केंद्रीय सेवा श्रेणी II (गट-ब) बाबतीत खालीलपैकी कोणाला शिस्तभंगाची कार्यवाही करण्याचा अधिकार आहे ?
(1) केंद्रीय लोकसेवा आयोग (UPSC) अध्यक्ष
(2) संबंधित मंत्रालयाचे सचिव
(3) राष्ट्रपती
(4) संबंधित मंत्रालयाचे मंत्री
केंद्रीय सेवा श्रेणी II (गट-ब) बाबतीत खालीलपैकी कोणाला शिस्तभंगाची कार्यवाही करण्याचा अधिकार आहे ?
(1) केंद्रीय लोकसेवा आयोग (UPSC) अध्यक्ष
(2) संबंधित मंत्रालयाचे सचिव
(3) राष्ट्रपती
(4) संबंधित मंत्रालयाचे मंत्री
In respect of Central Services Class II (Group-B) who is the disciplinary authority ?
(1) UPSC chairman
(2) Secretary of the Concerned Ministry
(3) President
(4) Minister of the Concerned Ministry
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (राष्ट्रपती) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय संविधानाचे कलम 311 आणि केंद्रीय नागरी सेवा (वर्गीकरण, नियंत्रण आणि अपील) नियम, 1965:
• केंद्रीय सेवा वर्ग-1 (Group A) आणि वर्ग-2 (Group B) मधील राजपत्रित पदांवरील नियुक्त्या भारताच्या राष्ट्रपतींच्या नावाने केल्या जातात.
• संविधानाच्या कलम 311(1) मधील मूलभूत तत्त्वानुसार, ज्या प्राधिकाऱ्याने नागरी सेवकाची नियुक्ती केली आहे, त्याच्याहून कनिष्ठ दर्जाचा कोणताही अधिकारी त्याला बडतर्फ किंवा पदावरून दूर करू शकत नाही.
• त्यामुळे केंद्रीय सेवा श्रेणी II (गट-ब) च्या बाबतीत अंतिम शिस्तभंगविषयक प्राधिकारी (Disciplinary Authority) म्हणून राष्ट्रपती कार्य करतात.
• म्हणून अचूक उत्तर राष्ट्रपती हे आहे (पर्याय क्र. 3).
• महत्त्वाची टीप: केंद्रीय सेवा वर्ग-२ (गट-ब) साठी राष्ट्रपती हे नियुक्ती आणि अंतिम शिस्तभंगविषयक प्राधिकारी असतात.
The correct answer is Option C (President).
Key Points:
• Disciplinary framework under Article 311 of the Constitution and the Central Civil Services (Classification, Control and Appeal) Rules, 1965:
• Under Rule 8 and Rule 12 of the CCS (CCA) Rules, appointments to Central Civil Services Group A and Group B (Class I & Class II) are made by or in the name of the President of India.
• The Constitution prescribes under Article 311(1) that no civil servant shall be dismissed or removed by an authority subordinate to that by which they were appointed.
• Consequently, the President of India is the supreme appointing and ultimate disciplinary authority empowered to impose major penalties on Group B / Class II gazetted officers.
• Hence, President is the correct answer (Option 3).
• Key Takeaway: Under CCS (CCA) Rules, the President is the appointing and ultimate disciplinary authority for Group B Central Services.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
रॉयल कमिशन (1909) च्या विकेंद्रकरण अहवालात खालीलपैकी कोणते व...
योग्य जोड्या जुळवा. (धोरण) | (वर्ष) (a) मादक द्रव्यावरील राष...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
