी महाराष्ट्रातील विविध परीक्षा केंद्रांवर ऑफलाइन पद्धतीने घेतली जाईल.
२. सर्व २७ संवर्गांसाठी पूर्व परीक्षा एकच आहे का?
होय! लिपिक-टंकलेखक, कर सहायक, AMVI, सिव्हिल इंजिनिअरिंग, नर्सिंग, कृषी अधिकारी या सर्व २७ संवर्गांतील १६,७१७ पदांसाठी १०० गुणांची एकच संयुक्त पूर्व परीक्षा घेतली जाईल.
३. तांत्रिक पदांचा (Technical Posts) मुख्य परीक्षेचा अभ्यासक्रम कसा असेल?
तांत्रिक संवर्गांसाठी (AMVI, Civil, Agri, Nurse इत्यादी) मुख्य परीक्षेचा पेपर १ (मराठी व इंग्रजी) सामायिक असेल, परंतु पेपर २ हा त्यांच्या शाखानिहाय तांत्रिक विषयांवर (Domain Knowledge) आधारित असेल, ज्याचा स्वतंत्र अभ्यासक्रम MPSC कडून स्वतंत्रपणे जाहीर केला जाईल.
४. मुख्य परीक्षेनंतर वेगळी टायपिंग टेस्ट होणार आहे का?
नाही! MPSC ने आता मुख्य परीक्षेनंतर होणारी वेगळी टायपिंग परीक्षा पूर्णपणे बंद केली आहे. टायपिंग प्रमाणपत्र ही केवळ अर्ज करतानाची शैक्षणिक पात्रता आहे. अंतिम निवड थेट मुख्य परीक्षेच्या गुणांवरच होते.
५. MPSC Group C अभ्यासक्रम PDF थेट कशी डाऊनलोड करावी?
तुम्ही या लेखातील पूर्व परीक्षा व मुख्य परीक्षा विभागातील थेट डाऊनलोड बटनावर क्लिक करून अधिकृत अभ्यासक्रमाची मूळ PDF एका क्लिकवर मोफत डाऊनलोड करू शकता.
