[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"settings":3,"question-dr-s-mahendra-dev-and-c-ravi-have-attempted-to-calculate-population-below-p-41866":25},["Reactive",4],{"site_name":5,"site_tagline":6,"site_logo":7,"site_favicon":8,"contact_email":9,"contact_phone":10,"address":11,"hero_title":12,"hero_subtitle":13,"search_placeholder":14,"homepage_meta_title":15,"homepage_meta_description":16,"homepage_meta_keywords":17,"google_analytics_id":18,"whatsapp_url":19,"telegram_url":20,"enable_schema_code":21,"enable_custom_head_code":21,"enable_custom_body_code":21,"enable_custom_footer_code":21,"header_menu":22,"google_auth_enabled":23,"google_client_id":24,"ads_enabled":21},"महासराव","Best Platform for Marathi Exams","settings\u002FtxzD3podlleC4wlMJfdoYHsjVhKtdWiE0ImrJZLs.png","settings\u002FcCBZYyOCEO9I9M1pW9cYggxJ0u5ew9YjBdHGuac5.png","support@mahasarav.com","t.me\u002Fmahasarav","Pune, Maharashtra, India","मराठी टेस्ट सिरीज & मॉक टेस्ट - महासराव","पोलीस भरती, तलाठी, MPSC, सरळसेवा, SSC आणि रेल्वे भरती परीक्षांसाठी","Search for exams, test series...","महासराव: MPSC, पोलीस भरती व स्पर्धा परीक्षा मोफत मॉक टेस्ट सिरीज | Mahasarav","महासराव (Mahasarav) - MPSC, पोलीस भरती, तलाठी व स्पर्धा परीक्षांसाठी महाराष्ट्राचे अग्रगण्य मोफत मॉक टेस्ट पोर्टल. ऑनलाईन सराव चाचण्या, टेस्ट सिरीज आणि मागील प्रश्नपत्रिका.","marathi mock test, mpsc preparation, police bharti, talathi exam, competitive exams marathi, मराठी मॉक टेस्ट, एमपीएससी, पोलीस भरती","G-3WDNESXK4F","https:\u002F\u002Fchat.whatsapp.com\u002FGJpX8W68wWYFBWgIfczjGk?s=cl&p=a&mlu=0&ilr=4","https:\u002F\u002Ftelegram.me\u002Fmahasarav","false","[]","true","365925025876-pn3dudiu5sh785lga6fm7tg959afa509.apps.googleusercontent.com",{"question":26,"subject":47,"topic":52,"parent_paper":57,"linked_series":71,"adjacent":77,"related_questions":88,"related_subject_questions":114},{"id":27,"slug":28,"question_text":29,"question_text_english":30,"image":31,"option_a":32,"option_b":33,"option_c":34,"option_d":35,"option_a_english":36,"option_b_english":37,"option_c_english":38,"option_d_english":39,"correct_answer":40,"explanation":41,"explanation_english":42,"marks":43,"negative_marks":44,"order":45,"source_model":46},41866,"dr-s-mahendra-dev-and-c-ravi-have-attempted-to-calculate-population-below-p-41866","डॉ. एस. महेंद्र देव आणि सी. रवी यांनी दारिद्र्यरेषेखालील लोकसंख्येची गणना ___________ या खर्चाच्या आधारे करण्याचा प्रयत्न केला आहे.\nअ. कपडे ब. आरोग्य क. ऊर्जा उपभोग ड. शिक्षण","Dr. S. Mahendra Dev and C. Ravi have attempted to calculate population below poverty line on the basis of expenditure on ___________.\na. Clothing b. Health c. Energy consumption d. Education",null,"अ, ब आणि क","ब, क आणि ड","ब आणि ड","अ आणि क","a, b and c","b, c and d","b and d","a and c","c","योग्य उत्तर पर्याय C (ब आणि ड - आरोग्य आणि शिक्षण) आहे.\n\nसविस्तर स्पष्टीकरण:\n१. प्रख्यात अर्थतज्ज्ञ डॉ. एस. महेंद्र देव आणि सी. रवी यांनी २००७ मध्ये 'इकॉनॉमिक अँड पॉलिटिकल वीकली' (EPW) मधील आपल्या संशोधनात दारिद्र्य रेषेच्या पारंपरिक उष्मांक (कॅलरी) निकषांचा पुनर्विचार मांडला.\n२. त्यांनी दाखवून दिले की केवळ अन्नावरील खर्च मोजणे अपुरे आहे; दारिद्र्यरेषा ठरवताना कुटुंबाचा 'आरोग्यावरील प्रत्यक्ष खर्च' (Health expenditure) आणि 'शिक्षणावरील खर्च' (Education expenditure) यांचा समावेश करणे अत्यावश्यक आहे.\n३. याच संकल्पनेचा आधार पुढे प्रा. सुरेश तेंडुलकर समितीने (२००९) घेतला आणि अन्नाव्यतिरिक्त आरोग्य व शिक्षणावरील खर्चाचा समावेश करून नवीन दारिद्र्यरेषा तयार केली.\n\nम्हणून अचूक जोडी 'ब आणि ड' (आरोग्य आणि शिक्षण) आहे.","The correct answer is Option C (b and d - Health and Education).\n\nDetailed Step-by-Step Analysis:\n1. Renowned development economists Dr. S. Mahendra Dev and C. Ravi conducted seminal empirical studies (published in EPW, 2007) evaluating multidimensional deprivation and the official poverty line.\n2. They highlighted that poverty estimation based solely on food calories was fundamentally flawed because catastrophic out-of-pocket spending on Health (b) and basic investment in Children's Education (d) push millions below subsistence.\n3. Their research methodology directly informed the Suresh Tendulkar Committee (2009), which formally integrated private expenditure on health and education into India's poverty basket.\n\nHence, the correct pair is b and d.",1,0.25,4,"pyq_question",{"id":48,"name":49,"slug":50,"url":51},6,"सामान्य विज्ञान (General Science)","general-science-samanya-vigyan","\u002Fgeneral-science-samanya-vigyan",{"id":53,"title":54,"slug":55,"url":56},71,"मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)","science-human-physiology-organ-systems","\u002Fgeneral-science-samanya-vigyan\u002Fscience-human-physiology-organ-systems-questions",{"id":58,"title":59,"slug":60,"exam_year":61,"exam_name":62,"shift_name":31,"paper_code":31,"duration":63,"total_marks":64,"questions_count":64,"is_pyq":65,"is_free":66,"requires_purchase":65,"category":67,"pdf_file":31},861,"MPSC Group B Prelims 2026 Paper","mpsc-group-b-prelims-2026-paper",2026,"MPSC Group B",60,100,true,false,{"id":68,"name":69,"slug":70},8,"MPSC Group B \u002F Rajyaseva","mpsc-group-b",{"id":72,"title":73,"slug":74,"price":75,"original_price":76,"cover_image":31},68,"सर्व MPSC PYQ — Solutions & PDF","mpsc-pyq-series",99,450,{"prev":78,"next":83},{"id":79,"slug":80,"snippet":81,"order":82},41856,"match-the-following-correct-pairs-of-rivers-and-tributaries-river-tributari-41856","पुढील नद्या व उपनद्यांच्या योग्य जोड्या लावा.\nनद्या - उपनद्य...",3,{"id":84,"slug":85,"snippet":86,"order":87},41881,"arrange-the-maharashtra-bhushan-award-recipients-in-an-appropriate-order-as-41881","महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार विजेत्यांचा क्रम पुरस्कार मिळालेल्य...",5,[89,94,98,102,106,110],{"id":90,"slug":91,"question_text":92,"marks":93},42142,"read-the-following-information-carefully-and-answer-the-question-i-six-stud-42142","खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या.\nI. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला.\nII. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत.\nIII. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत.\nIV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही.\nV. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही.\nतर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?","1.00",{"id":95,"slug":96,"question_text":97,"marks":93},42141,"rohan-is-the-son-of-ramu-ramu-s-father-picked-up-to-rohan-from-the-school-a-42141","रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?",{"id":99,"slug":100,"question_text":101,"marks":93},42140,"in-a-certain-code-language-breakthrough-is-written-as-eaouhrbrghkt-how-is-d-42140","जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?",{"id":103,"slug":104,"question_text":105,"marks":93},42139,"if-means-means-means-and-means-then-15-3-10-5-5-42139","जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?",{"id":107,"slug":108,"question_text":109,"marks":93},42138,"how-many-triangles-are-in-the-adjoining-figure-adjoining-multi-layered-comp-42138","शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?",{"id":111,"slug":112,"question_text":113,"marks":93},42137,"read-the-following-statements-and-choose-the-correct-conclusion-s-statement-42137","पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा.\nविधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत.\n२ : सर्व शेवंती फुले आहेत.\nनिष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत.\nब : सर्व फुले शेवंती आहेत.",[115,119,123,127,131,135],{"id":116,"slug":117,"question_text":118,"marks":93},42122,"in-electromagnetic-spectrum-what-is-the-wavelength-range-of-visible-light-42122","विद्युतचुंबकीय वर्णपटामध्ये दृश्य प्रकाशाच्या तरंगलांबीची व्याप्ती किती असते ?",{"id":120,"slug":121,"question_text":122,"marks":93},42121,"what-kind-of-waves-are-produced-in-a-cylinder-containing-a-liquid-by-moving-42121","दट्ट्या पुढे मागे हलवून द्रव असलेल्या सिलेंडरमध्ये कोणत्या प्रकारचे तरंग निर्माण होतात ?",{"id":124,"slug":125,"question_text":126,"marks":93},42120,"state-whether-the-following-statements-are-true-or-false-i-in-solar-pv-tech-42120","खालील विधाने चूक की बरोबर ते सांगा.\ni. \"सोलर पी.व्ही.\" तंत्रज्ञानामध्ये, सूर्यापासून उत्सर्जित उर्जेचे सरळ विद्युत उर्जेत रूपांतर होते.\nii. \"सोलर औष्णिक\" तंत्रज्ञानामध्ये, सूर्यापासून उत्सर्जित उर्जेचे उष्णता उर्जेत रूपांतर होते.\niii. जैविक पदार्थामध्ये फक्त नायट्रोजन असतो.",{"id":128,"slug":129,"question_text":130,"marks":93},42119,"how-many-grams-of-hydrogen-can-be-obtained-from-two-moles-of-formaldehyde-h-42119","१००% अभिक्रिया आणि पुनर्प्राप्ति लक्षात घेऊन, फॉर्मल्डिहाइडच्या (HCHO) दोन मोल पासून किती ग्रॅम हायड्रोजन मिळू शकेल ? (अणूभार : H = 1, C = 12, O = 16)",{"id":132,"slug":133,"question_text":134,"marks":93},42118,"zeolites-are-used-as-in-chemical-industry-42118","रासायनिक उद्योगांमध्ये \"झिओलाईट\" चा उपयोग ________ म्हणून करतात.",{"id":136,"slug":137,"question_text":138,"marks":93},42117,"bronze-is-an-alloy-of-42117","ब्रॉन्झ हा खालील धातूचा मिश्रधातू आहे"]