__________ हा कोरडवाहू शेतीपुढील एक मुख्य प्रश्न आहे.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (पावसाची (मान्सूनची) उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कोरडवाहू शेतीपुढील हवामानविषयक प्रमुख आव्हाने:
• ⏱ मान्सूनची उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट: कोरडवाहू शेतीमध्ये सर्वात गंभीर नैसर्गिक समस्या म्हणजे पावसाचे उशिरा आगमन होणे (Late onset) आणि पिके फुलोऱ्यात असतानाच पावसाचा अकाली शेवट होणे (Early cessation).
• पिकांवर होणारा परिणाम: यामुळे पिकांच्या वाढीचा उपलब्ध कालावधी (LGP) अत्यंत कमी होतो. उशिरा पेरणी झाल्याने पीक ऐन दाणे भरण्याच्या टप्प्यावर असताना जमिनीत ओलावा संपतो आणि पिके वाळून उत्पादनात मोठी घट होते.
• उपाययोजना: यासाठी कमी कालावधीत येणाऱ्या दुष्काळ-प्रतिकारक जातींची निवड आणि आपत्कालीन पीक नियोजन (Contingent crop planning) केले जाते.
• त्यामुळे पावसाची उशिरा सुरुवात आणि लवकर समाप्ती ही कोरडवाहू शेतीची प्रमुख समस्या आहे.
• महत्त्वाची टीप: कोरडवाहू शेतीपुढील मुख्य प्रश्न म्हणजे पावसाची उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट होणे हा आहे.
The correct answer is Option C (Late onset and early cessation of rains (monsoon)).
Key Points:
• Aberrant Weather and Rainfall Aberrations in Dryland Farming:
• ⏱ Late Onset and Early Withdrawal/Cessation: In semi-arid dryland ecosystems, the most severe climatic risk is the delayed arrival of the monsoon (late onset) followed by premature termination of rains (early cessation).
• Agronomic Impact: This drastically shortens the effective Length of Growing Period (LGP). Crops suffer vegetative stunting, delay in sowing, and terminal moisture stress at critical grain-filling and reproductive stages, causing total crop failure.
• Contingency Crop Planning: Farmers are advised to adopt short-duration, drought-tolerant crop varieties and intercropping to mitigate this aberration.
• Terminal moisture stress due to early cessation causes the steepest yield drops in rainfed agriculture.
• Key Takeaway: The chief climatic hazard in dryland farming is late onset combined with early cessation of monsoon rains.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)
मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...
गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)
गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...
कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)
कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...
गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)
गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...
प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)
स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी हवा प्रदूषणाचे प्रतिबंधात्मक उपाय कोणते ? (a) उर्ज...
पाण्याचे उष्णता प्रदूषण __________ यामुळे होते.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
