सार्वजनिक कर्जातील वाढ सकल राष्ट्रीय उत्पादन यांच्यातील गुणोत्तर संबंधी खालील कारणाच्या सहाय्याने टिकात्मक परीक्षण करून योग्य निवड करा.
(a) सार्वजनिक कर्जाच्या व्याजाचा बोजा हा चालू महसूलातून वसूल केला जातो.
(b) सार्वजनिक कर्जातून प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष परतावा मिळत नाही. तसेच सार्वजनिक कर्जाची परतफेड कठीण असते.
(c) सार्वजनिक कर्जामुळे वित्तीय साधनांची कमतरता निर्माण होते. परिणामी खाजगी क्षेत्रासाठी निधीची उपलब्धता कमी होऊ शकते.
पर्यायी उत्तरे :
सार्वजनिक कर्जातील वाढ सकल राष्ट्रीय उत्पादन यांच्यातील गुणोत्तर संबंधी खालील कारणाच्या सहाय्याने टिकात्मक परीक्षण करून योग्य निवड करा.
(a) सार्वजनिक कर्जाच्या व्याजाचा बोजा हा चालू महसूलातून वसूल केला जातो.
(b) सार्वजनिक कर्जातून प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष परतावा मिळत नाही. तसेच सार्वजनिक कर्जाची परतफेड कठीण असते.
(c) सार्वजनिक कर्जामुळे वित्तीय साधनांची कमतरता निर्माण होते. परिणामी खाजगी क्षेत्रासाठी निधीची उपलब्धता कमी होऊ शकते.
पर्यायी उत्तरे :
Growth in public debt - GDP ratio is criticised due to following reasons. Find out which is correct?
(a) Public debt carries burden of interest which is to be paid out of the current Revenue.
(b) Public debt often does not yield direct or indirect returns and thus its redemption becomes difficult.
(c) Public debt pre-empts financial resources and may reduce availability of funds to the private sectors.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सार्वजनिक कर्ज-जीडीपी गुणोत्तरातील वाढ ही अर्थव्यवस्थेवर अनेक अनिष्ट परिणाम घडवून आणते:
• टीकेचे परीक्षण:
• विधान (a) बरोबर आहे: सार्वजनिक कर्जाच्या व्याजाची परतफेड ही सरकारच्या चालू महसुलातून करावी लागते, ज्यामुळे आरोग्य, शिक्षण यांसारख्या सामाजिक विकासावरील खर्चासाठी महसूल कमी पडतो.
• विधान (b) बरोबर आहे: जर कर्जाचा वापर अनुत्पादक खर्चासाठी (उदा. प्रशासकीय पगार, सबसिडी) झाला, तर त्यातून थेट किंवा अप्रत्यक्ष महसूल/परतावा मिळत नाही आणि कर्जफेड कठीण बनते.
• विधान (c) बरोबर आहे (Crowding-out Effect): सरकार बाजारातून प्रचंड प्रमाणावर कर्ज उचलते तेव्हा खाजगी क्षेत्रासाठी उपलब्ध असणारे वित्तीय भांडवल कमी होते आणि व्याजदर वाढतात.
• म्हणून वरील सर्व विधाने (a, b, आणि c) कर्जावरील योग्य टीका आहेत.
• महत्त्वाची टीप: सार्वजनिक कर्जात वाढ झाल्यामुळे व्याजाचा बोजा वाढतो, खाजगी क्षेत्राचे भांडवल आकुंचन पावते (Crowding-out) आणि परतफेड कठीण बनते.
The correct answer is Option D (All above).
Key Points:
• Escalation in the Public Debt-to-GDP ratio poses several fiscal risks:
• Evaluation of Arguments:
• Statement (a) is correct: Servicing public debt mandates substantial interest allocations funded from current revenue collections, crowding out spending on health, education, and social protection.
• Statement (b) is correct: If borrowed capital is absorbed into non-productive administrative outlays or subsidies rather than productive physical infrastructure, it generates insufficient economic returns, complicating principal redemption.
• Statement (c) is correct (Crowding-out Effect): Heavy government borrowing absorbs bank deposits and institutional credit, driving up market interest rates and starving private businesses of investment capital.
• Therefore, statements (a), (b), and (c) all represent valid economic criticisms.
• Key Takeaway: High debt-to-GDP ratios trigger revenue strain from interest payments, risk non-productive debt traps, and crowd out private investment.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator
राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...
राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना
राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...
अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास
कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
बाजारकिंमतीनुसार स्थूल देशांतर्गत उत्पादन आणि स्थूल राष्ट्री...
लिंग सक्षमता मापक खालीलपैकी कशाची गणना करते ? (1) स्त्रियांच...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
