📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

__________ हा कोरडवाहू शेतीपुढील एक मुख्य प्रश्न आहे.

__________ is one of the main problems of dry land agriculture.
पर्याय (Options):
a
पावसाची (मान्सूनची) लवकर सुरुवात आणि लवकर शेवट
Early start and early cessation of rains (monsoon)
b
पावसाची (मान्सूनची) लवकर सुरुवात आणि उशिरा शेवट
Early start and late cessation of rains (monsoon)
c
पावसाची (मान्सूनची) उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट
Late onset and early cessation of rains (monsoon)
✓ योग्य उत्तर
d
पावसाची (मान्सूनची) उशिरा सुरुवात आणि उशिरा शेवट
Late onset and late cessation of rains (monsoon)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (पावसाची (मान्सूनची) उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कोरडवाहू शेतीपुढील हवामानविषयक प्रमुख आव्हाने:
• ⏱ मान्सूनची उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट: कोरडवाहू शेतीमध्ये सर्वात गंभीर नैसर्गिक समस्या म्हणजे पावसाचे उशिरा आगमन होणे (Late onset) आणि पिके फुलोऱ्यात असतानाच पावसाचा अकाली शेवट होणे (Early cessation).
• पिकांवर होणारा परिणाम: यामुळे पिकांच्या वाढीचा उपलब्ध कालावधी (LGP) अत्यंत कमी होतो. उशिरा पेरणी झाल्याने पीक ऐन दाणे भरण्याच्या टप्प्यावर असताना जमिनीत ओलावा संपतो आणि पिके वाळून उत्पादनात मोठी घट होते.
• उपाययोजना: यासाठी कमी कालावधीत येणाऱ्या दुष्काळ-प्रतिकारक जातींची निवड आणि आपत्कालीन पीक नियोजन (Contingent crop planning) केले जाते.
• त्यामुळे पावसाची उशिरा सुरुवात आणि लवकर समाप्ती ही कोरडवाहू शेतीची प्रमुख समस्या आहे.
• महत्त्वाची टीप: कोरडवाहू शेतीपुढील मुख्य प्रश्न म्हणजे पावसाची उशिरा सुरुवात आणि लवकर शेवट होणे हा आहे.

The correct answer is Option C (Late onset and early cessation of rains (monsoon)).

Key Points:
• Aberrant Weather and Rainfall Aberrations in Dryland Farming:
• ⏱ Late Onset and Early Withdrawal/Cessation: In semi-arid dryland ecosystems, the most severe climatic risk is the delayed arrival of the monsoon (late onset) followed by premature termination of rains (early cessation).
• Agronomic Impact: This drastically shortens the effective Length of Growing Period (LGP). Crops suffer vegetative stunting, delay in sowing, and terminal moisture stress at critical grain-filling and reproductive stages, causing total crop failure.
• Contingency Crop Planning: Farmers are advised to adopt short-duration, drought-tolerant crop varieties and intercropping to mitigate this aberration.
• Terminal moisture stress due to early cessation causes the steepest yield drops in rainfed agriculture.
• Key Takeaway: The chief climatic hazard in dryland farming is late onset combined with early cessation of monsoon rains.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)

स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔