📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 PaperGoogle वर फॉलो करा

वनस्पतींच्या किंवा प्राण्यांच्या पेशी तसेच ऑर्गेनेल्स मध्ये डी.एन्.ए. च्या वितरण करण्याकरिता जेंव्हा डी.एन्.ए नी लेपलेले पेलेट दबावाखाली झाडले जातात त्याला असे म्हणतात.

Delivery of DNA into plant and animal cells and organelles by means of DNA-coated pellets fired under pressure is called as
पर्याय (Options):
a
बायोलिस्ट्रीक्स
Biolistics
✓ योग्य उत्तर
b
नॅनोजेक्शन
Nanojection
c
माक्रोइंजेक्शन
Microinjection
d
इलेक्ट्रोपोरेशन
Electroporation
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (बायोलिस्ट्रीक्स) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जनुकीय अभियांत्रिकीमधील थेट (विना-वाहक) जनुक प्रत्यारोपण तंत्र:
• बायोलिस्टिक्स / जीन गन पद्धत (Biolistics / Gene Gun): या तंत्रज्ञानामध्ये सोने किंवा टंगस्टनचे अत्यंत सूक्ष्म कण (Pellets) परकीय डीएनएने (DNA) लेपित केले जातात. त्यानंतर उच्च दाबाखाली (pressurized helium gas द्वारे) हे कण वनस्पती पेशी, प्राणी पेशी अथवा पेशीअंगकांवर (उदा. क्लोरोप्लास्ट) झाडले जातात, ज्यामुळे डीएनए पेशीच्या केंद्रकात प्रवेश करतो.
• इतर पद्धती:
• मायक्रोइंजेक्शन: सूक्ष्म काचेच्या सुईने थेट केंद्रकात डीएनए टोचणे.
• इलेक्ट्रोपोरेशन: उच्च विद्युत दाब देऊन पेशीपटलाला तात्पुरती छिद्रे पाडणे.
• अचूक पर्याय: (१) बायोलिस्टिक्स.
• महत्त्वाची टीप: दाबाखाली सोन्याच्या कणांवर डीएनएचा लेप लावून पेशींमध्ये सोडण्याच्या तंत्राला 'बायोलिस्टिक्स' (जीन गन) म्हणतात.

The correct answer is Option A (Biolistics).

Key Points:
• Methods of Direct (Vectorless) Gene Transfer in Genetic Engineering:
• Biolistics (बायोलिस्टिक्स / Gene Gun Method): Invented by John Sanford and Edward Wolf in 1987. High-density microscopic particles (microprojectiles) of gold or tungsten (1--3 μm) are coated with foreign recombinant DNA and accelerated at high velocity using pressurized helium gas or electric discharge into target plant cells, tissues, or subcellular organelles (like chloroplasts and mitochondria).
• Other Vectorless Techniques:
• Microinjection: Direct mechanical injection of foreign DNA into a cell's nucleus using a fine glass micropipette.
• Electroporation: Uses short high-voltage electrical pulses to create transient pores in the plasma membrane for DNA entry.
• The technique firing DNA-coated micro-pellets under pressure is Biolistics (Option 1).
• Key Takeaway: Biolistics (Gene Gun) shoots gold/tungsten pellets coated with DNA under pressure into plant/animal cells and organelles.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)

लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔