📅MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

भारतातील संघराज्य व्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील कोणती वैशिष्ट्ये योग्य आहेत ?
(a) संविधानाची सर्वोच्चता
(b) केंद्र व राज्य सरकारांमध्ये सत्तेची विभागणी
(c) स्वतंत्र न्यायव्यवस्थेचे अस्तित्व
(d) केंद्रीय मंत्रीमंडळाची सर्वोच्चता
खालील दिलेल्या संकेतातून योग्य उत्तर निवडा :
पर्यायी उत्तरे :

In the context of Federal system in India, which of the following characteristics are correct?
(a) Supremacy of the Constitution.
(b) Division of powers between Union and the State Governments.
(c) Existence of an independent judiciary.
(d) Supremacy of the Union Cabinet.
Select the correct answer from the codes given below:
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
b
(b) आणि (c) फक्त
(b) and (c) only
c
(b), (c) आणि (d)
(b), (c) and (d)
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय संघराज्य व्यवस्थेची मूलभूत वैशिष्ट्ये:
• संघराज्यीय रचनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:
• (a) संविधानाची सर्वोच्चता: संविधानाचा कायदा हा सर्वोच्च असून केंद्र व राज्ये या दोघांनाही त्याच्या चौकटीत राहावे लागते.
• (b) अधिकार विभागणी: सातव्या परिशिष्टाद्वारे (संघसूची, राज्यसूची व समवर्ती सूची) केंद्र आणि राज्यांमध्ये स्पष्ट अधिकार विभागणी केली आहे.
• (c) स्वतंत्र न्यायव्यवस्था: केंद्र आणि राज्यांमधील वाद सोडवण्यासाठी व राज्यघटनेचे रक्षण करण्यासाठी स्वतंत्र व निष्पक्ष न्यायव्यवस्था अस्तित्वात आहे.
• विधान (d) चुकीचे आहे: संघराज्यात संविधानाची सर्वोच्चता असते; केंद्रीय मंत्रिमंडळाची सर्वोच्चता हे संघराज्याचे वैशिष्ट्य असूच शकत नाही.
• त्यामुळे (a), (b) आणि (c) ही वैशिष्ट्ये योग्य आहेत.
• म्हणून पर्याय (4) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: संघराज्याची मूलभूत वैशिष्ट्ये: संविधानाची सर्वोच्चता, केंद्र-राज्यांत अधिकार विभागणी आणि स्वतंत्र न्यायव्यवस्था.

The correct answer is Option D ((a), (b) and (c)).

Key Points:
• Essential Characteristics of Federalism:
• A federal constitution embodies specific core institutional features:
• (a) Supremacy of the Constitution (संविधानाची सर्वोच्चता): The Constitution is the supreme law of the land, binding upon both Union and States.
• (b) Division of Powers (सत्तेची विभागणी): Clear distribution of legislative and executive powers via the Seventh Schedule (Union, State, and Concurrent Lists).
• (c) Independent and Integrated Judiciary (स्वतंत्र न्यायव्यवस्था): An impartial judiciary headed by the Supreme Court to settle inter-governmental disputes and protect the federal balance.
• Statement (d) is completely false: In a constitutional democracy and federal system, the Constitution is supreme, NOT the Union Cabinet (Supremacy of the Union Cabinet would establish an authoritarian unitary system).
• Hence, characteristics (a), (b), and (c) are correct.
• Matches Option (4).
• Key Takeaway: Core federal features: Supremacy of Constitution, Division of Powers, and Independent Judiciary.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔