📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 370 बाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) कलम 370 हे भारतीय राज्यघटनेच्या XIX व्या भागात समाविष्ट केले गेले.
(b) जम्मू आणि काश्मिरला विशेष दर्जा प्रदान करण्यासाठी तात्पुरती तरतूद म्हणून त्याचा समावेश करण्यांत आला.
(c) त्या कलमाने जम्मू आणि काश्मिर राज्याच्या संदर्भात संसदेच्या वैधानिक अधिकारांवर बंधने घातली होती.
(d) राष्ट्रपतीच्या स्वाक्षरीने निर्गमित अध्यक्षीय आदेशामुळे 370 वे कलम हे राज्यघटनेतून पूर्णपणे वगळण्यांत आले आहे.
वरीलपैकी कोणती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
(1) केवळ (a)
(2) (b) आणि (c)
(3) (a), (b) आणि (d)
(4) वरील सर्व

Consider the following statements about Article-370 of the Indian Constitution
(a) Article-370 was incorporated in part XIX of the Constitution.
(b) It was included as a temporary provision that grants special status to J & K.
(c) It restricted the Parliament's legislative powers with respect to the state of Jammu and Kashmir.
(d) The Presidential order signed by the President has totally deleted the Article-370 from the Constitution.
Which of the statements above is/are correct ?
(1) Only (a)
(2) (b) and (c)
(3) (a), (b) and (d)
(4) all above

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
b
(b) आणि (c)
(b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
c
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
d
वरील सर्व
all above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम ३७० विषयी महत्त्वाचे मुद्दे:
• विधान (a) चुकीचे आहे: कलम ३७० हे घटनेच्या भाग XXI (२१ व्या भागात) 'तात्पुरत्या, संक्रमणकालीन व विशेष तरतुदी' यामध्ये होते (भाग १९ मध्ये नाही).
• विधान (b) बरोबर आहे: हे कलम जम्मू आणि काश्मीरला तात्पुरता विशेष स्वायत्त दर्जा प्रदान करण्यासाठी समाविष्ट करण्यात आले होते.
• विधान (c) बरोबर आहे: या कलमान्वये संसदेचे कायदेविषयक अधिकार केवळ संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार आणि दळणवळण या विषयांपुरते मर्यादित होते; इतर कायद्यांसाठी राज्य सरकारची सहमती अनिवार्य होती.
• विधान (d) चुकीचे आहे: ऑगस्ट २०१९ च्या राष्ट्रपतींच्या आदेशाद्वारे (C.O. २७२ व २७३) कलम ३७० मधील बहुतांश तरतुदी 'निष्प्रभ' (Inoperative) करण्यात आल्या आहेत, परंतु हे कलम राज्यघटनेतून कायमचे वगळण्यात (Delete) आलेले नाही.
• म्हणून पर्याय (२) - (b) आणि (c) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३७० भाग २१ मध्ये आहे; २०१९ च्या आदेशाने ते निष्प्रभ झाले आहे, पूर्ण वगळलेले नाही.

The correct answer is Option B ((b) and (c)).

Key Points:
• Article 370 Facts and Background:
• Statement (a) is incorrect: Article 370 was placed in Part XXI ('Temporary, Transitional and Special Provisions') of the Constitution, not Part XIX (Miscellaneous).
• Statement (b) is correct: Article 370 was titled 'Temporary provisions with respect to the State of Jammu and Kashmir', conferring special autonomous status.
• Statement (c) is correct: Parliament's legislative authority over J&K was initially limited to Defence, External Affairs, Communications, and ancillary subjects specified in the Instrument of Accession; other laws required concurrence of the State government.
• Statement (d) is incorrect: The Constitution (Application to Jammu and Kashmir) Order, 2019 (C.O. 272 and C.O. 273) rendered all provisions of Article 370 inoperative/dormant, but the text of Article 370 was not formally deleted from the Constitution.
• Statements (b) and (c) are correct.
• Key Takeaway: Article 370 is in Part XXI; the 2019 order made it inoperative, not deleted from the text.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔